“Een ander geluid” & “gezond verstand”: een rechtzetting

Bij Amsterdam Alternative zijn we heel blij met kritische reacties en discussies naar aanleiding van stukken die we in de krant publiceren. Dit geldt uiteraard ook als AA-auteurs de wind van voren krijgen, want we zijn geen blad met maar één opinie. We zien onszelf eerder als een platform dat door middel van cultureel en politiek debat principes van de alternatieve scene (collectiviteit, emancipatie, antiracisme, radicale democratie, om maar een paar belangrijke begrippen te noemen) wil versterken en eigentijdse uitingen daarvan wil laten ontstaan.

Heel alert werden we door de felle reacties die binnenkwamen op het kritische stuk van Menno Grootveld over Café Weltschmerz, complottheorieën en rechtspopulisme. De strekking van die reacties was: eindelijk is er een ander, kritisch geluid te horen, en dan wordt dat meteen door AA afgekraakt. Moeten we dat andere geluid niet juist omarmen?

In deze reacties worden twee dingen beweerd. In de eerste plaats: er zijn té weinig kritische geluiden in Nederland. Daar zijn we het helemaal mee eens! Met name aan de progressieve of linkse kant van het politieke spectrum horen wij veel te weinig ideeën over hoe we uit deze complexe crisis naar een eerlijkere en daardoor vrijere samenleving kunnen komen. (Daarbij gaat het niet alleen om COVID, maar ook om economische, ecologische en politieke uitdagingen die door de pandemie versterkt worden.) Er is geen tekort aan thema’s die de moeite waard zijn om voor te vechten, zeker niet nu door corona het falen van het neoliberale geloof in de markt zichtbaar wordt en de pandemie tegelijkertijd ook laat zien dat de politiek wél in staat is om de samenleving te sturen. Want als de politiek kan besluiten om een hele economie plat te leggen, waarom zou zij dan niet in staat zijn om de economische waarde eerlijker te verdelen, wonen betaalbaar te houden en de planeet te redden? De vraag is alleen: wat hebben Weltschmerz & co te bieden nu  de kritiek van links zwaar te wensen overlaat?

Daarmee komen we bij de tweede bewering van Grootveld’s critici: eindelijk een ander geluid. Helaas lijkt het erop dat “een ander geluid” inmiddels een uiterst effectieve lokroep is waarmee je mensen kunt paaien die verder helemaal niks met rechts populisme hebben. Arjen Lubach heeft onlangs via het voorbeeld van Lange Frans laten zien hoe deze fabeltjesfuik op internet werkt: je begint met een ‘kritisch’ filmpje over het coronabeleid van het kabinet en een paar clicks later zit je virtueel aan tafel met dwarsdenkers die het hebben over pedofiele satanisten die met hun vaccins het World Trade Center hebben laten instorten. Baudet & co noemen dit het “gezond verstand.”

We moeten eindelijk beseffen dat het internet, en met name Facebook en ander sociale media, alles behalve betrouwbare informatiebronnen zijn. Het “andere geluid” dat je daar vandaan haalt is niet gebaseerd op een breder perspectief dan dat van de ‘mainstream media,’ maar op een algoritmisch businessmodel dat je heel snel en heel diep een informatieriool binnentrekt. Degenen die rijk genoeg zijn om dit informatieriool van Facebook en dergelijke af te huren hebben geen enkele interesse in een vrijere, democratischer en eerlijkere samenleving. “Een ander geluid” en “gezond verstand” zijn eufemismen voor met stront gooien, om je af te leiden van de echte problemen. Er is geen complot, er is alleen een losgelagen kapitalisme. Waarom, denk je, steunt die Amsterdamse vastgoed- en horecawereld campagnes als #ikdoenietmeermee? Waarom wordt Baudets partij van het “gezond verstand” massaal gefinancierd door de Zuidas en ultra-orthodoxe christenen? Zijn dit echt de  krachten van de samenleving waarmee je jezelf wilt associëren? En pleeg je daarmee geen verraad aan het politieke erfgoed van de alternatieve bewegingen uit de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw?