Yatiyaña
Line up: Wilde Peñaloza Estrada, Hector Bladimir Duarte, Ana Wijnen Calla, Roberto Callisaya, Carlos Armando Ramos, Mark Smit, Zoli Soos, Pablo Alanes, Lukas Hainaut, Dayna Martinez Morales

Yatiyaña

Yatiyaña is op 24 juni 1987 in de stad São Paulo in Brazillië opgericht door Boliviaanse muzikanten. Yatiyaña is een Aymara woord dat in het Nederlands “communicatie en doorgeven” betekent.

Vandaag de dag bestaat de muziekgroep Yatiyaña uit Boliviaanse muzikanten. Ze hebben het doel om de Andescultuur meer bekendheid te geven in Europa en voornamelijk hier in Nederland. Dat doen ze door gebruik te maken van hun muziek van traditionele instrumenten en gaan daarbij gekleed in kleurrijke Boliviaanse kleding.

Bij dit bijzondere concert op 16 mei spelen de muzikanten Wilde Peñaloza Estrada, Hector Bladimir Duarte, Ana Wijnen Calla, Roberto Callisaya, Carlos Armando Ramos, Mark Smit, Zoli Soos en Pablo Alanes.

Performance dans & theater

Bij het concert hebben zij twee dansers als gasten uitgenodigd. Er ontstaat een korte performatieve ontmoeting tussen masker, lichaam en klank door Lukas Hainaut en Dayna Martinez Morales. Zij brengen een interpretatie van de “Suri Sikuri” — een van de vele inheemse dansen uit de Andes van Bolivia — en de “Tinkuy” — een rituele dans uit Noord-Potosí, eveneens in Bolivia.

Via beweging belichamen zij de geest van de Andes struisvogel die Suri heet (en de dynamische kracht van de Tinkuy). De maskers, dans en muziek komen samen in een ruimte waar performance en ritueel elkaar raken, en dans ontstaat als een offer — een gebaar aan Pachamama, Moeder Aarde. In plaats van een lineair verhaal nodigen zij het publiek uit in een ervaring waarin kosmologie fysiek wordt, waar het lichaam luistert, reageert en herinnert.

Yatiyaña is de enige en toonaangevende band in Nederland die autochtone en folkloristische muziek speelt. Voor deze gelegenheid nodigen zij uit: Lukas Hainaut, acteur, maskermaker en muzikant met Chileense roots, gevestigd in Brussel, die de transformerende kracht van maskers onderzoekt. En Dayna Martinez Morales, in Bolivia geboren danskunstenaar, gevestigd in Nederland, wier praktijk geworteld is in ritme, authentic movement en Andes-cosmologieën. Ze leggen het niet uit. Ze bewegen. En nodigen het publiek uit om hen daar te ontmoeten.

Yatiyaña en de Andes muziek

De Boliviaanse muziek is verbonden met de natuur en de cosmos. Het is muziek die de mystiek van het hooggebergte weerspiegelt. Waar de Condor de koning der hoogten leeft, en de hoogvlakte die op 4000 meter hoogte het Titicaca, het hoogste meer ter wereld, herbergt.

  Onze muziek is verbonden met de vruchtbare valleien, met moeder aarde en vader zon. Zij geeft de melancholie weer die ligt in het introverte karakter van de Andesvolken, welke werd versterkt door het lijden onder 500 jaar van onderdrukking en de plundering en vernietigen van hun duizenden jaren oude culturen, maar zij weerspiegelt ook de vitaliteit, de kracht waarmee het volk de slagen doorstaat.

De muziek die Yatiyaña brengt, geeft niet alleen de Boliviaanse sentimenten weer maar ook die van onze broederlanden, waarmee wij ons willen voegen bij de zo belangrijke gevoelens van verwantschap in ons werelddeel.

We proberen datgene te verzamelen wat ons cultureel bindt, wat de grote meerderheid van de Andesbevolking gemeenschappelijk heeft in haar dagelijkse bestaan. Die werkelijkheid van magisch realisme waaraan zij traditioneel uitdrukking geeft in haar muziek en dans.

Yatiyaña wil via deze muziek, die ondanks eeuwen van onderdrukking voortleeft en levend blijft, de culturele identiteit van de Andesvolken uitdragen, van de “campesinos”, maar ook van de mestiezen, arbeiders en bewoners van sloppenwijken. Hiermee geven wij uiting aan dat wat voortleeft vanuit onze oorsprong als Aymaras en Kechuas.

www.yatiyana.nl/