Article index
Latest articles
Issue #015 Published: 14-11-2017 // Written by: ADEV
Amsterdam Danst Ergens Voor...
Welcome to the underground! We moeten het blijven herhalen, de Nederlandse dance scene is geboren in de underground. Vele huidige ADE goden kregen een kans op plekken ver weg van commercie en regelzucht. In het weekend van het ADE dansen de bezoekers steeds vaker op dezelfde beat en netjes in de maat. Tijdens het ADE zijn het kuddedieren, gaan ze van venue naar venue, als schapen op de Dam. ADEV (Amsterdam Danst Ergens Voor) vierde met een lichte tegenzin zijn 5 jarige bestaan, want de Amsterdamse underground staat zwaar onder druk. Dit jaar ging de manifestatie terug naar haar basis, een schel geluid vanuit de underground. Een harde stem tegen de vercommercialisering van de (dans) cultuur in Amsterdam. Op 21 oktober bracht ADEV het ADM naar het centrum van Amsterdam. Het ADM, als voorbeeld broedplaats in heel Europa, wordt na 20 jaar, bedreigd in zijn bestaansrecht. Want waar tegenwoordig alles in euro’s word gemeten bewijst ADM al 20 jaar dat zelforganisatie, tegendraads denken en onafhankelijkheid leidt tot een unieke aanvulling op het culturele, artistieke en politieke leven van Amsterdam. Het ADM strijdt tegen erkende vastgoed criminelen. De rechter besluit en de politiek is aan zet. Wij vroegen iedereen om zich uit te spreken voor het behoud van ADM, voor het behoud van de underground. Samen met een aantal soundsystems werd deze oerkreet tot ver in de stad hoorbaar. Photos: peter van bergen henegouwen       
Issue #015 Published: 09-11-2017 // Written by: Tom
18th birthday of the OT301
The OT301 was squatted on the 14th of November 1999 by a group of artists that united themselves in a vereniging called EHBK (Eerste Hulp Bij Kunst). In the past 18 years the collective has gone through a lot of phases because it has never been an easy job to run and maintain a building with a group of people in a democratic way. Running a non-profit organization like the OT301, with all its public programming, artist ateliers and living spaces takes commitment and lots of energy from all its members. It is a responsibility that you have to share because it is too much work for a single person or a small group. Although it hasn’t been easy sharing a building/organization with a mixed group of (inter)national artists and other open minded people, it created a vibe and atmosphere that can not be copied by commercial organizations or so called Broedplaatsen (that are initiated by the city government). Hard work pays off and creates something extraordinary. In places like the OT301 buzz-words like raw and authentic aren’t marketing slogans or styling efforts. It is the real deal! The average outsider or visitor might think that the OT301 has won all its battles since the vereniging bought the building in 2006 and slowly transformed into a well oiled machine but not all is what it seems. It still takes lots of energy and discussions to make the ‘right’ decisions, every day, week or month, again and again. A project like this (luckily) is a never ending project and besides the hard work it is very important to realize that the bricks itself are worth nothing. It is all about the people and the energy that they put into the collective and its activities. On Saturday the 11th of November the OT301 will celebrate its 18th birthday. In this case the 18th birthday does not mean that something is fully grown because the OT301 is in fact a never ending proces and it should always be a playground for those that want to experiment without the pressure of financial success. It can not be emphasized enough that places like this are important for a city that has always been proud to be open minded, creative, liberal and free. On the 11th the OT301 will be open from 13:00 till 05:00 hrs. There will be lots of activities during the day (and night). Let’s celebrate the 18th birthday of an experiment that values collective ownership, autonomy and self management more then anything else.     PROGRAM: ++++++++++++++++++++++++ 4Bid  Gallery (ground floor) From 14:00 hrs 4bid gallery will be open from 14h presenting an archive of event hosted by the space, together with an exposition of works which were made in the OT301 gallery during the weekly Life Drawing sessions. A collection of memories from our program of performances, exhibitions and discussions will be screened, in parallel with drawing sessions throughout the afternoon. We will bring you sweet music, creative freedom, experimental poses, projections, and, of course, a model to draw from. Let us share our passion for making things happen and involving interested people in it. ++++++++++++++++++++++++ Cinema - 19:00-23:00 hrs (2nd floor) Born in 1999 - Free Screenings: 19:00 The Iron Giant 21:00 Existenz Cinema bar open from 18:00-00:00 hrs ++++++++++++++++++++++++ Studios (ground floor) Studio 2 13:00-22:00 hrs: Various activity's, food, drinks, ping pong Studio 1 13:00-14:00 hrs: Aerial kids Okido Yoga class and presentation by: Youth circus OTt301 Max 6 kids sign in by sms or whats app (06-50998032) 18:00-18:30 hrs: Presentation of Movement academy OT301 and project Life for life OT301 18:30-20:00 hrs: Aerial therapeutics class by: Movement Academy OT301 Max 6 participants sign in by sms or whats app (06-50998032) 19:30-23:00 hrs: Aerial and dance improvisation, breakdance + Photo expo from Artistic Aerial photo shooting  at Movement Academy ot301  23:00-05:00 hrs: DJ/Live music night with: Bonnie Li (Live, French duo - Berlin based) Sycomor (Live act, French - Berlin based) Colin DJ’s Klerezooi Power vs Power  K2z3ko no28 Visuals by: Nuns with guns Art by: Royale Belleville/ Studio Inferno III Performance by: Movement academy Ot301 ++++++++++++++++++++++++ Bodlabot (1st floor) 14:15-15:30 hrs: Dance Improvisation Open Class In this class we start working using the floor as our partner to warm up and generate movement possibilities, to then move gradually up and create dances.  More information: 16:00-17:00 hrs: Chi Kung Open Class Chi Kung is an ancient art used in martial art and for health.  This open class is an introduction but also in depth study of a simple act of standing still. The material of the class will be rooted in ancient excercises and postures which are simple and easy to integrate in daily life. The aim of the class is to find esse in standing still, to improve circulation and strengthen the core structure of the body and mind. ++++++++++++++++++++++++ Peper (ground floor) Sub:terrein DJ’s: Franco Najera and Eskaym (Techno, House, Breaks, Jungle, Dnb) Programming different styles of electronic music on the one night. Mono-cultures are boring. Melt the genre silos. Exhibition: ‘Urban Legends’ collages by Svetlin Velchev. ++++++++++++++++++++++++ Artist: Ruud de Kort (1st floor) Open studio showing work. From 13:00-20:00 hrs ++++++++++++++++++++++++ Anamorphic studios (3rd floor) tba ++++++++++++++++++++++++ Facebook event >>>
Issue #015 Published: 07-11-2017 // Written by: Elkerlic
Futurologic Symposium and xx birthday ADM
Dear citizens, Since the earth’s population became more urban than rural the word gentrification is buzzing around in cities around the world. Ten years ago it was still an obscure phenomenon, now it is urgent to be aware of this unacceptable and destructive process which is noticeable in a lot of different aspects in society. Our 7th futurological symposium unveils effects, resistance and solutions against gentrification and focuses on the importance of saving the gentrified free cultural spaces. A three days symposium at the ADM 20th birthday festival about “Degentrification: a manifesto in action” After symposia were held in Ruigoord, the Netherlands, at the Boom Festival in Portugal, in Christiania in Denmark and in the Free Republic of Uzupis in Lithuania, this year the symposium took place at the ADM site. The ADM celebrated its twentieth anniversary as a free cultural space and is right now threatened in her existence. With the 7th symposium we wanted to come up with a number of concrete proposals to the municipal authorities regarding the need to maintain free cultural spaces and to create new ones as well. A concerned audience and about 50 presenters from academies, movements, and of course free cultural spaces from all over the world gathered in the inspiring surrounding of the Robodock exhibition at the ADM. Free Cultural Spaces promote diversity and mutual solidarity. No homogenization of the ab-normal, but a welcoming of the extraordinary. People of all walks of life meet each other in Free Cultural Spaces. These spaces are particularly well suited for exploring the unknown and pushing boundaries. Their personal charisma reinforces the bonds between urban, rural and neighbourhood dwellers, and their hospitality fosters a versatile cosmopolitan society. Free Cultural Spaces are not just festivals and squats, but include many intentional communities, eco- and organics initiatives, free schools, creative nomads and more. At the symposium several representatives of free cultural spaces talked about their specific situation in the light of gentrification:, the Independent Republic of Užupis (Lituhania), Christiania (Copenhagen), Ruigoord (Amsterdam), Erf 81 (Capetown), Poortgebouw (Rotterdam) and the Institute for (X) (Aarhus), the organizer of next years futurological symposium.  All these are places where you can feel free in a visible and tangible way. However, free cultural spaces all over the world are threatened by gentrification, each of them in their own specific way. But gentrification affects a lot more different aspects within society as it encompasses problems of all kinds, ranging from the reduction of social housing, alienation within neighborhoods, commercialization of city-centers, diminishing the variety and color of the city, dedication to overconsumption and a culture of greed, in short social and cultural exclusion.  Cody Hochstenbach (NL) for example did point out how gentrification directly increases inequality. Thus also the breeding ground for creativity and new ideas and these are needed to prevent the city from degenerating into humdrum. He stated that gentrification is certainly not an automatic process like many policymakers want us to believe, but a deliberate composed strategy developed by the ones with power instead. Over the last thirty years a shift from social democracy to liberalism took place in Amsterdam. Wouter van Gent (NL) showed us that the gentrification frontier advanced and working class voting blocs diminished in the last decades which permitted a new middle class hegemony to institute policy changes to further push gentrification.   At the same time people are fighting back like Brian Doucet’s presentation showed. Late last year, a diverse grassroots movement emerged to oppose the city’s housing plans from Rotterdam with a referendum. For several reasons the referendum was ignored by the city council, but because opposition and resistance was focused on a city-wide issue, rather than a specific development or estate, gentrification and displacement became major topics of conversation. As a result, the question: “Whose city is Rotterdam?” was discussed across the city. In Berlin we see that the lack of rental housing, rising real estate prices, and gentrification did result in for example a “Milieuschutz”, the protection of certain milieus, a law to actively block gentrification through regulation in five areas in Berlin. Andrej Holm (Ger) did show us how he is active in this process and tries to re-arrange and improve more existing laws for fair and social housing in Berlin in such a way that the results of these laws cause less gentrification and inequality. We also learned about initiatives to combat gentrification in Milan, Lisbon, Barcelona, London, Berlin, Vilnius, Copenhagen, and towns and cities in Serbia, Poland, Russia, South and Detroit. Doucet stressed the need for indigenous, radical ‘activist-leaders’ in Detroit.  Many of these people also operate on the edge of the city (or at least outside its downtown), but the message from his book “Why Detroit matters”  is that if we want to have a fair city, then these visions need to be much more central in our collective thinking about public space. Marko Aksentijević (Ser) tells us that more and more people from Belgrade have learned to be deeply suspicious after decades of dodgy sell-offs. Now they are protesting against the expensive housing on the waterfront with their group “Don’t Drown Belgrade”. Sometimes thousands of people are protesting with a big plastic duck as a symbol. “The word duck in Serbian means fraud” explains Aksentijevic, “it’s a symbolic way of saying the project is really Belgrade Water-fraud.” Despite all these demonstrations the waterfront development still continued, but many people get aware and engaged in their movements. Also some unexpected forms of gentrification were presented. The influence of urban greening demonstrates that such initiatives, while positive for the environment, tend to increase inequality and thus undermine the social pillar of sustainable development tells Roberta Cucca (Aus). Although greening is ostensibly intended to improve environmental conditions in neighborhoods, it generates green gentrification that pushes out the working-class.  The living streets (Leefstraten) in Gent are an example described by Cedric Goossens (Be) of degentrification. It is a grassroots greening initiative (Leefstraten) to examine how greening initiatives can be entangled with or engender processes of gentrification and displacement. Degentrification implies decentralization of (often historical) centers. The centralization of suburbs is not always covered by city councils. If we want to make a city bigger or smaller, we have to consider it in its entirety. Trans-industry exceeds industry. Trans-industrial landscapes lie in the margins of cities, just like cities lie in the margins of trans-industrial landscapes. A trans-industrial landscape is characterized by synergy between, for example, culture and nature, between the center and the periphery. That’s why Freeport Ruigoord has been saved. Enclaves of freedom like Christiania, Ruigoord, ADM and Uzupis are places of attraction for Copenhagen, Amsterdam and Vilnius, respectively. Ownership management sees competition as a driving force for the economy. If competition plays such an important part, let’s not compete for being ‘better’, but take care of places where individuality and difference can still blossom. The free cultural space is the first link in the creative (thinking) process. Industry and trans-industry are the last links. At the end of the FCS Symposium, we managed to issue a Manifesto entitled ‘Pretty Vacant’ in praise of the extremely diverse range of Free Cultural Spaces around the world.  A number of concrete proposals regarding alternatives for an again livable and creative city. The preservation of the last free cultural spaces in the margin is at stake, but attention to a creative drip for the city center is also required. It is not just about Amsterdam. The statement to be made about the importance of new free cultural spaces in the inner cities will be sent to the municipal councils of various major cities at home and abroad, so that they will be infected with the ‘freedom virus’. Best, Elkerlic Ps. It’s a manifesto in action, so to be continued. See you next year in Aarhus and soon on the streets of Amsterdam! Thanks to Maik ter Veer, Alan Dearling, Ralf van der Schaar, Menno Grootveld, Eric Duivenvoorden, Ernst du Pon, Frank Sol, Hay Schoolmeesters, Patrick van Ginkel and Aja Waalwijk ================================= Manifesto Pretty Vacant A manifesto on Free Cultural Spaces 1. We are the inhabitants and users of Free Cultural Spaces. People of all walks of life meet each other in Free Cultural Spaces. These spaces are particularly well suited for exploring the unknown and pushing boundaries. Their personal charisma reinforces the bonds between urban, rural and neighbourhood dwellers, and their hospitality fosters a versatile cosmopolitan society. 2. There are Free Cultural Spaces on land, at sea and in the air: walls, buildings, plots of land, canals, the ether, the world wide web. Free Cultural Spaces are every-persons-land. 3. In an (over)regulated society the autonomous value of Free Cultural Spaces as a major force behind new creative developments needs to be recognized. There is a need for ‘freespatial culture’: for permanent, temporary and nomadic spaces where people can come to their senses. 4. The attractiveness of cities is not only based on our identity as owners and consumers, but also on our identity as creators. A creative atmosphere, a green environment and a free cultural climate are therefore at least as important as economic considerations. An unbounded experience of space and time always “pays off.” 5. A free cultural climate is at odds with the proliferating gentrification. Instead of attempting to eject (less affluent) elements in order to upgrade neighbourhoods or districts, Free Cultural Spaces promote diversity and mutual solidarity. No homogenization of the ab-normal, but a welcoming of the extraordinary. 6. In opposition to the increasing pressure of rules and gentrification, Free Cultural Spaces emphasize the production of disorder, bringing life back into soulless urban landscapes. Sometimes making way for metropolitan development is unavoidable, but it is in the interest of all communities to keep the values and the functioning of free cultural spaces intact. 7. Inhabitants and users of Free Cultural Spaces readily assume responsibility for their realization and internal organization. It is, therefore, in the best interests of civic administrations to provide suitable space for and to play an active role in the enabling of new Free Cultural Spaces. 8. When city councils foster an even distribution of Free Cultural Spaces, spontaneous Zones Of Opportunity (ZOOs) will arise everywhere, in city centers as well as on their peripheries. And it must be “the responsibility of the community as a whole” to provide alternative locations whenever existing Free Cultural Spaces disappear. Manifesto by: All participants and audience of the 7th Futurological Symposium on Free Cultural Spaces, Amsterdam, October 2017.  
Issue #014 Published: 02-11-2017 // Written by: Jaap Draaisma
The Rise of the Creative Class “Aan de kant; Scheuren door de Creatieve Stad” was de titel van een bijeenkomst op de NDSM in 2004, georganiseerd door de Vrije Ruimte en anderen om tegenwicht te bieden aan de jubelverhalen over de Creatieve Stad.  De goeroe van die Creatieve Stad, Richard Florida, was vlak daarvoor door de gemeente naar Amsterdam gehaald om zijn boodschap te verkondigen: Amsterdam moest de loper uitleggen voor internationale Hightech-, ICT- en ‘creative industry’-bedrijven moesten de ‘creatieve klasse’ binnenhalen. Dat zou veel werkgelegenheid en economische groei opleveren, rijkdom en welvaart voor iedereen brengen.  De Vrije Ruimte zag dat anders: die aanpak van de creatieve stad zou tot het verdwijnen van de goedkope plekken voor kunstenaars en creatieven leiden, de stad onbetaalbaar maken en daardoor slecht uitpakken voor de mensen die niet ‘hoog opgeleid en creatief’ zijn. We voorzagen dat mensen plaats moesten maken voor het grote geld, de buitenlandse investeerders en de buitenlandse huizenkopers. Nee, zeiden de gemeente, de Kamer van Koophandel en De Waag op de bijeenkomst: wees blij dat al die investeerders en mensen met geld naar Amsterdam komen, dat is werk voor iedereen en komt iedereen ten goede (in economische termen: door het trickle down effect profiteert iedereen).  Amsterdam Superstar Helaas, helaas, wij hebben gelijk gekregen. Amsterdam Creatieve Stad is – in de termen van Richard Florida – een ‘superstar city’ geworden, waar de rijkdom absurde vormen heeft aangenomen en de ongelijkheid waanzinnig is toegenomen. Er is wel meer werk gekomen, maar dat betreft vooral tijdelijk en slecht betaald werk. De inkomens van de mensen met lage opleidingen zijn de afgelopen 15 jaar nauwelijks gestegen, terwijl het leven in de stad schrikbarend duur is geworden en het aantal rijken en superrijken in Amsterdam is geëxplodeerd. Aanvankelijk maakten huurwoningen op grote schaal plaats voor koopwoningen voor de middenklasse; nu zijn deze voor de middenklasse te duur geworden.  Was de creatieve stad altijd al een ramp voor iedereen met een laag inkomen, nu wordt ook de middenklasse slachtoffer. Kleine speciaalzaken verdwijnen, alsook de kleine, goedkope culturele voorzieningen.  De toegankelijke en open stad gaat eraan. Kortom: de stad zit in een vette nieuwe stedelijke crisis.  En dat is niet alleen onze analyse, de goeroe zelf heeft dit ontdekt en onderbouwd in een nieuw boek: The new Urban Crisis, dat verscheen in april 2017. Crisis, what crisis? In het grootste deel van het boek ‘bewijst’ Richard Florida dat de superstar cities, de creatieve steden waar alle succes en rijkdom zich concentreren, in een diepe crisis zitten.  Daarmee haalt hij deels zijn boek The Rise of the Creative Class (2002) onderuit. Wel zijn  de steden die de Hightech, ICT, creatieve industrie en creatieve klasse hebben binnengehaald inderdaad de meest succesvolle steden geworden, met de hoogste economische groei, de meeste banen en de hoogste rijkdom. Maar dat heeft niet geleid tot welvaart en perspectief voor iedereen. Integendeel, de kloof tussen rijk en arm is absurd groot geworden, de armen zitten steeds meer opgesloten in arme wijken met slechte voorzieningen en verbindingen, de steden worden ontoegankelijk voor nieuw talent en de middenklasse wordt weggedrukt door de rijken.  Er ontstaan zo binnen de stad twee steden: de succesvolle, rijke stad en de arme stad. Dit thema, verwoord in The Tale of Two Cities, was het programma waarmee Bill De Blasio in 2014 burgemeester van New York werd.  The Failure of the Creative Class Florida stelt nu dat onder het motto the winner takes all de rest van de stad en van het land wordt leeggezogen. Tot zijn verbazing werken de herverdelingsmechanismen niet meer. Want in de nieuwe economie van Hightech, ICT en creatieve industrie zijn geen vakbonden, en betalen de grote bedrijven geen of nauwelijks belasting. Het succes is gebaseerd op het principe van clustering en concentratie, wat leegzuigen betekent en dus vampirisme, in de economische theorie ook wel kannibalisme genoemd. Door neoliberalisering en globalisering is de mogelijkheid om te herverdelen verdwenen. Enorme segregatie binnen steden en tussen steden en de rest van het land is het gevolg. En ook het trickle down effect werkt niet meer, er sijpelt geen rijkdom meer naar beneden. In de geglobaliseerde economie wordt dat wat door de creative class wordt bedacht in lagelonenlanden gemaakt. Dat levert hier geen industriebanen op, waardoor de ‘arbeidersklasse’ er weinig tot niets aan heeft en armer en gefrustreerder raakt.   Door het succes van de creatieve stad groeit de zogenaamde Service Class (de verpleegster, buschauffeuse, horecapersoneel, politieagente, onderwijzer, schoonmaker en ook de meeste kunstenaars, toneelspelers en muzikanten) enorm in aantal banen, maar die banen zijn slecht betaald en vaak tijdelijk. Van één baan kun je in de dure stad niet leven. Er is veel werk, maar een groeiend deel van de bevolking hoort bij de ‘werkende armen’.  Florida gaat fel tekeer tegen de huiseigenaren in de superstar city: zij zijn de parasitaire klasse die slapend rijk wordt. Door de explosie van huizenprijzen in superstar cities worden zij rijk, zonder iets te doen, terwijl anderen dubbele banen moeten nemen en dan nog in armoede leven.  Maak de stad radicaal anders Het boek beschrijft vooral de nieuwe stedelijke crisis. Pas in het slothoofdstuk komt Florida met voorstellen om die crisis aan te pakken. De superstar city is de kip met de gouden eieren, die moet je dus niet slachten, schrijft Florida, want dan ben je de bron van economische groei en welvaart kwijt. Om de stedelijke crisis te overwinnen is juist méér stad, méér concentratie nodig. Met een radicale herverdeling moet de hele samenleving gaan profiteren van die superstar cities. Florida doet een aantal voorstellen voor die radicale herverdeling:  1. De lonen voor de service workers enorm verhogen. 2. Veel meer sociale huurwoningen bouwen (wat Amsterdam nu van plan is). 3. De grond in gemeente-eigendom brengen, zodat deze via leaseconstructies de enorme toename van de grondwaarde kan afromen (wat Amsterdam net heeft afgeschaft). 4. Beperkende regels voor stedelijkheid en hoogbouw afschaffen, maar als gemeente er wel voor zorgen dat er gemengde wijken van hoog- en middelhoogbouw, van oudbouw en nieuwbouw, van wonen en andere stedelijke functies ontstaan.  5. Investeren in mensen en arme wijken: onderwijs, openbaar vervoer, voorzieningen.  6. Op grotere schaal weer zelf produceren in plaats van de productie van goederen uit te besteden aan lagelonenlanden. Denk bijvoorbeeld aan het maken van echte lokale productielijnen en het opschalen van de ‘makers beweging’.  It’s the society, stupid! Wat duidelijk wordt bij het lezen van Florida’s boek is dat de urban crisis eigenlijk geen stedelijke crisis is, maar een crisis van de hele westerse samenleving. De industriële maatschappij leverde voor het grootste deel van de bevolking welvaart en perspectief, terwijl de huidige creatieve maatschappij tot een diepe kloof in de samenleving leidt, waarbij er voor de meesten geen muziek meer in zit. De creatieve stad heeft het pad geëffend voor een beleid waarvan wij vandaag de perverse gevolgen moeten dragen. Hoe liberaler, vrijer, diverser, succesvoller een stad, hoe groter de kloof tussen rijk en arm, hoe meer segregatie. Hoe meer creatief talent een stad weet aan te trekken en hoe meer ze de culturele waarden die daarbij horen verkondigt, hoe verbitterder de rest van de bevolking zal worden. De haat tegen alles wat liberaal en creatief is, groeit verder. Als het niet lukt de culturele strijd – in de breedste zin van het woord – met de ‘klassenstrijd’ (die van werk, inkomen, armoede en welvaart) voor iedereen te verbinden, dan zal de crisis nog dieper worden. Florida legt dan ook een rechtstreeks verband tussen de nieuwe stedelijke crisis en de overwinning van Trump.  En dat brengt mij terug bij de discussie op NDSM in 2004. Het is duidelijk dat de Florida cheerleaders van toen een belangrijke ideologische bijdrage hebben geleverd aan de stedelijke crisis die de Amerikaanse geograaf zo helder beschrijft. Voor ons als Amsterdammers moet dit een grote rode waarschuwingslamp zijn. Wij zeggen: AAN DE KANT met je creatieve stedelijke innovatieprojecten, je smart city en andere technocratische oplossingen. Die betekenen alleen maar meer van hetzelfde ideologische gemeier, het meedraaien met de neoliberale wind. De echte uitdagingen liggen elders: in het collectief organiseren van een nieuwe politiek die de stad teruggeeft aan haar burgers.  Richard Florida zal dit keer niet door het Amsterdamse gemeentebestuur uitgenodigd worden.
Issue #014 Published: 24-10-2017 // Written by: eve kalyva
It is not very often that I find a video projection I am interested in watching to the end. Let alone watch twice. The Circle Of was a pleasant surprise, and a very engaging experience. The big room of the Dokzaal was transformed into a cosy and relaxing setting. Cushions, rugs, blankets and bowls with fruit occupied the biggest part of floor. On the high ceiling, there was an intricate mesh of handwoven screens. They hung in well calculated distance in relation to their size and their function pushed one’s imagination farther than a giant dream catcher: their centre served as a semi-transparent, multi-layered projection surface. The video lasted about 45 minutes and was accompanied by live music. I was immediately captivated by the experience and progressively got lost in space and time – a space and time that this multi-sensory work commanded very well. Soft, distant views of what could be blue skies were projected onto the ceiling screens and accompanied by a tranquil, dream-like melody. Seamlessly these images turned into close ups of vibrant colours and organic forms quickly alternating and rotating through the depths of the meticulously crafted netlike surfaces, while lyrical crescendos and improvised percussion echoed across the room. Not before long, this got dissolved and replaced by some lingering views of some past memory or encounter and floating sensations set against a resonating flat minor. Above and beyond me, chimes and bells were disappearing in the distance. Finding the right balance between visual input, audio and space make-up in order to achieve an immersive but also a thought provoking experience is a challenging task. It requires creativity and imagination, and there is no doubt that Eszter Horváth and Zsolt Sarkozi who conceived the project and their collaborators Caroline Lindo and Gábor Hartyáni had plenty of that. But perhaps more importantly, one needs good technical and formal grounding to be able to perfectly combine and execute such a three-dimensional ensemble of images, sounds, surfaces and sensations. This installation/performance was finely tuned and progressed naturally, mesmerising and inciting one to wondering what there is to be seen and what could be there to be seen but also recalled, imagined and projected.  Now and then, the textile screens moved and jingled. This very simple idea has a remarkable twofold effect. First, it adds to the feeling of losing one’s self inside the space. The circle in the ceiling becomes a hole in a lowering sky – a sky that arches over the city but which also becomes inverted revealing kaleidoscopic views of the latter’s contents. In this sense, the screens form a tunnel of vision and imagination that connects the here with the out there, the now with some other time and our bodies with the world and the others around us. Second, these physical and sound vibrations have a grounding effect. Enhanced by fabric details hanging perpendicularly to the rest of the projection screens, they interrupt the unfolding of the immersive experience and draw attention to the act of being immersed. They make one realise the process of losing one’s self in space while underling how space supports this act. They draw attention, in other words, to the materiality of the medium and the physicality of the act. This idea of providing a point of reference for the viewer helps conceptualise the dialectics of experience and has the critical potential to cancel any escapist tendencies that immersive installations often evoke.   According to its creators, one of the ideas behind The Circle Of is the interest in making the viewer aware of the projection screen and, more specifically, of the act of watching a projection. In strict terms, a projection is a one-way linear relationship between an aperture (often mechanically controlled) and a neutral surface. One of the ways to draw the viewer’s attention to how projection is formally supported and therefore conditioned is to break the frame and the composition of what is being projected (its time, space and contents). Another way is to disturb the projection surface by altering its orientation, texture, colour etc. The dialogue with live experimental music rather than a set score can also serve to ground the viewing experience. The Circle Of masterfully combines all the above and being based on improvisation and site specificity, it has the capability to expand further this engagement with the medium, the carrier and the positioning of the viewer.  Lying on the floor, I could feel, see, hear and imagine the dialogue between the ground pressing my body and the ceiling which was beyond my reach. It was a dialogue between the image and the sound, projection and matter, my body and space, me and others, transparency and colour, the rational part of my brain recording all this and the most subtle forms and hues my imagination could evoke. Realising what is still possible to do has a cathartic effect. What would the implications be, lyrical or otherwise, to conceive a hole in the sky looking right back at us? Image credits: The Circle Of, 13-14 May 2017, Dokzaal. Eszter Horváth and Zsolt Sarkozi (video and concept), Caroline Lindo (textile artwork), Gábor Hartyáni (live cello music). Photo by Eszter Horváth.
Issue #014 Published: 19-10-2017 // Written by: katerina Gladkova
A fading sheet of yellowish thin paper with corners curling inwards snagged my eye. It was sloppily glued to the abrasive surface of the bridge facing Brouwerij’t IJ. Four brisk lines of text titled “A Moment For Shitty Poetry”. Four intentionally mawkish, almost childish descriptions of the anguish of not being around your loved one provoked a smile. I came across it in early July. I came back two weeks later. It was gone, any conspicuous traces of it vanished. Moments for poetry are ephemeral.  Those lines made me think – how many more flimsy looking, battered sheets of paper are peppered around the city? Certainly more than one. Do they change our experience of poetry? Certainly they do.  An obvious impulse to Google revealed Straatpoezie platform, created by Kila van der Starre, a PhD researcher from the University of Utrecht. The platform has accumulated an astonishing number of street poems through crowdsourcing – 1353 so far and still counting. Around 115 of them are verses scattered around the landscape of Amsterdam, displayed from buildings, streetlamps, and bridges.  Kila has been stumbling across poetry in the streets of the Netherlands and Flanders for as long as she can remember. She discovered that encountering poems in public places is the third most common way to experience poetry among Dutch adults, right after special events and television. But despite its ubiquity, street poetry has never been traced, documented or collected. Kila resolved to fill this void by creating as a part of her research project on ‘poetry off the page’ and the website was launched during the National Poetry Week in January 2017.  Street poetry is a bemusing phenomenon. “It pops up in the most unexpected places and it’s not always clear who placed the text in our public area, or even who wrote the text,” – says Kila. With some associating it with the worlds of rebellious performance or music, others labeling it ‘accessible art’, the exercise of shrinking its kaleidoscopic nature into one definition proves to be futile. Straatpoezie website opts for an all-encompassing umbrella term, diluting labels with inclusivity: “street poetry is written poetry placed in public space. This means that the text must be accessible day and night”. The definition is stretched even further as it is left up to the community to establish whether the work they are confronted with is poetry or not – depending on the cultural, historical, social and institutional context of the text. Thus far Straatpoezie features poems by canonical authors (Ida Gerhardt, Ingmar Heytze, J.J. Slauerhoff, Joke van Leeuwen, Lucebert and Rutger Kopland) rubbing shoulders with poems by unknown talents and even song lyrics. Street poetry is a genre that sweeps across other cultural and social phenomena. Kila points out that poems are part of our literary heritage that has not been archived.  They are also a form of art, equal to poems that beam at us from books or that we see performed on stage. Kila explains that poetry in book form has eclipsed other forms of poetry expression: “all poetry prizes go to books, all poetry reviews are written about books, all poetry funding goes to poets who write books. But the book is not the only way in which poetry exists. In fact, empirical research shows most people experience poetry outside of books: during special occasions, on tv, on social media, in newspapers, on the radio, in public areas and so on.” And even beyond the book the means of poetry circulation are staggeringly versatile. Along with the more recognized ones – posters, plaques on houses, glass etchings – Straatpoezie introduces counterintuitive spots for creativity outpouring. Be it a stanza stretching across someone’s window; a ribbon of words meandering around a building defying the laws of verse; a poem craftily engraved into a seat or a drinking fountain stand – poem locations are competing with the lushness of language in ingenuity. Finally, street poems might as well be a subversive vehicle for protest. “The slogan ‘La poésie est dans la rue’ was written on walls in France in the sixties and in 2013 it was used again during protests in Turkey. Some graffiti artists can also be seen as protest street poets, such as Laser 3.14 in Amsterdam,” – remarks Kila.  Critics might decry street poetry as vandalism and hide it from public gaze by removing poems or painting over them. Kila agrees that in theory “painting, spraying or placing poetry in any other way on a wall, window, pavement or any other piece of public area without consent is vandalism”. But the public consciousness of the literary community slowly starts waking up to the realisation that street poetry should be respected and preserved as an integral part of our literary heritage, rather than cracked down upon – a transformation akin to the debate on street art in the art world.  I skip back to my undocumented “Moment For Shitty Poetry”. Although just for a couple of weeks, it refashioned the surrounding public space with its presence. Kila suggests that it is a unique type of language without a hint of capitalistic function: “I would say our public area is the most diverse poetry anthology you can walk through. And it’s free for everyone!” Ultimately, its aim is not sell, offer, persuade or bend our wills. Street poetry exists in its own poetic vacuum of visceral emotion and contemplation, igniting thinking and oiling the wheels of reflection. It celebrates the diversity of languages, styles, themes and lengths. Look out for your own moment of poetry, in whatever shape and form. And do not forget to add it to the Straatpoezie map. 
