Nachtvisie in de maak: hoe kan de gemeente zich bewijzen voor de nachtcultuur?

Toen in de lente van 2018 het het nieuwe stadsbestuur haar coalitieakkoord presenteerde, was er voor het nachtleven voorzichtig reden voor enthousiasme: voor het eerst in de geschiedenis werd nachtcultuur expliciet genoemd. “Nachtcultuur wordt omarmd,” zo was de belofte. De nota “De kracht van kunst en cultuur” die Wethouder Kunst en Cultuur Touria Meliani in 2019 presenteerde sprak zelfs over een aparte visie op nachtcultuur in Amsterdam. Het is nu wel de hoogste tijd dat de gemeente werk maakt van die visie.

Verkenning
De gemeentebrede “nachtvisie” staat in de steigers. De concrete plannen zijn nog niet bekend, maar belangrijke thema’s zijn in elk geval inclusie, diversiteit, ruimte voor experiment en talentontwikkeling, en de verbinding tussen dag- en nachtcultuur. Op dit moment is de gemeente bezig met een verkenning middels gesprekken van vertegenwoordigers uit de nacht, waaronder Stichting N8BM A’DAM. Ook organiseert de gemeente in Pakhuis de Zwijger een serie gesprekken om input te verzamelen.

Wij pleiten al langer voor een langetermijnvisie op de nacht, waar al het gemeentelijk beleid samenkomt dat de nachtcultuur raakt. Dat die nachtvisie er nu komt is positief, omdat de gemeente daarmee het belang van nachtcultuur erkent. Maar dan moet die visie er wel snel komen. Na de herfst zit het er voor dit stadsbestuur namelijk al min of meer weer op, als de gemeenteraadsverkiezingen van voorjaar 2022 gaan spelen. Het risico bestaat dat het dan alleen bij mooie beloftes is gebleven. Daar ligt ook een taak voor Stichting N8BM A’DAM: dat we er op toezien dat het beleid ook daadwerkelijk gemaakt en uitgevoerd gaat worden volgens de nachtvisie.

Herstel
Daarnaast is het voor herstart en herstel van de nachtcultuur noodzaak dat een aantal zaken uit de nachtvisie al op korte termijn worden gerealiseerd. Hiervoor is vooral behoefte aan ruimte: fysiek, maar ook in regelgeving. Ruimte voor nieuwe ideeën, ruimte om te groeien en ruimte voor verandering.

Terug naar het oude normaal zou een gemiste kans zijn.

Om met die verandering te beginnen: als het gaat om de toekomst van het nachtleven moeten we, bewust van alle problemen en dilemma’s, ook kijken naar hoe we het anders en beter kunnen doen. We zijn een progressieve scene. Terug naar het oude normaal zou een gemiste kans zijn. Als nachtleven moeten we juist beter uit deze crisis komen. Denk daarbij aan inclusie: een nacht die plek biedt aan iedereen, ongeacht nationaliteit, etniciteit, seksuele en geslachtsidentiteit, leeftijd, fysieke bekwaamheid, religieuze overtuiging en financiële status. Oude gay-cafés, kleine DIY initiatieven en progressieve clubs worden de stad uit geduwd omdat ze geen economische groei vertegenwoordigen.

Gelijke toegang tot betaalbare ruimte kan leiden tot meer diversiteit in aanbod die ook beter de samenstelling van de (nacht)bevolking representeert. Maar door de groeiende schaarste aan ruimte is de mogelijkheid een nieuw initiatief te ontwikkelen bijna onmogelijk, tenzij je diepe zakken hebt.

Leegstand
Met de “Expeditie Vrije Ruimte” worden al de eerste stappen gezet in het beschermen en creëren van vrije ruimte. De gemeente heeft hierbij de ambitie om “zoveel mogelijk de kleinschalige en experimentele, non-commerciële nachtcultuur en manifestaties” te ondersteunen. Er is door de crisis veel leegstand in winkelpanden en de vraag naar kantoorruimte is gekelderd. Maak een plan met de nachtsector en haar community voor de nu leegstaande en komende leegstaande panden om daarvan een gedeelte een nachtfunctie te geven. Op die plekken kunnen tieners, jongeren, collectieven en nachtvlinders op vrije, experimentele basis hun talent ontwikkelen en praktijkervaring opdoen.

De politiek heeft het steeds over een “stad in balans” als ze spreekt over uitgaan en en festivals. Dat betekent niet alleen een balans in locaties en uren, maar ook wat betreft tijd. De gemeente Amsterdam zou de komende twee zomers van 2022 en 2023 juist extra buitenevenementen toe moeten staan, om de twee verloren zomers van 2020 en 2021 in te halen. Geef bij extra vrijgekomen ruimte voorrang aan kleinschalige en non-commerciële evenementen, aan nieuwe spannende initiatieven die normaal gesproken lastig een plekje kunnen krijgen tussen de grote festivals.

Nachtloket
Alleen ruimte is niet voldoende. Er is ook hulp nodig voor de nieuwe generatie organisatoren. Voor veel mensen is naar de gemeente stappen voor ruimte geen vanzelfsprekendheid. Ook ontbreekt het aan kennis over zelforganisatie en is het steeds moeilijker geworden je weg te vinden in het woud van regels, beperkingen, wetten en subsidies. De introductie van een nachtloket, waar organisatoren terecht kunnen met vragen over vergunningen en andere zaken die komen kijken bij het maken van nachtcultuur, kan daarbij helpen.

Waarmaken
Als dit stadsbestuur zich nog wil bewijzen voor de nachtcultuur dan zullen zij het volgende moeten doen: verwelkom de komende tijd elk initiatief dat bijdraagt aan het herstellen, stimuleren en verbeteren van de nachtcultuur. Investeer in de toekomst: zet een nachtfonds op bij het AFK, bedoeld voor nachtcultuur; om de sector te verduurzamen en diversiteit te behouden, buiten de kapitalistische winstmodellen. Met het fonds kunnen lokale, progressieve en/of experimentele programma’s gestimuleerd worden. Ook is het een manier om nachtmakers te ondersteunen door middel van ontwikkelsubsidies.