Issue #002 Published: 27-10-2015 // Written by: A. Snijboon

Amsterdam 2015: een nieuwe Woningbouwvereniging


Begin april 2015 was het drukke openingsfeest van het Pieter Nieuwlandgebouw, een voormalige school in de Oosterparkbuurt. Maandenlang waren vrijwilligers bezig geweest met verbouwen voordat het gebouw opnieuw in gebruik kon worden genomen. Inmiddels zijn er vijf kleine bedrijfjes en sociale ondermeningen gehuisvest, is er een publieksruimte en wonen 11 mensen in het gebouw. Het gebouw is eigendom van woningbouwvereniging Soweto. Een van de huurders legt uit:

Soweto?
‘Soweto is ontstaan uit onvrede met de manier waarop de woningbouwverenigingen hun sociale oprichtingsdoelstellingen hebben verloochend en de ruk naar privatisering binnen het huisvestingsbeleid in het algemeen. Verschillende gelegaliseerde kraakpanden zijn in de loop der tijd politiek en economisch geïsoleerd geraakt van de woningstrijd waaruit ze zijn voortgekomen. Soweto wil zich een dergelijke vlucht van politiek en economisch kapitaal voorkomen. Soweto ontstaan uit het verlangen een huisvestingsvereniging te creëren die is gebaseerd op doe-het-zelf principes en grass-roots organisatie.
In een notendop is Soweto een idealistische huisvestingsvereniging met de intentie een legaal en democratisch kader te vormen waar verschillende op solidariteit gebaseerde woonprojecten, zoals gelegaliseerde kraakpanden, samen kunnen handelen en zo politiek en economisch sterker staan. Het is de bedoeling dat Pieter Nieuwlandstraat 93-95 het eerste van een reeks projecten onder de Soweto paraplu is.

Waarom de naam Soweto?
Het idee voor Soweto is onstaan in de Transvaalbuurt, in de Pretoriusstraat. In de Transvaalbuurt heb je veel straatnamen met foute associaties. Soweto daarentegen, de bekende township bij Johannesburg, is een strijdbare naam.

Hoe wordt je lid?
Hiervoor verwijs ik naar de website soweto.nl. Voor lidmaatschap vragen we 25 euro per jaar. Als lid van Soweto heb je stemrecht in de Algemene Leden Vergadering (ALV) die 2 keer per jaar wordt gehouden en waarin alle belangrijke beslissingen worden genomen.

Hoeveel leden zijn er al?
Op dit moment zijn er zijn ongeveer 100 leden, en we zijn op zoek naar meer!

Is Soweto te vergelijken met een Engelse Housing Coop?
Soweto is het best te vergelijken met het Engelse Radical Routes network, dat tot doel heeft de huisvestingsmarkt anders in te richten. Qua structuur is Soweto wel een vereniging, een vereniging die zich nadrukkelijk verbindt aan sociale verhuur, groepsbewoning en zelfwerkzaamheid.
Bestaande woningbouwverenigingen in Nederland werken op een andere manier. Ze maken kaderafspraken met de overheid over de doelen en de aantallen woningen die ze gaan bouwen.
Huurders van Soweto moeten alles zelf doen, verbouwen en onderhouden. De bestuurlijke laag is zo klein mogelijk om de kosten laag te houden, en om huurders zoveel mogelijk zeggenschap te laten houden over de huizen waarin ze leven en werken.

Hoe worden beslissingen genomen?
Woningbouwverening Soweto heeft een aantal Algemene Ledenvergaderingen (ALV) per jaar.  Ieder lid van Soweto heeft stemrecht, evenals elke huurder – van momenteel alleen nog het eerste Soweto-project, het gebouw aan de Pieter Nieuwlandstraat. De belangrijkste dingen worden in de ALV besproken en besloten. Daarnaast  is ons motto zelfredzaamheid, met mensen die gewoon hun handen uit de mouwen steken en een grote mate van autonomie hebben. De dagelijkse dingen worden door henzelf geregeld.

Betaalt men huur naar draagkracht?
Dat wordt per pand bepaald. De pandvereniging van de Pieter Nieuwland heeft intern besloten dat de bewoners naar draagkracht betalen. De huur wordt alleen gebruikt om de hypotheek te betalen en niet om winst te maken.

Hoe zie Soweto er over vijf jaar uit?
Er zijn geen prognoses voor aantallen leden en panden. Of het 2 of 10 panden zullen zijn weten we niet, wel dat er zeker panden bij zullen komen in de toekomst. Het kader waarin dit kan gebeuren is al opgezet. Nu nog enthousiastelingen die binnen dat kader willen werken en dingen verwezenlijken.