Verslag AA Talk #12 Expeditie Vrije Ruimte

Op vrijdag 11 maart jongstleden organiseerde Amsterdam Alternative in de OT301 de 2e discussie over de ‘Expeditie Vrije Ruimte’. Een vervolg op de discussie van 19 november, om net voor de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart de stand van zaken omtrent de ‘Expeditie Vrije Ruimte’ te bespreken. Voor dit gesprek waren zowel vrije ruimte makers, als politici, krakers en andere geïnteresseerden uitgenodigd. Hieronder een verslag van de discussie.

Na aanleiding van eerdere gesprekken, presentaties en verschenen rapporten schreven wij in de vorige AA een op sommige punten nogal kritisch artikel over vrije ruimte als feestverlichting van de neoliberale stad. Dat ging o.a. over draagvlak, kostprijsdekkende huur, het ontbreken van politieke steun en natuurlijk de vraag wat er met de ‘Expeditie’ gaat gebeuren na de verkiezingen.
Het is makkelijk om kritisch te zijn en te argumenteren dat de Gemeente niet te vertrouwen is. Het blijft namelijk moeilijk te rijmen dat de Gemeente aan de ene kant door middel van de ‘Expeditie’ de zogenaamde rafelranden van de stad wil beschermen en aan de andere kant krakers die nieuwe vrijplaatsen opstarten met harde hand ontruimd. De realiteit is weerbarstig en we moeten ons realiseren dat we te maken hebben met een veelkoppig monster. Een systeem waarbinnen mensen werken die van goede wil zijn, maar waarbinnen ook krachten aanwezig zijn met een andere agenda. We moeten op onze hoede blijven maar desalniettemin zien wij van Amsterdam Alternative de ‘Expeditie’ als kans. Een opening om ervoor te zorgen dat er op zoveel mogelijk manieren vrije ruimte wordt gerealiseerd. Via onze krant, website en discussie avonden gaan we in gesprek en houden we zoveel mogelijk mensen op de hoogte van de ontwikkeling rond vrije ruimte. Niet alleen de mensen met ervaring maar ook jonge mensen die nog niet weten hoe je de bureaucratische code moet kraken.

Na een korte introductie van moderator Jaap Draaisma krijgt Joekenel van der Pijl van de ‘Expeditie Vrije Ruimte’ het woord.
Na de mislukte overhandiging van de rapporten in Sexyland heeft Joekenel intussen een gesprek gehad met de betrokken wethouders en weet ze te melden dat men erg enthousiast is. Het beleid wordt omarmd en men is het erover eens dat er een sterkere politieke kracht nodig is om meer te kunnen realiseren. Verder roept Joekenel iedereen op om slimme oplossingen te verzinnen voor betaalbaarheid en andere knelpunten en die voor te leggen aan het bestuur. Dingen gaan helaas langzamer dan ook zij zouden willen, ’t Groene Veld heeft veel tijd heeft gekost en andere plekken moeten nog op stoom komen.

Maik ter Veer is momenteel bezig met de Radartoren in het Amsterdamse Bos. Maik is oprichter en drijvende kracht achter het legendarische Robodock festival en op zoek naar een nieuwe plek om zijn ideeën voort te zetten. Momenteel liggen de overblijfselen van Rodock opgeslagen bij Sloterdijk maar hij hoopt binnenkort een go te krijgen om met de Radartoren aan de slag te gaan. Een interactieve beeldentuin en kleinschalige evenementen. Alles vanuit een artistiek idee gebaseerd op rust, natuur en activiteit. Liefst eerst onder voorwaarden van betaalbare maatschappelijke huur, later indien mogelijk in eigendom van de Stichting zodat er echt aan de lange termijn gewerkt kan worden.
De relatie met het team van de ‘Expeditie’ is goed. Maik is enthousiast over de communicatie met, en hulp van Joekenel en consorten maar helaas zijn in dit geval ook de directie van Stichting Amsterdamse Bos en de Gemeente Amstelveen betrokken. Bureaucratische procedures vergen veel te veel geduld. Al bijna 9 maanden wacht Maik op antwoord.