Online only Published: 17-10-2017 // Written by: ADEV
Manifestatie ADEV 2017
Welcome to the underground! We moeten het blijven herhalen, de Nederlandse dance scene is geboren in de underground. Vele huidige ADE goden kregen een kans op plekken ver weg van commercie en regelzucht. In het weekend van het ADE dansen de bezoekers steeds vaker op dezelfde beat en netjes in de maat. Tijdens het ADE zijn het kuddedieren, gaan ze van venue naar venue, als schapen op de Dam. ADEV (Amsterdam Danst Ergens Voor) viert met een lichte tegenzin zijn 5 jarige bestaan, want de Amsterdamse underground staat zwaar onder druk. Dit jaar zal de manifestatie terugkeren naar haar basis, een schel geluid vanuit de underground. Een harde stem tegen de vercommercialisering van de (dans) cultuur in Amsterdam. Op 21 oktober brengt ADEV het ADM naar het centrum van Amsterdam. Het ADM, als voorbeeld broedplaats in heel Europa, wordt na 20 jaar, bedreigd in zijn bestaansrecht. Want waar tegenwoordig alles in euro's word gemeten bewijst ADM al 20 jaar dat zelforganisatie, tegendraads denken en onafhankelijkheid leidt tot een unieke aanvulling op het culturele, artistieke en politieke leven van Amsterdam. Het ADM strijdt tegen erkende vastgoed criminelen. De rechter besluit en de politiek is aan zet. Wij vragen iedereen om zich uit te spreken voor het behoud van ADM, voor het behoud van de underground. Samen met een aantal soundsystems zal deze oerkreet tot ver in de stad hoorbaar zijn. Wil je ook strijden voor het behoud van de ADM, andere inspireren en deel zijn van deze beweging? Kom op 21 oktober dansen tijdens ADEV en laat je horen voor het behoud van ADM, voor Amsterdam, en voor de underground. ADM / Alternative Dance Music / Welcome to the underground! Facebook event >>> En natuurlijk zijn jullie ook van harte welkom om mee te dansen!
Issue #014 Published: 05-10-2017 // Written by: Jacqueline Schoemaker
Als je ergens iets leest of hoort over bottom-up initiatieven, dan zijn het altijd ‘burgers’ die het initiatief nemen, nooit ‘mensen’. En een burger is een wezen dat per definitie in relatie staat tot de overheid. Bottom-up initiatieven zijn dus aan de (lokale) overheid verbonden, ze beginnen bij individuele burgers en bewegen zich, zoals het samengestelde woord zegt, ‘up’, richting overheid. Er hangt vaak een zweem van onafhankelijkheid, van vrijheid, rond het in bezit genomen stukje land of het kleinschalige buurtfestival, maar een initiatief dat in zijn kiem een beweging ‘up’ meedraagt, is vanaf zijn ontstaan – of toch vanaf het moment dat de participatiemakelaar er lucht van krijgt – al bezig om onherroepelijk ingekapseld te worden in een of andere vorm van beleid. Overheden zijn dan ook verzot op bottom-up initiatieven. Ze hoeven er niets voor te doen. Burgers komen er vanzelf mee aanzetten. Ideeën voor lokale beleidsvoering, die ook nog eens voortkomen uit wat de bewoners ‘echt willen’, worden hen aangereikt op een presenteerblaadje. En omdat het meestal om sympathie-wekkende acties en evenementen gaat, zoals buurtmoestuinen, local food festivalletjes of pop-up koffiebars, kunnen de rest van de burgers – degenen die zich niet actief organiseren in de buurt – er maar weinig tegenin brengen.  Een ander voordeel dat het bottom-up initiatief met zich meebrengt voor de overheid, is dat het een vorm van controle over de publieke ruimte biedt. Want waar een moestuin is, of een koffiebar, is in elk geval geen onbestemd en dus ‘mogelijk gevaarlijk’ terrein. Bottom-up initiatieven zorgen ervoor dat de publieke ruimte minder publiek wordt, d.w.z. minder toegankelijk voor iedereen. Als een groep mensen ingrijpt in de openbare ruimte om ergens bijvoorbeeld een ontmoetingspaviljoen met koffie te realiseren, is die ruimte niet langer werkelijk openbaar maar heeft hij een doel, is hij ingebed in een georganiseerd geheel.  Dat deze plekken worden afgesloten voor activiteiten die doorgaans door de overheid als ‘niet wenselijk’ worden beschouwd (zoals zomaar wat rondhangen of bier drinken dat je niet op een terras maar in de supermarkt hebt gekocht), is natuurlijk geen toeval. Want wie bepaalt welke activiteiten wel en welke niet mogen worden uitgevoerd op een bepaalde plek, en door welke groep burgers? Juist, de overheid. Een bottom-up initiatief is geen actie van een groep mensen die hoe dan ook, met of zonder instemming van de overheid, plaatsvindt. Dat is eerder een vrijplaats. Nee, voor een bottom-up initiatief is altijd toestemming van de overheid nodig. Zo wordt een bottom-up initiatief per definitie gesanctioneerd door de overheid. En zo zien we dat er van een terugtredende overheid ten behoeve van een grotere ‘participatie’ van burgers eigenlijk geen sprake is. Integendeel, burgers worden door middel van hun zelf aangedragen initiatieven voor het karretje gespannen van het beleid. Inmiddels is het fenomeen van het bottom-up initiatief zelf onderwerp geworden van urban studies, stedelijke innovatiestrategieën en beleidsonderzoek, en is er een nieuwe beroepsgroep ontstaan: de stadmaker. Stadmakers initiëren bottom-up initiatieven en genereren aandacht voor een kleinschalige, betrokken manier van organiseren. Samen met (lokale) overheden onderzoeken zij hun eigen strategieën, een praktijk die op zijn beurt terminologie als innovatie, inspiratie, best practices, communities, empowerment enz. in het zonnetje zet, terminologie die naadloos aansluit bij de top-down beweging waarmee de overheid burgers wil verleiden ‘mee te doen’. Maar hoeveel mensen in een buurt doen er eigenlijk mee aan het ‘redden’ van de publieke ruimte? En hoe zit het met al die anderen, degenen die niet meedoen, die zichzelf geen ‘actieve burgers’ noemen? Hoe zit het met de mensen die liever nog wat onbestemde ruimte overhouden in hun buurt? De mensen die gewoon wat willen rondhangen, of hun bier drinken zonder meer? En de mensen die zich organiseren omdat ze samen iets willen doen, en die er voor waken dat het georganiseerde zich ‘up’ beweegt, de mensen die strijden voor het ‘bottom to stay bottom’ initiatief? Hoe zit het met de mensen die gewoon iets doen, ergens in de stad, en geen overheid die er iets mee te maken heeft? Photo: Jacqueline Schoemaker
Issue #014 Published: 30-09-2017 // Written by: Bart Stuart en Klaar vd Lippe
Aan de noordelijke IJ-oever ligt de voormalige scheepswerf NDSM. Vanaf het centraal station is het 10 minuten op de pont. Het water is altijd een psychologische grens. De plek voelt ver weg, maar is dichtbij.  Tot in de jaren ‘80 werden hier de grootste zeeschepen voor o.a. de Koninklijke Shell gemaakt, de mammoet tankers. Tijdens de bloeitijd werkten hier 9000 mensen. De NDSM was een staatsbedrijf, een afgesloten terrein. Je had er als buitenstaander niks te zoeken. Het industriële complex van grote loodsen, hellingbanen en een kraan raakte in ongebruik nadat in 1983 het doek viel voor de scheepsbouw. Duizenden mensen werden werkeloos. Het werd stil op de werf, de hellingen bleven leeg. Daarna brak er een interessante periode aan. Het gebied verwilderde en obscure autohandelaren, boefjes en scharrelaars namen bezit van het terrein en de lege ruimtes. Spontane ontwikkeling zonder plan of toestemming. De ‘X helling’ is een hellingbaan gelegen aan de voet van de kraan. In die ruimtes van de X helling zaten vanaf 1993 scharrelaars, ambachtsmensen en kunstenaars zoals wij. Zonder beleid, zonder subsidie, hielden zij in zelfbeheer het gebouw overeind. Een culturele vrijplaats met eigen ballotage, zelfbeheer van buitenruimte. We legden zelf de stroom aan, riolering en water. We betaalden huur aan een beheerstichting voor de door onszelf opgeknapte ruimtes. In 2000 ontwikkelde de gemeente haar broedplaatsenbeleid, en de NDSM werd het ‘flagship’. In een grote loods ontstonden creatieve en betaalbare werkruimtes, eerst bevolkt door ambachtsmensen en kunstenaars, die de ruimtes merendeels zelf bouwden, en nu door creatieve ondernemers, juristen, adviseurs, kortom, de creatieve klasse. Het verhaal van Richard Florida kreeg hier gestalte. Het state-led gentrification process dat actief werd ingezet vanaf 2004 drukt arme mensen en kwetsbare ondernemers zonder pardon weg. Wij blijven in de X helling nog enkele jaren buiten schot maar het is wreed om hier als buren getuige van te zijn. Festivals worden steeds commerciëler en grootschaliger. De kraan is met overheidssubsidie herontwikkeld en geprivatiseerd tot een luxehotel (vanaf 400 euro per nacht). Inmiddels is hier het privatiseren van openbare ruimte een understatement. Underground en subcultuur hebben grote moeite om stand te houden. Het experiment verdwijnt en het ruige, wilde gebied wordt aangeharkt.  Er komt vanuit de provincie subsidie voor betonherstel aan ons gebouw, we worden ‘een project’ van ambtenaren. Dan krijgt alles opeens een andere dynamiek. Het op eigen initiatief gemaakte creatieve gebied was in ‘de tussentijd’ eerst gewenst als aanjager voor de commerciële gebiedsontwikkeling, en later werd het alleen nog gedoogd. Nu moeten de ambachtsmensen en kunstenaars ruimte maken voor de “echte” creatieve stad, een hogere klasse die meer kan betalen en dus voldoet aan het profiel van de nieuwe stedeling. Ook Amsterdam Noord is inmiddels het centrum geworden. Met de hoogste grondprijzen en artist impressions van hippe mensen die koffie drinken.  In de zomer van 2017 wordt op het nippertje voorkomen dat we eruit worden gegooid door een interventie van de gemeenteraad. De ambtenaren hebben achter de schermen afspraken gemaakt met marktpartijen voor de commerciële ontwikkeling van ons gebouw. Dat gaat nu ook de raadsleden te ver. Tegen alle verwachtingen in wordt eind juli 2017 de motie met een overtuigende meerderheid aangenomen dat de X helling een vrijplaats moet blijven. “De pioniers die zijn overgebleven moeten we behouden omdat ze bij een echte stad horen,” was een van de overwegingen.  We zijn blij dat er aandacht is voor ons! Tegelijkertijd dienen er een aantal rechtszaken in de stad over de ADM. Ook die rafelrand moet verdwijnen. Oprichting R>A>M>P>  Van ons verblijf op de NDSM in the extra time maken we een studie hoe dat we dit beleven en ondergaan. Post-gentrification action research noemen we dit. We hebben de afgelopen 20 jaar een enorm archief aangelegd van alle stedenbouwkundige plannen, artist impressions en ontwikkelbrochures met NDSM vastgoed porno. Dat archief gaan we publiek maken en actief delen, ook als wetenschappelijke bron. In het najaar start een programma in onze werkruimte waarbij we wetenschappers en internationale gasten laten reflecteren op dit proces. Wat gebeurt er na de gentrificatie met de leefkwaliteit van het gebied? Kan cultuur een blijvende rol spelen? Ook willen we onze eigen aanwezigheid kritisch onder de loep nemen. Het kwam allemaal zover omdat kunstenaars het zo leuk hebben gemaakt. Daardoor zijn de grondprijzen gestegen, toch? Hoe onze toekomst hier eruit ziet weten we niet. De rafelrand die we ooit hebben ervaren is ingesloten door het grootkapitaal. De stad heeft de vrije geest ingewisseld voor de vrije markt en is een bedrijf geworden met corporate strategy cityplanning.  De ontwikkeling stopt niet. Richting Zaanstad, voorheen industrie en ‘achterland’, wordt door het huidige bestuur van de stad een nieuwe ontwikkelingsstrategie gemaakt: ‘Havenstad’. Daarin neemt de NDSM aan de rand van dit plan een bescheiden plek in, het gaat hier vooral over hoogstedelijk wonen: 70.000 huizen in de omliggende gebieden. We zien vooral ‘corporate vastgoed strategieën’ voor luxe woongebieden en gated communities. Waar in dit plan zit het alternatieve Amsterdam, het Amsterdam waar sinds de Gouden Eeuw altijd de culturele impulsen uit zijn voortgekomen die onze stad bijzonder en specifiek maken? Of is de tussentijd de eindtijd gebleken voor cultureel Amsterdam?   R>A>M>P post gentrification action research Bart Stuart en Klaar van der Lippe. X helling NDSM contact: Photos: Philippe Velez McIntyre, B+K
