Broedplaatsen gered Bezuiniging gaat niet door

Even zag het ernaar uit dat het Amsterdamse broedplaatsen beleid - begonnen in 2000 als antwoord van het gemeentebestuur op het verdwijnen van een groot aantal kraakpanden - na 20 jaar zou stoppen vanwege de corona-bezuinigingen.
In de nota “Samen sterker uit de crisis” (hoe verzin je zo’n titel) presenteerde B&W in september 2020 plannen om flink te bezuinigen op o.a. broedplaatsen. In de komende twee jaar 1 miljoen per jaar minder en daarna finito. Protest kwam onder meer in de vorm van een grote online manifestatie “Het einde van de broedplaats” begin november. Platform Beeldende Kunst, de Kunstenbond, broedplaats organisaties en huurderscomite’s lieten boos van zich horen. Na de golf van protest besloot de gemeente in december 2020 een aantal bezuinigingen niet door te laten gaan. Zo ging naast de sluiting van een aantal bibliotheken ook de bezuiniging op broedplaatsen niet door.

Broedplaatsen waren in 2018 een van de speerpunten van het huidige stadsbestuur. Uit het programakkoord van mei 2018: “We borgen meer ruimtes voor kunstenaars, door het aantal (permanente) broedplaatsen uit te breiden”. Het Budget voor broedplaatsen werd verhoogd van 1 miljoen per jaar naar 3,5 miljoen per jaar.
Dat beloofde veel voor de gebouwen met relatief goedkope werkplekken voor kunstenaars, sociale en creatieve initiatieven, en soms zelf mogelijk tot wonen. Een belangrijk tegenwicht tegen het verdwijnen van goedkope, toegankelijke plekken in de stad.

Dat het na 20 jaar nodig is om broedplaatsen grondig af te stoffen en opnieuw uit te vinden, daar is bijna iedereen het wel over eens. Maar het lukte de afgelopen 2 jaar niet om een make-over van broedplaatsen te maken; om tot een nieuwe, frisse herstart te komen. Daardoor kon vorig jaar al stilletjes 8 ton op broedplaatsen bezuinigd worden en stelde B&W nu voor er nog eens 1 miljoen af te halen.

Omdat de meeste broedplaatsen tijdelijk zijn, en dus binnen enkele jaren zullen verdwijnen, zal het aantal panden snel verminderen als er geen nieuwe bijkomen.
En er kunnen alleen nieuwe bijkomen wanneer er veel subsidie voor is, want in de huidige vastgoed situatie in Amsterdam is het duur om nieuwe broedplaatsen te realiseren. Dat is de kern van het probleem. In de protesten stond het dreigende snelle verdwijnen van betaalbare werkplekken dan ook centraal. Dat protest was succesvol en het broedplaatsen beleid kan verder. Dat is een mooi succes en belangrijk voor de stad.

Dat neemt niet weg dat de inhoudelijke vernieuwing nog steeds urgent is. In de open brief waarin het Platform Beeldende Kunst en de Kunstenbond tegen de bezuinigingen op de broedplaatsen protesteren schrijven ze ook “Broedplaatsen doen niet waarvoor ze bedacht zijn” en “Niemand precies weet waarvoor broedplaatsen bestaan”. Hopelijk lukt het nu, na de succesvolle acties tegen de bezuinigingen, wel om tot een nieuwe, goede herformulering van broedplaatsen te komen. Anders kun je er donder op zeggen dat er binnenkort weer bezuiniging dreigt.