Hay Schoolmeesters van het ADM en ’t Groene Veld vertelt dat in hun geval het sluiten van de huurovereenkomst met Gemeentelijk Vastgoed erg lang heeft geduurd. Het meest heikele punt was dat een deel van het terrein onder gedoogbeschikking wordt bewoond terwijl een ander deel via een huurconstructie contractueel geregeld moet worden.
Nu de huurovereenkomst er is gaan ze aan de slag met de rest van de vergunningen (horeca, evenementen etc.) en het ontwikkelen van culturele uitingen. De samenwerking met het team ‘Expeditie Vrije Ruimte’ werkt goed maar er zijn ook ambtenaren die minder bereidwillig meewerken dus het volgende bureaucratische spel is alweer begonnen.
Op zaterdag 7 mei is het eerste festivalletje op ’t Groene Veld.

Wouter Pocorni is afkomstig uit Amsterdam Zuid-Oost, betrokken bij Black Archives Z-O en de onlangs afgebroken broedplaats Prospect 11. Wouter is zelfstandig architect, stedenbouwkundige, gastdocent en onderzoeker gebiedsontwikkeling. Zijn focus ligt op Zuid-Oost. Wouter geeft aan dat er sinds de komst van tijdelijke broedplaatsen verandering komt in de bewegingen van verschillende groepen in Z-O. Er ontstaan kansen om bruggen te bouwen en verbinding te maken. Wouter besteedt veel tijd aan organiseren, mensen bij elkaar brengen, activeren, connectie maken. Alles zo transparant en overzichtelijk mogelijk. Vertrouwen opbouwen. Community building. Het ontdekken en ontwikkelen van collectieve identiteiten. Broedplaatsen en Vrijplaatsen kunnen een belangrijke rol spelen in dat verhaal.

Vreer (Bij1) geloofd niet in de goede wil van de afdeling Vastgoed en is van mening dat de overheid de rol van facilitator en niet als loopjongen van het kapitaal moet nemen. Wat vreer betreft is kraken een manier van democratiseren. En de markt is iets waar we vanaf moeten omdat Amsterdam van ons is en niet van de zogenaamde eigenaren.
Bij1 vecht al jaren voor een kraakvriendelijkere stad en wat vreer betreft gaan ze daar mee door. Druk opbouwen vanuit de maatschappij en werken aan meer steun in de raad.

Volgens Daniel van Duijn is LEF de enige politieke partij die institutionele beleggers wil onteigenen in de toekomst. Wat LEF betreft moet het afgelopen zijn met de buitenlandse beleggers die veel verdienen aan vastgoed in Amsterdam. De strijd om ruimte is en blijft een moeilijke want zowel het geld als het groeien heersen in de Stopera.
Morgen (zaterdag 12 maart) gaat LEF een kavel kraken op de hoek van de JP Heidestraat en Borgerstraat. Dat kavel staat al 12 jaar leeg en er gaat voorlopig niks mee gebeuren. Zij willen er een klein parkje van maken voor de buurt.

Na de inleidingen/verhalen van bovenstaanden begint de publieke discussie.

Volgens Pieter die naast het NDSM woont is zijn woning bijna onleefbaar in de zomer. Er is veel overlast van festivals dus hij vindt dat niet iedereen overal zomaar een vergunning moet kunnen krijgen.

De betrokkenheid van de buurtbewoners in Elzenhagen is vrij groot volgens Hay. Ze doen mee met activiteiten maar ook in het beheerteam en communicatie. Vooralsnog lijken de meeste mensen blij met de komst van ADM. Voordeel van ADM is dat de A10 als geluidsbarrière tussen het terrein en de buurtbewoners ligt.

Maik reageert op de opmerking van Pieter en zegt dat het vooral de dance feesten zijn die voor overlast zorgen. Er zou meer nadruk op kunst mogen/moeten liggen. En men zou een verschil moeten maken tussen commerciële en niet commerciële festivals, vult Jaap aan.

