Article index
Latest articles

Through this index panel you can filter the articles from every published news paper + the online only articles. click on on of the issue numbers below to select the issue you would like to view. click on an article block to view full text.

Issue #014: Sept-OctIssue #013: June-July 2017Issue #012: April-May 2017Issue #011: Feb-Mar 2017Issue #010: Dec-Jan 16/17Issue #009: Oct-Nov 2016Issue #008: Aug-Sept 2016Issue #007: May-June 2016Issue #006: Mar-Apr 2016Issue #005: Jan-Feb 2016Issue #004: Nov-Dec 2015Issue #003: Sept-Oct 2015Issue #002: Jul-Aug 2015Issue #001: June 2015Online only

Issue #014 Published: 21-09-2017 // Written by: Rob Talin
Jeffrey and Cecilia Babcock recently released their book ‘Séances’ – Re-wiring Images in the Amsterdam Underground, in which they describe the history of Jeffrey’s ten years’ adventure of Underground Cinemas. This program consists of weekly screenings of movies that were forgotten, censured or otherwise maltreated for years, in a constantly changing list of underground cinema venues in Amsterdam. The book does not only depict a historical archive of the cinema adventure but also of the transformation or disappearance of cultural free spaces in the city due to gentrification processes (at present, one of the venues hosting Underground Cinema, the Spinhuis, is threatened to be closed down). The motivation for Underground Cinema is the ritual quality that watching films together engenders. As the authors write, “Underground is primitive imagination in the caves of deeper dreams (1)”. With the program they aim for people to gather together, quietly and in the dark, and to examine their own way of life in an encounter with something that may be new for them, even if it is only for two hours. I had a talk with Cecilia and Jeffrey about their book and their vision about the future of Amsterdam. R: Could you tell me a bit more about  your book? What does ‘Séances’ mean, for example? J: In French, a séance is a film screening, while in English the word refers to the dark rooms where people come together to conjure up spirits from the past. That’s pretty much the metaphor of cinema for me: we’ve just watched a movie, and though most of the people in it are dead now, we are watching them as if they were alive. It’s about bringing history back to life. C: There’s an element of collective magic: it’s not at all like watching the movie on your laptop screen. There’s a strong element of ritual. J: When I started screening movies, I was thinking about a form of nomadic cinema, which travels around the city, instead of doing screenings in a fixed location. This strengthens the connections within the alternative circuit. So for example when someone comes to De Nieuwe Anita, they can find out about the Vondelbunker, Joe’s Garage, Cavia and all the other underground venues. The book charts the history of this project, from the beginning ten years ago, through the student movement three years ago, up until the present. The book reinforces this nomadic idea, it scatters in many different directions. What we wanted to do, was to open many different possibilities to access underground culture, so the readers can decide what inspires them and what does not inspire them while they go through the book. It’s a series of sparks that can take you in many directions. It was also important for me to document today’s underground scene so that the memories and images stay around at least for a while.  R: Speaking of that, how do you see the future of Amsterdam, in terms of free spaces and cultural gatherings? J: I don’t see a real wave of new things happening, to tell you the truth. But I’m from the ‘80s, which was a very specific time. Some things are happening, a new sort of bottom-up culture is growing in the north of Amsterdam, but much of that is driven by young entrepreneur types. These new initiatives are mostly fashionable and are used to gentrify areas of the city. This is not what my cinemas are about. They’re not just about going to see a movie but about the whole experience and situation involved in watching a neglected or deleted movie, a film with a message. They can be political movies, films about disturbing or unusual topics that are treated with an innovative, different approach. This can provoke a reaction, a debate or reflection. Doing these screenings proves that there is another way of doing things. These ‘alternative-ish’ spaces so in fashion now are not really disrupting anything. Instead, I would like to see a true alternative, in terms of people’s lives. And I think this will arise, because the spirit of Amsterdam as I knew it in the ‘80’s is still here, lingering below the surface. In fact that’s why I can still have the Underground Cinemas in five or six places now (Cinemanita, Butcher’s Tears, Budapest, Film Cavia and Spinhuis). It’s still possible in Amsterdam. C: The main problem is that people don’t see the difference between a pop-up and a squat. This is a shame because right now there aren’t enough people doing stuff with a long-term perspective, without this ‘pop-up frame of mind’, so things cannot survive and persist. I hope that people realize that they can start projects, not for just two months, but for an indefinite time, even if they as individuals can only be involved in them on and off. And I hope that the people who join the alternative scene will really be engaged with it, and not just seeking to fill up their CVs with interesting projects. Sometimes it seems as if people organize pop-up projects so that they can meet like-minded people and build a career for themselves. It would be nicer if they could dream of building a culture for the future instead.  R: So why do you keep on living and working in Amsterdam? Why not relocate somewhere less capitalistic and with more new impulses, like Berlin for instance? J: I’ve seen wild old Berlin cave in to the same blueprint of gentrification as all the other cities across Europe. My cinemas wouldn’t be possible there. For what I’m doing, there’s still more freedom, or more autonomy, in Amsterdam. When I was in London, the squats were totally different from the ones here. Squatters in London didn’t have any legal rights; they could only stay in a space for a couple months, so they never took care of the places at all, and just trashed them. After all, they were constantly pushed around from one place to another. It was chaos. Then I came to Amsterdam and found that people were totally organized. On the Herengracht, where I was living, there was a phone-tree, with which you could call ten numbers, and then those ten numbers would call another ten numbers, and so on. If a squat was in trouble, within minutes you could have a huge amount of people on the street in almost no time. I think that’s the reason why people are still fighting here, because they were always so organized and committed to what they were doing. Séances is available at Fort van Sjakoo, San Serriffe, Boekie Woekie. (1) Jeffrey and Cecilia Babcock, Séances’ – Re-wiring Images in the Amsterdam Underground, Amsterdam 2017, p.17.
Issue #014 Published: 19-09-2017 // Written by: Roberto Bacchilega
The 2017-2018 cultural season marks the ten-year existence of AstaroTheatro, an inspiring moment to take the opportunity to define who we are, to look back as well as to create a vision for the future. The small theatre space of AstaroTheatro opened ten years ago instigated by wishful thinking and undefined artistic dreams, but with one clear will: to form the ground for independent research and experimentation in theatre and the arts. An authentically creative place, unsullied by the logic of corporate entertainment and moneymaking or by sponsored and marketing-based, so-called ‘creative’ economy. Defining what you don’t want to be implies you are at the same time in search of your positive identity. And since our identity and our existence are defined by the existence of many other people we work with, here is a a list of the varied productions by some of these other people operating within the AstaroTheatro Collective: English language theatre plays and theatre performance Italian language theatre plays by contemporary Italian playwrights  Dutch language theatre and performance International poetry performance International theatre performance  Dance performance Visual performance  Exhibitions and art installations Workshops and education Readings Live music Documentary and fiction movie screenings Book presentations Lectures and debates Story Telling ‘OpenPodium’ (an extremely successful event giving space to experimentation and try out to many artists) The above list of productions makes clear that a broad Collective of independent artists operate inside the space of the theatre. As a production house AstaroTheatro currently accommodates three international theatre groups. Apart from this, the space is regularly scheduled to host external artists and the Collective collaborates with other performers and groups. AstaroTheatro Productions are performed outside the theatre itself during festivals and in several venues in Amsterdam, The Netherlands and other countries. So far so good. It feels nice to consider the past and the present and to sum up the activities of this small theatre. But because AstaroTheatro has a strong will to live for many more years, it’s necessary to shape a few ideas for the future, so as to foster continuity and assess what to take with us from the past into the times to come. We can call this:  ‘Manifesto Poetico’ or ‘AstaroTheatro: Tales of the Unexpected’ Our lives are communal; we need to be social to survive. The neoliberal assumption of individuals being responsible for their (material-economical) wellbeing within society (read: market) leads to the commodification of mankind, a world where everything and everyone is a commodity, a product. This is true for the arts as well. We witness the growing pornification of theatre in order to sell, its reduction to an empty shell, flashing from the outside but devoid of authentic, unexploited meaning within. The exploration of meaning is at present dangerous territory, mined and savage, where artists need to move with care.  As artistic director and performer at AstaroTheatro I have always tried to produce and to promote engagement within the arts, a theatre with something political or social to say, though sometimes more subliminal or subtextual than is immediately evident at first glance. A meaningful theatre representing non-mainstream stories and talking a different language than poisonous and toxic neoliberal corporate dialectics.  Take for instance the meaning of the ‘think positive, be confident, optimistic and happy’ mantra of neoliberalism. This hedonistic commandment calls for a society on the road to oblivion - not too many questions asked and a brainwashed entertainment with acrobatic extravaganza, special effects and easy emotions for everybody. But this ‘recreational culture’ means exactly the agony of theatre and the death of culture itself. At AstaroTheatro we acknowledge catharsis, we are aware there is no comedy without tragedy and above all we are not afraid to perform a theatre that wants to be uncomfortable, painful, inconvenient. We know theatre has to raise questions, to question the obvious and not to give populist ready-made answers. It needs to show the unexpected, the marginalised, the oppressed, the victim of class injustice and the feelings of shame, rage and solidarity. Our Western society, which we are told to be proud of, rests on embedded racism and discrimination, on the acceptance of stereotypes and on normalizing prejudice. It’s the duty of theatre to play a key role in unmasking and decoding this vicious use of meanings and notions by creating and demonstrating a different, more authentic narrative. Then, take the notion of ‘freedom of speech’. Too often we see the abuse of this meaning, decontextualized for political purposes, used to throw poison on the democratic debate or to mock and to victimize minorities, thereby justifying fascist propaganda. Engaged theatre is conscious of the context of meaning, knows its words, establishes a communication with the audience based on the grassroots, unexploited and yet complex sense of the message. An intimate relation with the audience remains our priority at AstaroTheatro. In physical terms, the small size of our theatre space promotes closeness between performers and audience. But it’s more than this. We strive to achieve in practice the theory of ‘breaking the fourth wall’ in theatre. We don’t believe in a Cartesian dichotomy where the theatre is a box containing an active actor and a passive spectator. And we don’t have the arrogance to think we can determine what the spectator will perceive from our performances. We know different people, different audiences will filter meanings through their own experience. So we offer an open vision, layers and inputs and above all an urge for activating and opening up, while making clear what we stand for. The Collective wishes to foster an emancipated audience in an immersive experience. This goes beyond a performer merely coming down from the stage and acting with the audience. If we want to talk to the audience, our performances have to be challenging, stimulating and meaningful. And for this we need a surprising narrative, a narrative that does not follow the mainstream logic of media and power, a truly alternative narrative. An unconventional, non-bourgeois narrative that is also human, touching and apparently around the corner. We need to tell stories that tickle our fantasy as victims of corporate mediocrity, a fantasy killed by the banality of daily social exploitation and frustration.  Stories with depth and layers addressing our conscience and giving fresh life to the debate on ethics. Through this journey AstaroTheatro wants to remain a space for an emancipated audience keen to further its emancipation process, a space facilitating a mutual exchange of energy at all levels between performers and audience. In this perspective the word ‘community’ makes sense at AstaroTheatro. One more note about the situation of the audience in the context of cultural venues and theatre spaces in Amsterdam. AstaroTheatro is located right in the heart of Amsterdam, an extremely gentrified city. The city centre and all surrounding neighbourhoods are invaded by tourists and exploited by a real estate sector pushing prices to