Het gezamenlijk dekoloniseren, democratiseren en decarboniseren van de UvA

Op dinsdag 16 mei 2023 hebben studenten & medewerkers van de Universiteit van Amsterdam (UvA) de grote zaal van het ABC-gebouw op de Roeterseilandcampus van de UvA bezet/bevrijdt. Ze zijn van plan ook er de nacht door te brengen. Verenigd onder de doelen Decolonize, Democratize, Decarbonize eisen de studenten en medewerkers van de Amsterdamse Autonome Coalitie onze universiteit terug. Deze bezetting is onderdeel van de internationale studentenbeweging End Fossil: Occupy.Mei is uitgeroepen tot 'May of Occupations', met meer dan 70 bezettingen op scholen & universiteiten door heel Europa, waarvan 6 de afgelopen week in Nederland.

De hoofddoelen van deze bezetting zijn:
Een universiteit die door studenten en medewerkers wordt bestuurd.
Het gezamenlijk dekoloniseren, democratiseren en decarboniseren van de UvA.

Na onze bezetting in januari 2023 zijn slechts vage beloften gedaan over onze eisen, waarvan geen enkele is uitgevoerd. Onze eis voor een autonome ruimte, de door ons bezette voormalige Amsterdamse Academische Club, werd niet toegekend en het gebouw wordt nog altijd niet gebruikt. Er is nog steeds geen volledige transparantie over de banden met de 'Big Oil', de fossiele industrie. De eis om alle banden met deze vervuilende industrie die bewezen mensenrechten heeft geschonden te verbreken is evenmin ingewilligd.

De UvA organiseert meerdere dialogen over de samenwerking met derden, waaronder Big Oil, met als doelen het uitbrengen van een advies aan het College van Bestuur over het al dan niet verbreken van de banden met de fossiele industrie én "scherper te krijgen" hoe de Adviescommissie Onderzoek met Derden - een commissie die de afgelopen jaren nauwelijks heeft gefunctioneerd - met dergelijke samenwerkingen moet omgaan. Het is niet duidelijk of deze dialogen echt verandering zullen bewerkstelligen: de uiteindelijke aanbevelingen zijn niet bindend.

We zijn geen binnendringers, wij zijn de universiteit: studenten en medewerkers die kiezen om de veranderingen die we willen zien in onze universiteiten en in onze samenleving zelf door te voeren. We willen laten zien hoe een universiteit eruit kan zien als we haar terugeisen. We nodigen andere leden van de academische gemeenschap uit om zich bij ons aan te sluiten.

Wij zijn wij
Wij zijn een coalitie van UvA-studenten genaamd 'Amsterdamse Autonome Coalitie'. De groepen in deze coalitie zijn: University Rebellion UvA, Autonomous Student Struggle, Activistenpartij UvA, Mokum Kraakt, The Decolonization Club, ROSA Radical Students, Studenten voor Rechtvaardigheid in Palestina (SRP) en ROOD Socialistische Jongeren.

Doelen
Ons manifest bevat meer details over deze doelen. We hebben vele visies voor onze universiteiten, en we maken een begin door als studenten en medewerkers de UvA terug te eisen met als doel de universiteit te dekoloniseren, democratiseren en decarboniseren. Wij roepen de academische gemeenschap op om deze doelen samen met ons te verwezenlijken.
In aanvulling op onze visies en doelstellingen hebben we een petitie gelanceerd om een eind te maken aan de inzet van politie op de universiteit. Bij de bezetting van 16 januari zijn vreedzame demonstranten door de politie mishandeld: de hand van een demonstrant is gebroken en een ander moest naar het ziekenhuis vanwege beenletsel veroorzaakt door politiegeweld, en heeft lange tijd krukken moeten gebruiken. Politieagenten drukten mensen met hun knie op de nek op de grond. Veel andere mensen zaten onder de blauwe plekken door het gewelddadige gebruik van wapenstok, schild en busjes door de ME. Lees hier onze volledige verklaring over de bezetting in januari.

Waarom
Wij zijn de universiteit, we zijn geen binnendringers: we zijn studenten en medewerkers die er gewoonweg voor kiezen om dingen buiten de "business as usual" van de universiteit om te organiseren. We willen kritisch zijn en verandering teweegbrengen - en dit is hoe we het aanpakken: door directe actie en door onze universiteit terug te eisen.
Gesprekken, petities en andere vormen van vriendelijk verzoek om verandering aan het universiteitsbestuur veranderen weinig. We zien dat zelfs kleine zaken zoals betere stilteruimtes of het toegankelijk maken van gebouwen voor mensen met een handicap jaren op zich laten wachten. Wij geloven niet dat het universiteitsbestuur het belang van studenten en personeel voor ogen heeft, maar dat het vooral gaat om het imago en de rankings van de universiteit. Dit hebben we ook ervaren tijdens onze bezetting in januari 2023. Er zijn vage beloften gedaan over onze eisen, waarvan geen enkele is uitgevoerd. Onze eis voor een autonome ruimte, de door ons bezette voormalige Amsterdamse Academische Club, werd niet toegekend en het gebouw wordt nog altijd niet gebruikt. Er is nog steeds geen volledige transparantie over de banden met de 'Big Oil', de fossiele industrie. De onderzoekscontracten,die mogelijke patenten kunnen bevatten, van de huidige samenwerkingen met Big Oil (Shell etc.) zijn niet openbaar gemaakt. Als er patenten in het spel zijn worden de prijzen opgestuwd en wordt de energietransitie mogelijk vertraagd. Daarnaast is er geen volledige transparantie over andere samenwerkingsverbanden met deze bedrijven - bezoeken aan fabrieken, gastdocenten, gefaciliteerde stages, lessen of seminars, deelname aan evenementen, informatie met betrekking tot reeds afrgerond onderzoek, enzovoorts.

De eis om alle banden met Big Oil te verbreken is evenmin ingewilligd. Hoewel de UvA meerdere dialogen over de samenwerking met derden, waaronder Big Oil, organiseert met als doel het uitbrengen van een advies aan het College van Bestuur over het al dan niet verbreken van de banden met de fossiele industrie en "scherper te krijgen" hoe de Adviescommissie Onderzoek met Derden - een commissie die de afgelopen jaren nauwelijks heeft gefunctioneerd - met dergelijke samenwerkingen moet omgaan. Het is niet duidelijk of deze dialogen echt verandering zullen bewerkstelligen: de uiteindelijke aanbevelingen zijn niet bindend. Bovendien gaan deze discussies alleen over door de fossiele industrie gefinancierde onderzoeksprojecten, terwijl wij eisen dat er een einde komt aan alle samenwerkingen (gastdocenten, onderzoeksprojecten, fabrieksbezoeken, deelname aan evenementen etc.) met alle Big Oil bedrijven (Shell, Exxon, BP, Total enz.). In een universiteitsbrede discussie op 29 maart (2023) spraken professoren over dit onderwerp met argumenten die door Big Oil zelf worden gebruikt - "we hebben Big Oil nodig voor de energietransitie", "alleen Big Oil kan deze transitie uitvoeren", "Big Oil treft geen blaam, consumenten zijn voornamelijk zelf verantwoordelijk voor de klimaatcrisis" en "we doen alleen onderzoek met Big Oil over duurzame onderwerpen". Dit soort narratieven zijn misleidend--de resultaten uit 'groen' onderzoek kunnen bijvoorbeeld ook voor de verwerking van fossiele brandstof gebruikt worden--en wij zijn van mening dat de universiteit ze geen podium moet geven. Bovendien gaan deze 'dialogen' voornamelijk over technologische innovatie en zien zo de dimensie van mensenrechtenschendingen en inbreuk op de rechten van inheemse volken vrijwel geheel over het hoofd. Onze eis is om alle banden met de fossiele industrie onmiddellijk en permanent te verbreken.