Douwe woont vlakbij ’t Groene Veld en is blij met de nieuwe buren. Hij vraagt zich hardop af of de Gemeente soms niet beter even kan wegkijken in plaats van helpen.

Joekenel antwoord dat de Gemeente dingen als overlast en veiligheid niet kan en mag negeren.

Iemand uit het publiek reageert en zegt dat de ontruimingen van de Gemeente alles behalve veilig zijn.

Lana van Hotel Mokum voegt daaraan toe dat ze respect heeft voor het feit dat Joekenel hier is maar dat zij als krakers de zogenaamde hulp en goede wil van de Gemeente zelf niet ervaren.

Alexander geeft aan dat Joekenel niet gaat over particuliere panden. De Gemeente kan alleen iets zeggen over eigen panden. De vraag of de Gemeente niet beter kan wegkijken kun je beter niet stellen want die mogen ze natuurlijk niet positief beantwoorden.

En dus zegt vreer, moeten er panden gekraakt worden die van de Gemeente zijn.

AFGA reageert en zegt dat ze dat al gedaan hebben en net zo hard in elkaar werden getimmerd.

Dat de burgemeester opdracht geeft tot knuppelen is bekend. Om een omslagpunt te bereiken zal de druk van buitenaf moeten groeien volgens Jaap.

Tobias van Buurtwerkplaats Noorderhof is bang dat de Gemeente zich in de toekomst ook zal gaan bemoeien met de invulling van vrije ruimte.

Joekenel geeft aan dat zij de taak hebben om ruimte vrij te maken en aan te bieden voor maatschappelijke prijs. Faciliteren, niet inhoudelijk bemoeien of meekijken.

Volgens Daniel moeten we begrijpen dat mensen die kraken vaak mensen zijn die de wegen binnen de bureaucratie niet weten omdat ze niet de juiste ingangen hebben. Er is ook nog steeds veel segregatie, ook in broed- en vrijplaatsen.

Wouter beaamt dit en zegt dat het daarom belangrijk is om ook in tijdelijke projecten een afspiegeling van de wijk aan te trekken. In Z-O zijn mensen nog niet bezig met coöperaties. Zo ver is men ideologisch nog niet. De ruimte in de tijdelijkheid is nodig om bruggen te bouwen. Drempels verlagen zodat er vrije inloop is. Eerlijke dialogen.

Ook David vindt dat de Gemeente drempels moet verlagen. Mensen met een plan krijgen hulp anderen niet. De Gemeente bepaald wie toegang heeft tot vrije ruimte en vergeet daarbij dat niet iedereen de weg weet.

Joekenel reageert en zegt dat er kernwaarden benoemd zijn en dat die gebruikt worden als toetsingskader voor de ‘Expeditie’. Ze geeft aan dat ze graag werken met een ervaren groep in combinatie met buurtbewoners die iets nodig hebben. Maar het is maatwerk. Elke keer anders. Continu vragen stellen.

De fout is volgens David dat de Gemeente op zoek is naar mensen die iets willen. Dat zijn vaak niet de mensen die iets echt nodig hebben.

Jaap geeft aan dat de selectieprocedure zeer zeker van belang is en inderdaad nog niet ter sprake is gekomen. Hij vraagt aan Joekenel hoe dit in z’n werk gaat.

Tot nu toe zijn er een paar plekken vrijgekomen en gepubliceerd maar zijn daarop maar heel weinig inschrijvingen geweest zegt Joekenel. Dus tot nu toe is er nog geen ingewikkelde selectieprocedure aan te pas gekomen. Het is goed als mensen die op zoek zijn zich sowieso melden. Dan kunnen wij als team gericht gaan zoeken.

Vanuit het publiek wordt de vraag gesteld waarom de gemeente nooit vraagt waarom krakers ergens kraken. Er komt wel iemand kijken of het brandveilig is maar niemand lijkt te willen weten waarom er gekraakt wordt en wie de krakers zijn.

Het gehele gesprek is terug te luisteren via:
www.amsterdamalternative.nl/gallery/podcasts.