Een wapenfabriek? Niet in onze stad!
Begin 2027 opent een heuse wapenfabriek de deuren in Amsterdam. Wapenbedrijf Thales neemt dan een nieuwe locatie in Amsterdam Zuidoost in gebruik, vlak bij station Bullewijk.1 Op deze locatie komen meer dan 350 mensen te werken aan de ontwikkeling van software voor militaire en civiele toepassingen.2 Iets waar alle Amsterdammers zich tegen zouden moeten verzetten, want door Thales te verwelkomen in onze stad, laat Amsterdam de komst toe van een bedrijf dat direct profiteert van oorlog en onderdrukking wereldwijd.
Oorlog, onderdrukking en surveillance
Het Frans-Nederlandse Thales is een van de grootste wapenbedrijven van Nederland en Europa. Thales Nederland produceert onder meer radar- en communicatiesystemen die wereldwijd worden geëxporteerd – ook naar landen in oorlog en naar mensenrechtenschenders. Zo leverde Thales systemen aan de militaire dictatuur in Egypte en het autoritaire regime in Indonesië, waar journalisten en mensenrechtenactivisten gewelddadig worden onderdrukt.3 Ook werden tanks uitgerust met Thales-technologie door Saoedi-Arabië ingezet in de verwoestende oorlog in Jemen.4 Daarnaast levert Thales onderdelen voor F-35-gevechtsvliegtuigen, die bijvoorbeeld werden ingezet door Israël bij de genocide in Gaza.5
Wanneer mensen proberen te vluchten voor oorlog en onderdrukking, profiteert Thales nog een keer. Het bedrijf levert grensbewakingsmateriaal aan verschillende landen, waardoor de grenzen van Europa steeds verder militariseren en steeds dodelijker worden. Zo worden schepen uitgerust met Thales-technologie ingezet door Frontex – het EU-grensbewakingsagentschap.6 Journalisten en activisten hebben veelvuldig gedocumenteerd hoe Frontex tijdens haar missies betrokken is bij illegale pushbacks en geweld tegen migranten. Tot slot heeft Thales ook een klein deel civiele productie. In Nederland was het bedrijf bijvoorbeeld verantwoordelijk voor de ontwikkeling en implementatie van het OV-chipkaartsysteem. Door de invoering van dit systeem werd het openbaar vervoer fors duurder en nam de surveillance toe.7
Corruptie, invloed kopen en onfrisse partners
Het klantenbestand van Thales is niet het enige dat er mis is met het bedrijf. Net als veel andere wapenbedrijven is Thales betrokken bij verschillende corruptieschandalen. Zo waren er door de jaren heen corruptiezaken in Australië, Taiwan, Zuid-Afrika en Maleisië, waar het bedrijf omkoping inzette om nieuwe orders binnen te halen.8 In 2024 werd de wapengigant nog verdacht van omkoping en corruptie door Britse en Franse autoriteiten.9
Het bedrijf probeert ook op legale manieren invloed te kopen. Thales investeert veel geld in lobbyen, zowel op Europees als op Nederlands niveau. Samen met andere wapenbedrijven lobbyt Thales succesvol voor hogere militaire budgetten en het versoepelen van wapenexportregels. In Nederland is Thales onderdeel van de Nederlandse Industrie voor Defensie en Veiligheid (NIDV), de lobbyorganisatie van de wapenindustrie die nauwe contacten met Den Haag onderhoudt. Ook op Europees niveau is Thales lid van verschillende lobbyorganisaties. In 2024 had het bedrijf in Brussel tien lobbyisten in dienst en gaf het zo’n €800.000 uit aan lobbyactiviteiten.10
Tot slot zijn de partners van Thales ook niet fris te noemen. Zo werkt het bedrijf internationaal samen met Israëlische wapenbedrijven zoals Israel Aerospace Industries, Rafael Advanced Defence Systems en Elbit Systems bij de productie van militaire technologie.11 Ook Thales Nederland werkte samen met de Israëlische wapenindustrie: samen met Elbit produceerde het bedrijf ‘smart’ soldatenvesten.12 Door deze samenwerking versterkt Thales diezelfde industrie. De Israëlische wapenindustrie is nauw verbonden met de Israëlische krijgsmacht – verantwoordelijk voor de genocide in Gaza – en market haar wapens internationaal als ‘combat tested’, oftewel: ‘getest op Palestijnen’.