levels only affordable to the (corporate) rich. As a result the Amsterdam population is ‘yuppie’, hedonistic, prone to partying all night long, but usually not interested in culture and absolutely not in non-mainstream culture. The terror of consumerism is everywhere while big retail stores and chains take over the city landscape. Truly alternative cultural spaces are scarce in the Dutch capital and they are in a constant struggle for (financial) survival. Theatres in particular are very few and constantly struggling to attract audiences and pay the bills. Being situated in this environment, AstaroTheatro is fully exposed to all these phenomena. Since there is no direct solution to all this, the best we can do is to not give up and to make our voice heard over and over again in order to create an alternative narrative. How to create while one is controlled by others, how to create without the security of creation, how to find a security which is inevitable if we want to express ourselves Jerzy Grotowski Last but not least, I feel it’s time to analyse the creative process leading to a theatre performance at AstaroTheatro. I am very much aware of the importance of the process in the creative process, that means not only being concerned with keeping the creative flow organic, but also acknowledging the importance of an immanent, non-hierarchic process.  Looking back and evaluating how productions have come to light in the past is a good way to learn lessons for the future. At this point I need to say that staging a play written by, let’s say, Samuel Beckett, Bilgesu Erenus, David Ives or Edoardo Erba easily involves a transcendent mode to approach the creative process. This means the performer delegates somebody outside (above) to be in charge as playwright, director, producer. The actor becomes ‘specialized’, as so do all other agents staging the play. This creates not only a fragmented and hierarchic way of working, but alienates all participants from the production itself. The director becomes ‘the external eye’, the playwright the literary authority to relate to. Knowing this all too well, and knowing how common this transcendent mode of creating is in mainstream theatre, at AstaroTheatro I have always tried, we have always tried, to make inclusive theatre, where everyone could have his/her say. In a small environment where performances have to be miraculously adapted to the space, this comes naturally and spontaneously. I don’t have the illusion of this bottom-up theatre always being successful and surely there is still a lot to learn in this direction for the future.  Over the years AstaroTheatro has been steadily heading towards a creative process where the material bodies involved do no obey commands issued from a transcendental source but generate their own rules and forms of creation. If we want to move on to immanence in performance, we have to break apart the hierarchical organisation and strict division of labour that plagues both neoliberal corporations and the culture industry. The violent, polarized society we live in demands new strategies, alternatives to mainstream theatre that are as competitive and specialized as mainstream society. All this means in a way the politicization of the process, de-individualizing an individualistic society. A course AstaroTheatro has already started but that surely will progress in the future to a more self-organized theatre. Rehearsals should more and more become moments where performers engage in the process of authorship through multiple discussions, improvisations, learning to feel the others and the space. Egos are tamed, the Collective creates. This working flow is extremely stimulating and challenging and already present in AstaroTheatro. Lessons are learned for the future, even (or especially) from disagreements, while enjoying the thrill of a collective work. What counts in the end is artistic freedom in constant investigation. As a performer like any other in AstaroTheatro I had to learn there is no separation or hierarchy among body, mind and spoken word. We communicate simultaneously with all our faculties - a lesson easily learned, but in practice a never ending journey of rise and fall. All this makes for marvellous moments during rehearsals. We learn to work with our body, our breath, our voice in a non-judgemental way. We explore the space and we interact with the other performers. New exercises are welcome and constantly proposed. We are in the process of learning that physical exercises, improvisations and experiments allow the body to introduce new ideas during rehearsals. The body does the thinking, in a way. We seek a deeper interaction by ‘feeling’ the other performers while at the same time being a total actor.  