Issue #014 Published: 27-09-2017 // Written by: katerina Gladkova
Four documentaries, each of them unique in style and technique, were screened at De Uitkijk cinema on July 31 as part of a collaboration between Bosnian cinema Kriterion Sarajevo and the Young Urban Achievers Foundation. Queer Sarajevo Festival (2008), Queer React (2015), I know what you are but what am I (2016) and Neizgovoreno (Unspoken) (2016) took the viewers right into the controversy-ridden journey that life represents for any LGBTIQ individual in the conservative climate of Bosnia & Herzegovina.  The first two films, Queer Sarajevo Festival and Queer React, laid bare the social fabric of Bosnia and an emotionally charged battle for recognition of LGBTIQ minorities. Tension and violent confrontations that unraveled during the Queer Sarajevo Festival in 2008 brought it to a halt which is poignantly illustrated in Queer Sarajevo Festival. On a more uplifting note, the film also introduced the unwavering commitment and unassailable hope of LGBTIQ organizations and activists to champion tolerance and inclusivity, despite bitter skirmishes and lack of protection from the state. Queer React showed the evolution of the state’s relationship with sexual minority groups since the festival in 2008 and introduced changes in the Bosnian legislation (such as the law against discrimination) that were the result of public mobilization and campaigning.  Two additional films, I know what you are but what am I and Neizgovoreno (Unspoken) presented intimate portrayals of individual lives, mapped out through art and personal relationships. I know what you are but what am I was narrated through the lens of Chris, a young transgender person who expresses life’s puzzles and realities through art. Neizgovoreno (Unspoken) was constructed from relationships of several Bosnian gays, bisexuals and lesbians with their parents. In the light of occasional unease and misunderstandings, one story stood out: a snapshot into the life of young Nera whose mother fully embraced her daughter’s sexuality exuded hope and earnest love.  Kriterion Sarajevo is a Balkan extension of the Amsterdam based Kriterion projects and just like its Dutch counterpart is entirely run by students. The project in Sarajevo was launched in 2011 after the reconstruction of an old cinema destroyed in the war. In this process, students were collaborating with Young Urban Achievers, an Amsterdam foundation supporting young people with setting up cultural initiatives all over the world. In addition to its cultural mission, Kriterion Sarajevo has also become a beacon of hope for the LGBTIQ community. Being one of merely a handful of venues that identify as “LGBT-friendly”, it works in close collaboration with LGBTIQ organizations on awareness-raising campaigns. In post-screening Q&A Vanja Lazic, director of Kriterion Sarajevo and Danilo Jovanovic, Bosnian filmmaker and former LGBT activist, reflected on the continuing journey to tolerance towards LGBTIQ community in Bosnia. Despite anti-discrimination laws being an integral part of the Bosnian legal code, any attacks against LGBTIQ individuals are interpreted as disruptions of public order rather than hate crimes, and victims’ disenfranchisement bars them from reporting such incidents. Lazic and Jovanovic recognised the hardships of leading a decent life as a sexual minority in Bosnia which justifies the ongoing exodus to Western Europe and the US. But both guests were looking on the bright side despite the mounting doom and gloom, concluding that only by taking small steps in raising awareness and parading visibility, a big shift in public consciousness might be catalyzed.
Issue #014 Published: 21-09-2017 // Written by: Rob Talin
Jeffrey and Cecilia Babcock recently released their book ‘Séances’ – Re-wiring Images in the Amsterdam Underground, in which they describe the history of Jeffrey’s ten years’ adventure of Underground Cinemas. This program consists of weekly screenings of movies that were forgotten, censured or otherwise maltreated for years, in a constantly changing list of underground cinema venues in Amsterdam. The book does not only depict a historical archive of the cinema adventure but also of the transformation or disappearance of cultural free spaces in the city due to gentrification processes (at present, one of the venues hosting Underground Cinema, the Spinhuis, is threatened to be closed down). The motivation for Underground Cinema is the ritual quality that watching films together engenders. As the authors write, “Underground is primitive imagination in the caves of deeper dreams (1)”. With the program they aim for people to gather together, quietly and in the dark, and to examine their own way of life in an encounter with something that may be new for them, even if it is only for two hours. I had a talk with Cecilia and Jeffrey about their book and their vision about the future of Amsterdam. R: Could you tell me a bit more about  your book? What does ‘Séances’ mean, for example? J: In French, a séance is a film screening, while in English the word refers to the dark rooms where people come together to conjure up spirits from the past. That’s pretty much the metaphor of cinema for me: we’ve just watched a movie, and though most of the people in it are dead now, we are watching them as if they were alive. It’s about bringing history back to life. C: There’s an element of collective magic: it’s not at all like watching the movie on your laptop screen. There’s a strong element of ritual. J: When I started screening movies, I was thinking about a form of nomadic cinema, which travels around the city, instead of doing screenings in a fixed location. This strengthens the connections within the alternative circuit. So for example when someone comes to De Nieuwe Anita, they can find out about the Vondelbunker, Joe’s Garage, Cavia and all the other underground venues. The book charts the history of this project, from the beginning ten years ago, through the student movement three years ago, up until the present. The book reinforces this nomadic idea, it scatters in many different directions. What we wanted to do, was to open many different possibilities to access underground culture, so the readers can decide what inspires them and what does not inspire them while they go through the book. It’s a series of sparks that can take you in many directions. It was also important for me to document today’s underground scene so that the memories and images stay around at least for a while.  R: Speaking of that, how do you see the future of Amsterdam, in terms of free spaces and cultural gatherings? J: I don’t see a real wave of new things happening, to tell you the truth. But I’m from the ‘80s, which was a very specific time. Some things are happening, a new sort of bottom-up culture is growing in the north of Amsterdam, but much of that is driven by young entrepreneur types. These new initiatives are mostly fashionable and are used to gentrify areas of the city. This is not what my cinemas are about. They’re not just about going to see a movie but about the whole experience and situation involved in watching a neglected or deleted movie, a film with a message. They can be political movies, films about disturbing or unusual topics that are treated with an innovative, different approach. This can provoke a reaction, a debate or reflection. Doing these screenings proves that there is another way of doing things. These ‘alternative-ish’ spaces so in fashion now are not really disrupting anything. Instead, I would like to see a true alternative, in terms of people’s lives. And I think this will arise, because the spirit of Amsterdam as I knew it in the ‘80’s is still here, lingering below the surface. In fact that’s why I can still have the Underground Cinemas in five or six places now (Cinemanita, Butcher’s Tears, Budapest, Film Cavia and Spinhuis). It’s still possible in Amsterdam. C: The main problem is that people don’t see the difference between a pop-up and a squat. This is a shame because right now there aren’t enough people doing stuff with a long-term perspective, without this ‘pop-up frame of mind’, so things cannot survive and persist. I hope that people realize that they can start projects, not for just two months, but for an indefinite time, even if they as individuals can only be involved in them on and off. And I hope that the people who join the alternative scene will really be engaged with it, and not just seeking to fill up their CVs with interesting projects. Sometimes it seems as if people organize pop-up projects so that they can meet like-minded people and build a career for themselves. It would be nicer if they could dream of building a culture for the future instead.  R: So why do you keep on living and working in Amsterdam? Why not relocate somewhere less capitalistic and with more new impulses, like Berlin for instance? J: I’ve seen wild old Berlin cave in to the same blueprint of gentrification as all the other cities across Europe. My cinemas wouldn’t be possible there. For what I’m doing, there’s still more freedom, or more autonomy, in Amsterdam. When I was in London, the squats were totally different from the ones here. Squatters in London didn’t have any legal rights; they could only stay in a space for a couple months, so they never took care of the places at all, and just trashed them. After all, they were constantly pushed around from one place to another. It was chaos. Then I came to Amsterdam and found that people were totally organized. On the Herengracht, where I was living, there was a phone-tree, with which you could call ten numbers, and then those ten numbers would call another ten numbers, and so on. If a squat was in trouble, within minutes you could have a huge amount of people on the street in almost no time. I think that’s the reason why people are still fighting here, because they were always so organized and committed to what they were doing. Séances is available at Fort van Sjakoo, San Serriffe, Boekie Woekie. (1) Jeffrey and Cecilia Babcock, Séances’ – Re-wiring Images in the Amsterdam Underground, Amsterdam 2017, p.17.