Militarisering van de maatschappij, winst voor Thales
Genoeg redenen om ons te verzetten tegen de komst van Thales dus. Maar waarom komt het bedrijf eigenlijk naar Amsterdam? De komst van Thales moet worden gezien in het licht van de huidige golf van militarisering, waarbij Europese staten steeds meer geld uitgeven aan hun krijgsmachten. Waar Nederland in 2015 nog ‘maar’ €7,8 miljard uitgaf, is dat in 2025 bijna verdrievoudigd tot €22,4 miljard – ten koste van sociale zekerheid, onderwijs en cultuur.13
In deze tijd van oorlogsstemmingmakerij krijgen militaire ‘oplossingen’ voorrang boven echte veiligheid: diplomatie, internationale solidariteit, het verkleinen van mondiale ongelijkheid en het aanpakken van de klimaatcrisis. Doordat er steeds meer geld naar de krijgsmachten gaat, stromen de opdrachten bij Thales binnen en groeit het bedrijf snel.
Sinds het uitbreken van de oorlog in Oekraïne groeide de omzet van Thales van €16,2 miljard in 2021 naar €22 miljard in 2025.14 Waar Thales Nederland tien jaar geleden nog 1.600 werknemers had, werken er vandaag de dag zo’n 3.000 mensen.15 De ruimte voor uitbreiding bij het hoofdkantoor in Hengelo is uitgeput en het bedrijf is naarstig op zoek naar meer hoogopgeleide technici. De nieuwe locatie in Amsterdam moet die groei mogelijk maken door Thales aantrekkelijker te maken als werkgever.16 Naast de softwarelocatie moet er ook een fabriek komen waar militaire voertuigen worden geproduceerd en geassembleerd, al is nog onduidelijk waar die precies komt.17
Zo maakt de komst Thales naar Amsterdam de uitbreiding van het militair-industrieel complex mogelijk. Een trend die niet op zichzelf staat. Ondanks dat de Amsterdamse gemeenteraad zich diverse keren heeft uitgesproken tegen bijvoorbeeld het houden van wapenbeurzen in de stad, wordt Amsterdam steeds meer een vestigingsplaats voor grote wapenbedrijven, met op de Zuidas brievenbusvestigingen van belastingontwijkende wapengiganten, zoals het Amerikaanse Lockheed Martin, en het hoofdkantoor van KNDS, een fusie van grote Duitse en Franse wapenproducenten.
Amsterdammers: verzet je tegen de komst van Thales!
De omzet en productie van Thales groeien, maar het verzet ook. De afgelopen jaren kwamen mensen door heel Europa steeds vaker in actie tegen de destructieve praktijken van het bedrijf – met demonstraties, bezettingen en blokkades. Thales mag dan zeggen dat het nieuwe pand in Amsterdam is gekozen is vanwege duurzaamheidsoverwegingen, maar laten we ons niet laten misleiden door groene marketing: er is niets duurzaams aan een wapenbedrijf.18
Laten we ons niet laten misleiden door groene marketing: er is niets duurzaams aan een wapenbedrijf
De producten die in Amsterdam ontwikkeld en gebouwd zullen worden, dragen bij aan vernietiging, geweld en oorlog wereldwijd. Een wapenfabriek zoals die van Thales hoort geen plek te krijgen in onze stad. Laten we Thales daarom het welkom geven dat het verdient: met demonstraties, directe actie en blokkades om alle werkzaamheden van het bedrijf te verstoren!
Voetnoten:
[3] stopwapenhandel.org/major-dutch-arms-export-to-egypt/; https://www.instagram.com/p/DRUpg3wiNja/?img_index=1
[4] stopwapenhandel.org/app/uploads/2015/11/Report-Dutch-arms-trade-with-coalition-Yemen-war_23-11.pdf
[6] stopwapenhandel.org/app/uploads/2018/04/business_of_building_walls_-_full_report.pdf
[7] nos.nl/artikel/130088-tarieven-ov-chipkaart-onderzocht
[8] corruption-tracker.org/case/australias-adelaide-class-sustainment-contracts; https://corruption-tracker.org/case/taiwans-lafayette-frigate-affair; https://corruption-tracker.org/case/the-malaysian-scorpene-submarine-affair; https://corruption-tracker.org/case/the-south-african-arms-deal
[9] www.theguardian.com/business/2024/nov/21/defence-firm-thales-bribery-corruption-investigation
[10] www.lobbyfacts.eu/datacard/thales?rid=91711831031-23
[12] www.groene.nl/artikel/uitgetest-op-de-palestijnen
[13] stopwapenhandel.org/tegen-de-oorlogsmachine
[14] www.persberichten.com/bedrijfsprofiel/6549/Thales; https://www.dutchitchannel.nl/news/726438/thales-boekt-recordjaar-omzet-knalt-door-grens-van-22-miljard-euro