Interview voorzitters LSVb en FNV: Young and United Campagne #Nietmijnschuld

Lyle Muns, 26, Voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond en is student Politicologie aan de Universiteit van Amsterdam.

Sinds wanneer ben je bekend geworden met de campagne?
Ik heb de #Nietmijnschuld echt goed leren kennen sinds juni dit jaar toen ik voorzitter ben geworden bij de LSVb (Landelijke Studentenvakbond). Ik had er al wel eerder over gehoord maar via de LSVb ben ik actief betrokken geraakt. Wij zien bij de LSVB samen met FNV: Young and United de effecten van de stijgende jeugdwerkloosheid en hebben daarom toen ook een meldpunt opgericht en gepleit voor de TOFA (Tijdelijke Overbruggingsregeling voor Flexibele Arbeidskrachten) en compensatie geëist voor het collegegeld bij studievertraging veroorzaakt door Corona. Door de overheid zijn deze maatregelen ook genomen maar er is nog meer nodig. Jongeren staan in vergelijking onderaan maar hebben wel de meeste steun nodig op dit moment en ik denk dat dankzij #Nietmijnschuld jongeren samen kunnen werken en van zich laten horen door o.a. actie te voeren, te protesteren en duidelijk te maken aan politici: dit kan zo niet langer!

Was je bekend met het ‘oude’ leenstelsel of eigenlijk gift van studiefinanciering als je binnen 10 jaar je diploma behaalde?
Jazeker! Ik studeer sinds 2014 en viel toen nog in het ‘oude’ systeem van een basisbeurs. Sterker nog ik heb ook de protesten meegemaakt tegen de afschaffing van dit systeem. Mijn zusje bijvoorbeeld is in 2015 gestart met studeren en die heeft dus nooit een basisbeurs gekregen maar alleen de optie om te moeten lenen. Ze gunt mij wel die basisbeurs maar het voelt toch als balen dan. Na 4 jaar viel de basisbeurs voor mij weg en ben ik ook gaan lenen naast het andere werk wat ik deed. Ik heb meerdere bestuursfuncties gehad en heb ook gewerkt als zelfstandige sekswerker. Met het een kon ik het andere bekostigen plus ik verdiende meer dan in de supermarkt waar ik eerder werkte en ik kon mijn eigen uren indelen. Dit is natuurlijk niet voor iedereen de oplossing maar zo werkte het wel voor mij.

Ben je bang voor de gevolgen van het hebben van een studieschuld na je afstuderen?
Ik heb de eerste vijf jaar van mijn studietijd niet durven kijken naar de hoogte van mijn totale studieschuld op de website van DUO. Er ging een knop om van niet kijken maar focus op het studeren. Tijdens dit bestuursjaar hoef ik niet extra te lenen want ik krijg een bestuursbeurs als vergoeding maar ik heb eerder tijdens mijn studie geleend en in de toekomst zal dit misschien ook weer nodig zijn.  Na dit bestuursjaar moet ik eerst nog mijn Bachelor afmaken en dan wil ik ook nog waarschijnlijk verder met een Master. Maar ik wil deze keuze niet laten tegenhouden door een schuld. Verder vind ik dat jongeren in beweging moeten komen dit jaar en van zich laten moeten horen. Er is geen meerderheid meer voor het leenstelsel en dus is dit het moment om het af te schaffen en die schuldenvrije basisbeurs en de compensatie voor wie heeft moeten lenen in te voeren, want het is nu of nooit! 

Bas van Weegberg, 23, is voorzitter bij FNV Young and United en is afgestudeerd in de Bachelor Bestuurskunde en de Master Arbeidsrecht (Labour Law and Employment Relations) aan de Tilburg University.

Sinds wanneer ben je bekend geworden met de campagne?
Ik ben voordat de #Nietmijnschuld campagne bestond eerder betrokken geweest bij protesten op het Malieveld in 2014 tegen de afschaffing van de basisbeurs. Via FNV Jong heb ik toen meegeholpen met o.a. het maken van foto’s. Sinds 213 zat ik al bij FNV Jong, de jongerentak van de FNV en nu ben ik sinds vorig jaar voorzitter bij FNV: Young and United geworden. Vanuit de positie van voorzitter werk ik samen met de LSVb sinds najaar 2019 aan #Nietmijnschuld.

Was je bekend met het ‘oude’ leenstelsel of eigenlijk gift van studiefinanciering als je binnen 10 jaar je diploma behaalde?
Ik ben begonnen met studeren in 2015 en viel dus direct in het leenstelsel. Op de middelbare school heb ik ook actief gevolgd wat de ontwikkelingen waren rondom de afschaffing van de basisbeurs en de invoering van het leenstelsel. Ik heb toen gezien hoe Jet Bussemaker (in 2015 minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) beloofde dat het leenstelsel geen gevolgen zou hebben op het krijgen van een hypotheek, dat de lagere rente op de schuld met de verlenging van de afbetaal periode (was 15 werd 35 jaar) juist fijner zouden zijn voor studenten en starters. Ook werd beloofd dat het geld van de basisbeurs geïnvesteerd zou worden in de kwaliteit van het onderwijs maar dat is voor een groot deel dus niet gebeurd. Verder vind ik dat de docenten (die bijv. actievoeren onder de naam WOinActie) en studenten niet tegen elkaar uitgespeeld moeten worden door de politiek.

Ben je bang voor de gevolgen van het hebben van een studieschuld na je afstuderen?
Ik heb alles zelf moeten bekostigen en ben dus sinds 2015 ook een lening aangegaan bij DUO. Maar dankzij  mijn werk bij onder andere de gemeenteraad Tilburg heb ik die lening kunnen stoppen. Met de lening van mijn vriendin, waarmee ik sinds kort samenwoon, komt onze totale studieschuld uit op €40.000. We weten niet precies nog wat het effect gaat zijn op onze toekomst plannen, zoals het kopen van een huis en daar maken we ons zorgen over. Kopen is financieel aantrekkelijker maar is tegelijkertijd ook veel lastiger nu en het hebben van een studieschuld maakt het sowieso niet makkelijker. Ik heb zelf gemerkt dat de gevolgen van het hebben van een studieschuld pas concreter wanneer je (bijna) klaar bent met studeren dan tijdens je 1e studiejaar wanneer je start met lenen op je 18e.
Ik vind dat er de komende kabinetsperiode structureel neoliberaal gerepareerd worden. Een mooi begin zou zijn de afschaffing van het leenstelsel en de invoering van een schuldenvrije basisbeurs plus compensatie voor de huidige leengeneratie zonder verdere bezuinigingen onderwijs. Vanuit FNV Young and United zetten wij ons in voor jongeren die te maken hebben met o.a. studieschuld, tijdelijke contracten, tekort aan woningen en nu ook de corona-crisis. Wij willen investeringen zien in de sociaal economische positie van jongeren. Verder komen er nog veel acties aan vanuit #Nietmijnschuld en wij stoppen niet voordat schuldenvrij studeren mogelijk is!