Issue #014 Published: 19-09-2017 // Written by: Roberto Bacchilega
The 2017-2018 cultural season marks the ten-year existence of AstaroTheatro, an inspiring moment to take the opportunity to define who we are, to look back as well as to create a vision for the future. The small theatre space of AstaroTheatro opened ten years ago instigated by wishful thinking and undefined artistic dreams, but with one clear will: to form the ground for independent research and experimentation in theatre and the arts. An authentically creative place, unsullied by the logic of corporate entertainment and moneymaking or by sponsored and marketing-based, so-called ‘creative’ economy. Defining what you don’t want to be implies you are at the same time in search of your positive identity. And since our identity and our existence are defined by the existence of many other people we work with, here is a a list of the varied productions by some of these other people operating within the AstaroTheatro Collective: English language theatre plays and theatre performance Italian language theatre plays by contemporary Italian playwrights  Dutch language theatre and performance International poetry performance International theatre performance  Dance performance Visual performance  Exhibitions and art installations Workshops and education Readings Live music Documentary and fiction movie screenings Book presentations Lectures and debates Story Telling ‘OpenPodium’ (an extremely successful event giving space to experimentation and try out to many artists) The above list of productions makes clear that a broad Collective of independent artists operate inside the space of the theatre. As a production house AstaroTheatro currently accommodates three international theatre groups. Apart from this, the space is regularly scheduled to host external artists and the Collective collaborates with other performers and groups. AstaroTheatro Productions are performed outside the theatre itself during festivals and in several venues in Amsterdam, The Netherlands and other countries. So far so good. It feels nice to consider the past and the present and to sum up the activities of this small theatre. But because AstaroTheatro has a strong will to live for many more years, it’s necessary to shape a few ideas for the future, so as to foster continuity and assess what to take with us from the past into the times to come. We can call this:  ‘Manifesto Poetico’ or ‘AstaroTheatro: Tales of the Unexpected’ Our lives are communal; we need to be social to survive. The neoliberal assumption of individuals being responsible for their (material-economical) wellbeing within society (read: market) leads to the commodification of mankind, a world where everything and everyone is a commodity, a product. This is true for the arts as well. We witness the growing pornification of theatre in order to sell, its reduction to an empty shell, flashing from the outside but devoid of authentic, unexploited meaning within. The exploration of meaning is at present dangerous territory, mined and savage, where artists need to move with care.  As artistic director and performer at AstaroTheatro I have always tried to produce and to promote engagement within the arts, a theatre with something political or social to say, though sometimes more subliminal or subtextual than is immediately evident at first glance. A meaningful theatre representing non-mainstream stories and talking a different language than poisonous and toxic neoliberal corporate dialectics.  Take for instance the meaning of the ‘think positive, be confident, optimistic and happy’ mantra of neoliberalism. This hedonistic commandment calls for a society on the road to oblivion - not too many questions asked and a brainwashed entertainment with acrobatic extravaganza, special effects and easy emotions for everybody. But this ‘recreational culture’ means exactly the agony of theatre and the death of culture itself. At AstaroTheatro we acknowledge catharsis, we are aware there is no comedy without tragedy and above all we are not afraid to perform a theatre that wants to be uncomfortable, painful, inconvenient. We know theatre has to raise questions, to question the obvious and not to give populist ready-made answers. It needs to show the unexpected, the marginalised, the oppressed, the victim of class injustice and the feelings of shame, rage and solidarity. Our Western society, which we are told to be proud of, rests on embedded racism and discrimination, on the acceptance of stereotypes and on normalizing prejudice. It’s the duty of theatre to play a key role in unmasking and decoding this vicious use of meanings and notions by creating and demonstrating a different, more authentic narrative. Then, take the notion of ‘freedom of speech’. Too often we see the abuse of this meaning, decontextualized for political purposes, used to throw poison on the democratic debate or to mock and to victimize minorities, thereby justifying fascist propaganda. Engaged theatre is conscious of the context of meaning, knows its words, establishes a communication with the audience based on the grassroots, unexploited and yet complex sense of the message. An intimate relation with the audience remains our priority at AstaroTheatro. In physical terms, the small size of our theatre space promotes closeness between performers and audience. But it’s more than this. We strive to achieve in practice the theory of ‘breaking the fourth wall’ in theatre. We don’t believe in a Cartesian dichotomy where the theatre is a box containing an active actor and a passive spectator. And we don’t have the arrogance to think we can determine what the spectator will perceive from our performances. We know different people, different audiences will filter meanings through their own experience. So we offer an open vision, layers and inputs and above all an urge for activating and opening up, while making clear what we stand for. The Collective wishes to foster an emancipated audience in an immersive experience. This goes beyond a performer merely coming down from the stage and acting with the audience. If we want to talk to the audience, our performances have to be challenging, stimulating and meaningful. And for this we need a surprising narrative, a narrative that does not follow the mainstream logic of media and power, a truly alternative narrative. An unconventional, non-bourgeois narrative that is also human, touching and apparently around the corner. We need to tell stories that tickle our fantasy as victims of corporate mediocrity, a fantasy killed by the banality of daily social exploitation and frustration.  Stories with depth and layers addressing our conscience and giving fresh life to the debate on ethics. Through this journey AstaroTheatro wants to remain a space for an emancipated audience keen to further its emancipation process, a space facilitating a mutual exchange of energy at all levels between performers and audience. In this perspective the word ‘community’ makes sense at AstaroTheatro. One more note about the situation of the audience in the context of cultural venues and theatre spaces in Amsterdam. AstaroTheatro is located right in the heart of Amsterdam, an extremely gentrified city. The city centre and all surrounding neighbourhoods are invaded by tourists and exploited by a real estate sector pushing prices to levels only affordable to the (corporate) rich. As a result the Amsterdam population is ‘yuppie’, hedonistic, prone to partying all night long, but usually not interested in culture and absolutely not in non-mainstream culture. The terror of consumerism is everywhere while big retail stores and chains take over the city landscape. Truly alternative cultural spaces are scarce in the Dutch capital and they are in a constant struggle for (financial) survival. Theatres in particular are very few and constantly struggling to attract audiences and pay the bills. Being situated in this environment, AstaroTheatro is fully exposed to all these phenomena. Since there is no direct solution to all this, the best we can do is to not give up and to make our voice heard over and over again in order to create an alternative narrative. How to create while one is controlled by others, how to create without the security of creation, how to find a security which is inevitable if we want to express ourselves Jerzy Grotowski Last but not least, I feel it’s time to analyse the creative process leading to a theatre performance at AstaroTheatro. I am very much aware of the importance of the process in the creative process, that means not only being concerned with keeping the creative flow organic, but also acknowledging the importance of an immanent, non-hierarchic process.  Looking back and evaluating how productions have come to light in the past is a good way to learn lessons for the future. At this point I need to say that staging a play written by, let’s say, Samuel Beckett, Bilgesu Erenus, David Ives or Edoardo Erba easily involves a transcendent mode to approach the creative process. This means the performer delegates somebody outside (above) to be in charge as playwright, director, producer. The actor becomes ‘specialized’, as so do all other agents staging the play. This creates not only a fragmented and hierarchic way of working, but alienates all participants from the production itself. The director becomes ‘the external eye’, the playwright the literary authority to relate to. Knowing this all too well, and knowing how common this transcendent mode of creating is in mainstream theatre, at AstaroTheatro I have always tried, we have always tried, to make inclusive theatre, where everyone could have his/her say. In a small environment where performances have to be miraculously adapted to the space, this comes naturally and spontaneously. I don’t have the illusion of this bottom-up theatre always being successful and surely there is still a lot to learn in this direction for the future.  Over the years AstaroTheatro has been steadily heading towards a creative process where the material bodies involved do no obey commands issued from a transcendental source but generate their own rules and forms of creation. If we want to move on to immanence in performance, we have to break apart the hierarchical organisation and strict division of labour that plagues both neoliberal corporations and the culture industry. The violent, polarized society we live in demands new strategies, alternatives to mainstream theatre that are as competitive and specialized as mainstream society. All this means in a way the politicization of the process, de-individualizing an individualistic society. A course AstaroTheatro has already started but that surely will progress in the future to a more self-organized theatre. Rehearsals should more and more become moments where performers engage in the process of authorship through multiple discussions, improvisations, learning to feel the others and the space. Egos are tamed, the Collective creates. This working flow is extremely stimulating and challenging and already present in AstaroTheatro. Lessons are learned for the future, even (or especially) from disagreements, while enjoying the thrill of a collective work. What counts in the end is artistic freedom in constant investigation. As a performer like any other in AstaroTheatro I had to learn there is no separation or hierarchy among body, mind and spoken word. We communicate simultaneously with all our faculties - a lesson easily learned, but in practice a never ending journey of rise and fall. All this makes for marvellous moments during rehearsals. We learn to work with our body, our breath, our voice in a non-judgemental way. We explore the space and we interact with the other performers. New exercises are welcome and constantly proposed. We are in the process of learning that physical exercises, improvisations and experiments allow the body to introduce new ideas during rehearsals. The body does the thinking, in a way. We seek a deeper interaction by ‘feeling’ the other performers while at the same time being a total actor.  While several playwrights operate inside AstaroTheatro adapting and rewriting their scripts in a truly equal, horizontal relation with the performers and the space, only recently have we started writing our own plays as a collective group. This is an exciting and rewarding experience we will be glad to continue over the coming years in our theatre. And AstaroTheatro has and will keep its international character. That means among other things not a monocultural approach to culture but a pluralistic view of reality. Our work constitutes a response to the call to create an activism and a hunger called theatre. We cannot emulate or reproduce the experience of the Living Theatre of Judith Malina or Julian Beck. This would be silly and anachronistic. But we can learn lessons from this process of artistic creation and we can work to make our own Living Theatre. Because it’s time for resistance, time to reverse the horror. Ten years of AstaroTheatro? This is only the beginning! I am endlessly grateful to all the people (artists, audience, friends, advisers and other loonies) who passed by and to all the people who are still active and will be active at AstaroTheatro. What I have written here and also what I have not written here is because of you. Who I am is because of you. Roberto Bacchilega Artistic Director and Performer at AstaroTheatro  Here are a few highlights of what you can expect from the 2017-2018 Program-Ten years AstaroTheatro: • 7-17 September: annual participation in the Free Fringe Festival Amsterdam with two plays: ‘Themis and Lombroso’ by Bilgesu Erenus and ‘The Grouch’ adapted from the original play by Menander • October: performance of ‘Adam’s Other Rib’ by Joaquim Pedro Ferreira in Pisa, Italy, and participation in the project of performance and workshops ‘Timelessness’ with Professor Russolo and His Noise Intoners in Portogruaro, Italy • October: hosting the play ‘Quando Quando’ by Teatro La Ribalta • November: hosting the musician James Oesi and the band She-Owl • November, December: Three AstaroTheatro Productions: ‘Volcanos’, a collective production, ‘Treading the Abyss’ by Joaquim Pedro Ferreira and ‘Monsieur Teste’ by Paul Valery • From January 2018: comeback of the magic AstaroTheatro ‘Openpodium’ • 27 March 2018: World Theatre Day Amsterdam event organized by AstaroTheatro • May 2018: AstaroTheatro Festival: three days of uncontrolled arts   Photos: Tatjana Todorovic      