Uit de vorige bezettingen (en demonstraties in het algemeen) blijkt dat het bestuur slechts loze beloftes doet aan studenten en medewerkers. Vanaf de bezetting van het Maagdenhuis in 2015, de langste in de Nederlandse geschiedenis, zijn er commissies in het leven geroepen om zogenaamd de door studenten en medewerkers gestelde eisen te realiseren. In de praktijk was de uitvoering van deze eisen vaag en onvoldoende - zo werd bijvoorbeeld de eis om democratisering niet meegenomen en besloot het College van Bestuur de uitslag van het referendum voor democratisering in 2016 te negeren.

In deze context kiezen wij - studenten en medewerkers - ervoor om de veranderingen die we willen zien in onze universiteiten en in onze samenleving zelf door te voeren. We willen laten zien hoe een universiteit eruit kan zien als we haar terugeisen. We nodigen andere leden van de academische gemeenschap uit om zich bij ons aan te sluiten.

Recente bezettingen en politiegeweld
De afgelopen weken zijn er in Europa meerdere studentenbezettingen geweest onder de noemer 'End Fossil'. Meer dan 50 in totaal, waarvan 5 in Nederland: TU/Eindhoven, TU/Delft, Universiteit Utrecht, Hogeschool Velp, Erasmus Universiteit Rotterdam. Deze bezettingen zijn gericht tegen Big Oil en de schade die fossiele brandstoffen veroorzaken. De meeste universiteiten delen de specifieke eis dat universiteiten stoppen met het samenwerken met (en dus legitimeren van) de fossiele industrie zoals Shell en andere Big Oil spelers.
Op 25 april, toen studenten vreedzaam de hal van een RUG-gebouw bezetten om de terugkeer van professor Susanne Tauber te eisen, zijn mensen met grof geweld van de trappen gesleurd en is een personeelslid met een wapenstok geslagen alleen omdat hij opnames heeft gemaakt en met de politie heeft gesproken. Prof. Tauber was ontslagen omdat ze haar eigen universiteit bekritiseerde vanwege genderdiscriminatie. Dit gebeurde vóór de 'End Fossil'-bezettingen.

Vorige week werden studenten in Eindhoven, op de TU/e, met geweld aangepakt door beveiliging en de voorzitter van het College van Bestuur (CvB) zelf. Op video's en foto's is te zien hoe de voorzitter van het CvB, Robert-Jan Smits, eigenhandig een student wegsleept. De studenten bezetten vreedzaam een kantoor aan de TU/Eindhoven toen de beveiliging en de rector hen met geweld probeerden te verwijderen.

Op de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) werden studenten van OccupyEUR uit hun universiteitsgebouw verwijderd, nadat ze hadden geprotesteerd tegen de actieve lobby- samenwerking van hun universiteit met Shell. Zo'n 12 mensen werden door de politie in hechtenis genomen.

De Universiteit Utrecht en de Hogeschool Velp waren de enige instellingen die studenten toestonden te overnachten voordat ze met politie-uitzetting werden bedreigd. UU-studenten besloten op dag 3 te vertrekken nadat er werd gedreigd met ontruiming door de politie. In Velp werden studenten door de politie naar buiten gesleept.

Overwinningen

- De grootste overwinning van de recente bezettingen was dat de VU de financieringsbanden met fossiele brandstofbedrijven zal verbreken. Volgens Scientist Rebellion Nederland is de VU na Princeton de tweede universiteit ter wereld die dit voor elkaar krijgt.
- Het Institute of Social Studies (ISS) van de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) besloot de financiering van de fossiele brandstoffenindustrie, maar ook van de wapenindustrie en tabak, stop te zetten.
- De UvA nam een moratorium aan om tijdelijk geen nieuwe onderzoeksprojecten te starten die door Shell worden gefinancierd. Zij voeren nu meerdere dialogen om veranderingen in het beleid op dat gebied aan te pakken, en om te beslissen of zij blijven samenwerken met Shell en de fossiele brandstoffenindustrie in het algemeen.
- Meerdere universiteiten in Nederland voeren universiteitsbrede discussies over samenwerking met de fossiele industrie.
- De RUG is bezig haar beleid inzake sociale verandering aan te passen naar aanleiding van de 2 bezettingen die daar plaatsvonden.

Decolonize, Democratize, Decarbonize!