Issue #014 Published: 14-09-2017 // Written by: occii
On 14 September 1992 the statutes of Onafhankelijk Cultureel Centrum In It (OCCII) were drawn up. The very first music & theatre program started the same month. In the 25 years that followed, OCCII has become an indispensable international bastion of independent, sustainable & low-threshold culture, forward thinking and experiment, for both artists and audience. Behind the beautiful restored facade on Amstelveenseweg 134, you’ll find a autonomous parallel universe, ran by a diverse community of volunteers. Powered by idealism and passion for art. Or as Greek journalist Nikko Koulousios once put it:  “Kicking globalization in the nuts, the OCCII manages to bring together all the dissident voices of music from the four corners of the globe. The underground has never had a better venue. OCCII has managed to secure its legal status and now runs as an extensive cultural community centre. But its squatty birthmark has sealed its underground, independent, free DNA for ever. OCCII is a success story of a squat, which, having fought with the (real estate) powers of modernity, made it through the wilderness of police brutality, only to prove that communal, social activity can produce something good, something that is not owned by anyone else but us, the people. Transmitting fierce music and art, the OCCII continues to break down rotten boundaries, for the sake of everyone.”   The anniversary is celebrated all through September, with a diverse and international program consisting of old and new friends. Iincluding: Alexander Hacke (Einstürzende Neubauten), The Dwarfs of East Agouza (EG), Siege (US), The Ex (NL), Minami Deutsch  (JP) & Mike Watt’s Il Sogno Del Marinaio (US/IT) and MANY more.  On Saturday 16/09 we open all doors and our garden for a festive anniversary Open House, jam-packed with theatre, live-music, workshops and delicious food.  See:   image: occii
Issue #014 Published: 14-09-2017 // Written by: Sinsin collective and others
Free Fringe festival Amsterdam the showcase for Amsterdam’s Real Fringe
Let’s cut to the chase. If you read Amsterdam Alternative, you probably already know how it goes. Free Fringe Festival Amsterdam is one of those low on budget, big on creative freedom events that used to spontaneously erupt all over Amsterdam in squatted venues and public spaces. There has been a palpable change and the joie de vivre seems somewhat diminished, but the scene is still there, more concentrated, more focused, more determined. If you don’t know already, here’s the skinny: Free Fringe Festival Amsterdam is a shadow festival to Nederlands Theaterfestival, which runs at the same time, 7 – 17 September. Lofty stuff indeed. Meanwhile, at the grass roots, 2017 is the 6th year that Free Fringe Festival Amsterdam has run 10 days of new, traditional, underground, autonomous events: plays, dance performances, all kinds of music, art, film, video games, animation, readings, exhibitions & entertainments, in several city centre venues, all for free. If you like numbers, that means there have been 60 days and 60 nights of Free Fringe Festival Amsterdam so far.  And FREE doesn’t, in this case, mean ‘crap’. Read on to see what this year has in store: FAY’S FILM FESTIVAL 2017, 5th Anniversary  This is Fay’s Film Festival’s 5th year and it promises to be the biggest yet with screenings in Tokyo, Osaka, Seoul and our beloved home base, Amsterdam. As well as cutting-edge cartoons and films from Japan, Australia, America, China & Europe, we will premiere OTAKU BOI, a groundbreaking 4D performance by Future Cartoons. The artists use a meld of projections, animation, props and live performance, to create on stage the tiny 1-room apartment of Otaku Boi, where he plays video-games and battles his inner demons.  Other highlights at Fay’s Film Festival include Sawako Kabuki, Japan’s most perverted animator. Having previously screened her films Anal Juke, Master Blaster and Don’t tell mom at Fay’s Film Festival she now returns triumphant with her newest film, Summer’s puke is winter}s delight, which has just won the Jury Prize at Annecy! We also have some bizarre creepy groovy 3D from Faiyaz Jafri and Ryuyo Eto, sexy stop-motion by Kirsten Lepore and banana shenanigans from Australian Julian Frost. Further, there will be some pearls from Japan by the students of Tama Art University, one of the world’s top schools which nurtures ball-breaking independent animators.  Fay’s Film Festival is at 19:30, Saturday 9 September at Vondelbunker.  Also, screening courtesy of Fay’s Film Festival, for the first time outside Japan, is Guy Pearce’s Difficulty Breathing, shot in the slums of deep Osaka (at SICK Art Exhibition 13:00, Saturday 16 September, Vondelbunker).  Warp Zone Video Game Art Show invades Amsterdam!  Warp Zone showcases all forms of art that pay tribute to the wonderful world of video games. Celebrate video game culture in an afternoon of art, chip tunes, performances, games, good company and beer! Previous years showcased artists from Tokyo, Amsterdam, New York and Australia. This year includes music from Carf Darko, The Pixel-Art Gallery, Magic Card paint-overs, interactive 2D art and all sorts of playable games old and new.  In the Vondeltent outside will be the chill zone - enter and prepare for audio bliss! gHST RADIO will captivate your mind, body and soul with ambient beat remixes and droned out delays of legendary street performer gHSTS & gUITARS broadcasting live. Bring your battery operated radio, phone or headphones that can pick up a FM radio signal or avail of those provided, to be part of the sound experience. The celebrations continue in the evening at Vondelbunker with Fay”s film festival at 19:30 and Warp zone after party from 21:00, with acts, stand-up comedy from Neville Raven and music galore with Horizon tide, Cloudy daze, Wondertrees & Innocent youth (DJ/VJ). All proceeds raised at the bar contribute to keeping the Vondelbunker’s doors open. So you can get drunk AND feel good about yourself for keeping such a fab location running. ;)  Doors open 13:00, Saturday 9 September, Vondelbunker.  SICK Art Exhibition  SICK is a group exhibition of artworks united in their power to fascinate and disturb the viewer. These works deliberately or unconsciously transgress the bounds of propriety. They utilize scatological subjects, express innately subversive qualities or take an outsider stance. Some present other ways of seeing and experiencing, some deal directly with ‘sickness’ as a subject and some are just plain sick.  SICK is part of a ‘dirty’ weekend at Vondelbunker on September 16th. In the afternoon there will be installation, video, live-art, underground films & paintings.  From 21:00. on we have SICK music night with Forgotten matters (film-performance), Kim Dealer & Mylo Cywitz (IT/DE electronic garage opera), Grandpa death Experience, The skanky Crack whores, Black tarantula, Monica & the explosion and Donkey kung-fu. Art exhibition from 13:00 Saturday 16 September, Vondelbunker.  Warning! some people may take offence at the artworks on show.  Quentin Threadbare’s Free Fringe Theatre Roundup Six years ago whilst taking a stroll through the bushes in beautiful Vondelpark I stumbled upon Free Fringe Festival Amsterdam. In that first year it was a good deal smaller than it is now. But there, beneath a bridge in the underground venue of the Vondelbunker I saw a show that has remained with me. It was a play about two tramps of Amsterdam – or ‘nietsnutten’ as they are known, a musical comedy that had me pissing myself with laughter. And as the years have passed and the festival has grown what has sprouted forth in subsequent editions has been delightful. And it’s all for free! That’s another thing. Without the product placement and heavy corporate presence of official, heavily funded events, FFFA is free from the shackles of corporate middle of the road mediocrity! And every year since then, when September starts to turn the summer to Autumn, I prepare to discover what wonders will be mine at this year’s FFFA.  Unable as I am to bi-locate, I must decide on which events I’ll attend. So, my gallant reader, bear in mind the variety of shows and events. This year caters for a wide spectrum of interest. Do peruse the website ( for the calendar of events and details of the gems on offer. Being a man of the theatre that is my first port of call.  The Grouch, translated by Vincent Rosivach and adapted by Zbigniew Maciak, is on at Microtheatro in Warmoestraat. It is based on Menander’s Dyskolos (“The Difficult One”). First produced in Athens in 316 B.C., this Ancient Greek comedy gives a portrait of a mean, troublesome man, who hates literally all humanity and is forced to embark on a deeply spiritual journey. Hank Botwinik presents traditional white face mime at Mike’s Badhuistheater during The Boerhaaveplein Festival. Sin Sin Collective are also at Badhuistheater with The Hellfire Club featuring animation, live music & theatre. Sin Sin Collective’s One Day We Will All Be Free takes the checkered history of De Vondelbunker as its subject. Find out what happened that infamous night when Nico & Mick Jagger dropped by. AstaroTeatro & Alli Mana Group are doing Themis and Lombroso by Turkish playwright Bilgesu Erenus, a dialogue between the Themis, Goddess of Justice & criminologist Lombroso, inventor of innate criminal theory. Experimental Theatre includes SHE SMOKES by teatro*L I L A at SICK Art Exhibition & Het Duister by Marthe van Bronkhorst, both at Vondelbunker. (written by Quentin Threadbare) Book Launch: an excerpt from Zoo Drawings by Molly Heady-Carroll  “Look! That man is drawing!”  Most weeks, when I visit Artis to draw, somebody will make this statement to their child. Personally, I do not mind which pronoun people use when referring to me. I would rather they do not realize their mistake and get embarrassed than correct them. But it does make one wonder why on earth this happens every week. My observations after visiting Artis so frequently is that parents often narrate their children’s visit and try to keep them moving along from one interesting thing to another, hoping perhaps to eventually make it to a playground where the parents can have a coffee. Many a time I have seen a parent secretly glimpse the information board (so as to not break the illusion to their children that their parents know everything) and confidently tell their child that the animal they are looking at is a Squirrel Monkey (when in actual fact it is a Hyax). To them, I am perhaps just another interesting thing they can point out to their child and do not find it necessary to observe exactly what it is they are looking at. It is so frequent that I am referred to as a man, I began experimenting with different clothing to see what pronoun people refer to me with. Despite wearing various combinations of big earrings and low cut tank tops, I was still referred to as a man. Eventually I did discover that dresses finally make people refer to me as a woman. Perhaps my focused energy while drawing is sometimes not associated with women. Perhaps my build and dark hair is too different compared to the typical slim and blond build of Dutch women. Who knows…But it’s interesting to think about while drawing at Artis!  (written by Molly Heady-Carroll and reproduced with permission of the author) Festive Festival Opening + Exhibition/Book Launch of Zoo Drawings’by Molly Heady-Carroll is on Thursday September 7th, 8PM, Astarotheatro (Sint Jansstraat 37, Amsterdam)  Free means free Now in its sixth year, this unstoppable annual event remains a free & accessible podium for artists and audiences alike, an extraordinary celebration of all the arts: new, traditional, underground, weird & wonderful.  Love goes out to everyone, the artists, the audiences, techs, venues, toilet cleaners, all at De Vondelbunker for their dedication & integrity.  Thanks to Peter for the tent, Roberto at AstaroTheatro for being a rock & all who have donated time and effort purely for the fun or for love of what they do.  If you have any queries about Free Fringe Festival Amsterdam, feel free to contact  Remember: One Day We Will All Be Free  For more information, press and archive,  visit  
Issue #014 Published: 13-09-2017 // Written by: Stijn Verhoeff
Onder de paraplu van het klimaat geïnspireerd door de klimaatactie Code rood
Het is maandagochtend en ik begin voor de derde keer aan dit artikel over de klimaatactie van Code Rood. Afgelopen vrijdag dacht ik het stuk af te hebben. Ik had er een volle week aan gewerkt en ik stuurde het naar een aantal vrienden, op zoek naar de bevestiging van de kwaliteit. Na het weekend zou ik nog een paar puntjes op de i zetten en weg ermee. Mijn werk zou erop zitten. Tijd voor een welverdiend weekend, het was bovendien heerlijk weer.  Terwijl ik in de zon lag en naar het wielrennen keek, kon ik mij er niet van weerhouden af en toe de mail te checken. Langzaam kwamen de eerste reacties binnen. ‘Hmmm, tja.’ Leuk stuk, of nee, dat zeiden ze niet. ‘Waar ben jij in dit verhaal?’, schreef een eerste lezer. ‘Wat voelde je? Wat dacht je?’, schreef een tweede.  Wat voelde ik? Wacht even, hadden ze wel het stuk gelezen dat ik ze had gestuurd? De klimaatactie van Code Rood ging over samenhorigheid. Over wij in plaats van ik. Of sterker nog, over zij: The birds and the bees, het stervende koraal. Arbeiders in kolenmijnen in Colombia. Inwoners van Groningen.  Als de klimaatactie van Code Rood iets was, schreef ik in het stuk, dan was het een solidariteitsactie, een oefening verder te kijken dan de eigen neus lang is. Na een lange beschrijving van het reilen en zeilen op het vierdaagse klimaatkamp nabij Station Sloterdijk en de bezetting van een kolenopslag in de Amsterdamse haven was ik tot de conclusie gekomen dat klimaatactivisme veel verder gaat dan het terugdringen van de co2 uitstoot.  De stelling was dat de klimaatproblematiek als katalysator, als paraplu zou kunnen dienen voor de vele verschillende struggles, de vele emancipatieprocessen die de laatste jaren voor een tweede, derde of vierde keer op zijn gekomen. Het veranderende klimaat zou ons kunnen doen beseffen dat wij één kunnen zijn, samen zullen moeten komen en onze krachten zullen moeten bundelen om te kunnen strijden tegen onrecht, ongelijkheid en uitbuiting. Tegen dat wat ook wel het witte patriarchaat wordt genoemd.  Ik noemde het uit Amerika overgekomen Intersectionality, het idee dat verschillende maatschappelijke problemen, zoals racisme, gender-ongelijkheid en armoede, geregeld samen vallen en daarom in elkaars relatie bezien moeten worden (en alleen dan kunnen oplossingen gevonden worden). Ik stelde dat verschillende groepen ondanks of juist omdat ze verschillende problemen hebben samen kunnen komen. Antiracisme-activisten hebben het immers over het sluimerende neokolonialisme, terwijl feministen de eeuwenoude gender-ongelijkheid benoemen. En zij kunnen allen niet genoeg gehoord worden, maar hoe zou het zijn, schreef ik, als alle krachten gebundeld worden en onder de paraplu van het klimaat ten strijde trekken tegen de hypocrisie van een verderfelijk systeem? Doet de Amerikaanse opperkoning graaigedrag ons niet beseffen dat een grens is bereikt? Is het niet aan ons allemaal om op te staan en gezamenlijk op zoek te gaan naar alternatieven? Waarom, vroeg ik mij dus af, zou ik, zoals mijn kritische lezers mij voorstelden, mijn persoonlijke perspectief over dit verhaal moeten leggen? Barst onze publieke opinie niet van de opgeblazen ikken? Is het columnisme als levenshouding niet onderdeel van hetzelfde probleem? Namelijk dat het individualisme, hoe emancipatoir het zich ook uitdraagt, allesbehalve samenbrengt? En is het samenkomen, de groepsonderneming, niet de opdracht van deze tijd? Geregeld lijkt een columnist, en vergeef me mijn cynisme, eerder bezig een te impuls geven aan zijn of haar eigen carrière (met een uitnodiging van Zomergasten als kers op de taart) dan de betreffende zaak voor het voetlicht te brengen. Sommige tendensen kunnen nu eenmaal niet los gezien worden van het tijdsbestek waarin wij leven: facebook en twitter zijn niet alleen maar ontstaan omdat de techniek het mogelijk maakt. Deze sociale media zijn allereerst afspiegelingen van onze tijd, de lucht die wij inademen: het kapitalisme. Het klinkt wellicht vies of misschien achterhaald, toch kunnen we het beestje, of zeg maar gerust beest, beter bij de naam noemen.  Laat ik eerst voordat ik doorschiet in deze tirade kort uitleggen wat de Code Rood klimaatactie precies inhield. Op 24 juni jongstleden, precies twee jaar na de gewonnen klimaatzaak van Urgenda, bezetten ruim 300 activisten een kolenopslag in de Amsterdamse haven. Ons eigen kleine en schattige Amsterdam blijkt namelijk de grootste benzinehaven van de wereld en de op één na grootste kolenhaven in Europa (na Rotterdam) te zijn. Miljoenen liters olie en tonnen kool gaan in het westelijke havengebied jaarlijks aan land en worden systematisch doorgesluisd naar tankstations of kolencentrales in Europa en daarbuiten. Amsterdam is een essentiële schakel in de distributie van fossiele brandstof en daarmee meer dan medeverantwoordelijk voor het veranderende klimaat.  Dat het bewustzijn over dit veranderende klimaat gestaag groeit, weten we. Het kan ook niet anders want de gevolgen worden met de dag zichtbaarder: bossen staan in de fik, mensen raken ontheemd en slaan op de vlucht, eilanden worden overspoeld, diersoorten sterven uit, etcetera, etcetera. Het verhaal is ons allen bekend.  De politiek werkt echter onvoldoende mee. Tegen de klimaatzaak van Urgenda ging onze Staat in hoger beroep, en inmiddels zijn we alweer twee jaar verder en wachten we nogsteeds op antwoord. Ondertussen wordt nota bene onder leiding van Gerrit Zalm, zoon van een kolenboer en commissaris van Shell, het energiebeleid van het nieuwe kabinet samen gesteld.  Genoeg reden voor een groep betrokken burgers om onder de naam Code Rood de eerste burgerlijke ongehoorzaamheidsklimaatactie te organiseren. Want dat het moment is aangebroken om naast de juridische weg ook andere pressiemiddelen in te zetten, is volgens Code Rood zonneklaar. Zo schrijven zij in hun manifest: Wij zijn ervan overtuigd dat het gebruik van deze actievorm een noodzakelijke en legitieme stap is om klimaatverandering te beperken. Met onze actie willen wij de alarmklok luiden voor de hele samenleving: Sta op! Alleen met massaal verzet zal het lukken om een einde te maken aan het tijdperk van de fossiele brandstoffen. Nood breekt wet! Punt.  En zo trokken op zaterdagochtend 24 juni 2017 vanuit een tijdelijk kampement nabij Station Sloterdijk ruim driehonderd vrouwen en mannen in een stoet richting de Amsterdamse haven. Allen liepen in witte pakken. Het nummer van een advocaat van Code Rood op de arm gekalkt. Telefoon en identiteitsbewijs thuisgelaten, eten en drinken in de rugzak. Stro was in zakken gestoken, mocht de politie met geweld optreden, of anders om op te zitten. Het kon weleens een lang dagje zitten worden.  Na een klein half uurtje lopen en de stemmen al bijna schor kwam de stoet tot stilstand. Drie flinke spandoeken werden er tegen een hek gehouden, grote gaten werden er in het hek geknipt en met zijn allen tegelijk klauterden de groep activisten het terrein van OBA Bulk Terminal op. Kolenbergen prijkten fotogeniek op de achtergrond. De vijf werknemers van de enorme opslag en doorvoer voor onder andere kolen en staal hadden tegen de driehonderd activisten niets in te brengen. Even probeerden ze de massa nog met een waterspuit op andere gedachten te brengen, maar het maakte geen verschil. De groep verspreidde zich in allerlei kleine groepen over het terrein. Gigantische graafmachines en hijskranen werden beklommen, spandoeken werden uitgehangen en de bezetting was begonnen.  Sommige groepjes bleven urenlang op dezelfde plek, een pak speelkaarten bij de hand, andere trokken het gehele terrein over op zoek naar ik weet niet wat. Er werd gefrisbeed en gedanst. Een jonge man hield spontaan een lezing over blood coal mijnen in Colombia, waar paramilitairen met goedkeuring of zelfs tegen betaling van de mijnbedrijven werknemers onderdrukken, uitbuiten of vermoorden. Er werden teksten in de kolenbergen geschreven en er werden kranen bezet.  En het bijzondere was dat de meesten hun mobieltjes thuis hadden gelaten, mochten men opgepakt worden dan zou de politie de identiteit niet kunnen achterhalen. Er werden dus geen op de eigen borst kloppende selfies gemaakt en dit was precies de reden waarom ik mijzelf niet centraal wilde stellen in dit artikel over klimaatactivisme. Kijk mij even cool activist zijn. Ik wilde Code Rood prijzen. Ik wilde met mijn stuk deze club anonieme, maar zeer betrokken burgers bedanken en hun horizontale organisatie een extra zet meegeven. Zij hadden zich immers in het belang van ons allemaal en de wereld in het bijzonder uit de naad gewerkt. Geïnspireerd door de Duitse klimaatactie Ende Gelände waren zij maanden bezig geweest om het vier dagen durende klimaatkamp te organiseren. Gezamenlijk hadden ze een actieconsensus en manifest geschreven. Samen met andere collectieven zoals Rampenplan, die de veganistische keuken verzorgde, en Stroomversnellers, die workshops gaven over het leren om samen de wereld te veranderen, hadden zij deze eerste Nederlandse burgerlijke ongehoorzaamheidsklimaatactie mogelijk gemaakt. Onafhankelijke advocaten hadden zich beschikbaar gesteld mochten er arrestaties plaatsvinden. Een mediateam zorgde voor de fotografen en de contacten met de pers. Het ‘politieteam’ was in contact met de politie, voor wie de-escalatie als toverwoord gold. Dit wordt ook wel repressieve tolerantie wordt genoemd: de boel tolereren, rustig houden en vooral niet groter laten worden, want dan radicaliseren de activisten en is de politiek nog verder van huis.  Ik wilde schrijven over hoe een kleine splintergroep ‘radicalen’ zich had gedistantieerd van het softe activisme (lees: gebellenblaas) van de rest en waarom het goed was dat ze er waren geweest. Terwijl het leeuwendeel van de activisten het terrein verliet, bleef deze kleine groep hoog verscholen in een kraan zitten. Later op de dag werden ze opgepakt en vervolgens hebben ze bijna een hele week vastgezeten. In mijn ogen hadden ze met hun onverzettelijkheid alle andere ‘activisten’ een spiegel voorgehouden. Want wat houdt activisme precies in?, schreef ik. Hoe belangrijk vindt men de klimaatzaak en hoe ver is men bereid te gaan? Wat is productief activisme? En hoe krijg je een zo groot mogelijke groep mensen op de been? Kan activisme mainstream worden en is dat goed? Ondertussen zapte ik van het door poen aangedreven wielrennen naar het nieuws, waar de anarchisten, antiglobalisten en vast ook klimaatactivisten zich tijdens de G20 in Hamburg lieten zien. Mijn perspectief kantelde nogmaals. Kijkende naar het gevecht tussen de stenen gooiende linkse radicalen en de politie, met hun monopolie op geweld, realiseerde ik mij hoe weinig wij van alles wat er in Hamburg gebeurde meekrijgen. Niet alleen blijft wat de politici achter gesloten deuren bespreekt geheim, ook de ideeën die in duizenden gesprekken van demonstranten worden ontwikkeld verspreiden zich slecht. Het spektakel van de sensationele overtredingen neemt het simpelweg over van het complexe verhaal over een imperialistisch verleden, een neokoloniaal heden of een alternatieve toekomst.  Nieuwe ideeën of overtuigende argumenten worden niet gehoord en de publieke opinie is eensgezind: het destructieve gedrag van de ‘links radicalen’ gaat veel te ver. Maar hun antwoord, als ze niet opgepakt zouden worden of een andere manier van communiceren zouden hanteren, zou de zelfkritische vraag zijn wie er met de systematische roofbouw aan de andere kant van de planeet, met het steunen van schimmige praktijken en het uitbuiten van arbeiders in landen ver weg nu eigenlijk een grens over gaan? Zijn wij dat niet allemaal?  Tijdens de vele discussies tijdens de Code Rood actie was het idee van the global north versus the global south mij duidelijker geworden. Het zuiden – denk aan de droogte in Oost-Afrika of het overstromen van eilanden in de Stille Oceaan – betaalt de prijs (typerend woordgebruik in deze context) voor het handelen van de economieën in het noorden. Wat de linkse radicalen in Hamburg niet wisten te communiceren is dat wij hier meedraaien in een systeem dat deze praktijk in stand houdt. Wij burgers, die stroom voor onze smartphones nodig hebben om op de hoogte gebracht te worden van het allerlaatste nieuws. Inclusief de winnaar van de Alpenrit. Of de toestand van minderbedeelden wereldwijd. Een Australisch activist kon het wat mij betreft niet beter benoemen: ‘The big question is how to be a better ally.’ Hoe een betere bondgenoot te worden. En dit geldt voor ons allemaal: de links radicalen, anarchisten, kosmopolieten, wetenschappers, arbeiders, feministen, antiracisme-activisten, studenten, en noem maar op. Want hoe steun je een zaak, ook als het niet direct jouw eigen zaak is, op een juiste manier? Hoe breng je een geëngageerde massa samen die zich in wil zetten voor zaken die ver voorbij het eigen bord, de eigen agenda, de eigen cv, whatever gaan? Zijn de meesten van ons niet klaar met het lege individualisme? Kunnen wij niet in het samenkomen, in de actie, de zin en de schoonheid van het leven op deze planeet vinden? In plaats van in het door etterende consumentisme en verkapte hedonisme?  ‘De hel, dat zijn de anderen’ zei een existentialist ruim vijftig jaar terug. Zouden wij niet nu, aan het begin van een nieuwe tijd, met z’n allen ‘De toekomst, dat zijn de anderen’ moeten zeggen? Ik bedoel dan niet dat anderen de problemen voor ons op mogen lossen, maar dat ieder van ons de ander een toekomst gunt.   Met dank aan Jasper de Bruin en Egbert Born Drawings: Marwa Mezher