While several playwrights operate inside AstaroTheatro adapting and rewriting their scripts in a truly equal, horizontal relation with the performers and the space, only recently have we started writing our own plays as a collective group. This is an exciting and rewarding experience we will be glad to continue over the coming years in our theatre. And AstaroTheatro has and will keep its international character. That means among other things not a monocultural approach to culture but a pluralistic view of reality. Our work constitutes a response to the call to create an activism and a hunger called theatre. We cannot emulate or reproduce the experience of the Living Theatre of Judith Malina or Julian Beck. This would be silly and anachronistic. But we can learn lessons from this process of artistic creation and we can work to make our own Living Theatre. Because it’s time for resistance, time to reverse the horror. Ten years of AstaroTheatro? This is only the beginning! I am endlessly grateful to all the people (artists, audience, friends, advisers and other loonies) who passed by and to all the people who are still active and will be active at AstaroTheatro. What I have written here and also what I have not written here is because of you. Who I am is because of you. Roberto Bacchilega Artistic Director and Performer at AstaroTheatro  Here are a few highlights of what you can expect from the 2017-2018 Program-Ten years AstaroTheatro: • 7-17 September: annual participation in the Free Fringe Festival Amsterdam with two plays: ‘Themis and Lombroso’ by Bilgesu Erenus and ‘The Grouch’ adapted from the original play by Menander • October: performance of ‘Adam’s Other Rib’ by Joaquim Pedro Ferreira in Pisa, Italy, and participation in the project of performance and workshops ‘Timelessness’ with Professor Russolo and His Noise Intoners in Portogruaro, Italy • October: hosting the play ‘Quando Quando’ by Teatro La Ribalta • November: hosting the musician James Oesi and the band She-Owl • November, December: Three AstaroTheatro Productions: ‘Volcanos’, a collective production, ‘Treading the Abyss’ by Joaquim Pedro Ferreira and ‘Monsieur Teste’ by Paul Valery • From January 2018: comeback of the magic AstaroTheatro ‘Openpodium’ • 27 March 2018: World Theatre Day Amsterdam event organized by AstaroTheatro • May 2018: AstaroTheatro Festival: three days of uncontrolled arts   Photos: Tatjana Todorovic      
Issue #014 Published: 14-09-2017 // Written by: Sinsin collective and others
Free Fringe festival Amsterdam the showcase for Amsterdam’s Real Fringe
Let’s cut to the chase. If you read Amsterdam Alternative, you probably already know how it goes. Free Fringe Festival Amsterdam is one of those low on budget, big on creative freedom events that used to spontaneously erupt all over Amsterdam in squatted venues and public spaces. There has been a palpable change and the joie de vivre seems somewhat diminished, but the scene is still there, more concentrated, more focused, more determined. If you don’t know already, here’s the skinny: Free Fringe Festival Amsterdam is a shadow festival to Nederlands Theaterfestival, which runs at the same time, 7 – 17 September. Lofty stuff indeed. Meanwhile, at the grass roots, 2017 is the 6th year that Free Fringe Festival Amsterdam has run 10 days of new, traditional, underground, autonomous events: plays, dance performances, all kinds of music, art, film, video games, animation, readings, exhibitions & entertainments, in several city centre venues, all for free. If you like numbers, that means there have been 60 days and 60 nights of Free Fringe Festival Amsterdam so far.  And FREE doesn’t, in this case, mean ‘crap’. Read on to see what this year has in store: FAY’S FILM FESTIVAL 2017, 5th Anniversary  This is Fay’s Film Festival’s 5th year and it promises to be the biggest yet with screenings in Tokyo, Osaka, Seoul and our beloved home base, Amsterdam. As well as cutting-edge cartoons and films from Japan, Australia, America, China & Europe, we will premiere OTAKU BOI, a groundbreaking 4D performance by Future Cartoons. The artists use a meld of projections, animation, props and live performance, to create on stage the tiny 1-room apartment of Otaku Boi, where he plays video-games and battles his inner demons.  Other highlights at Fay’s Film Festival include Sawako Kabuki, Japan’s most perverted animator. Having previously screened her films Anal Juke, Master Blaster and Don’t tell mom at Fay’s Film Festival she now returns triumphant with her newest film, Summer’s puke is winter}s delight, which has just won the Jury Prize at Annecy! We also have some bizarre creepy groovy 3D from Faiyaz Jafri and Ryuyo Eto, sexy stop-motion by Kirsten Lepore and banana shenanigans from Australian Julian Frost. Further, there will be some pearls from Japan by the students of Tama Art University, one of the world’s top schools which nurtures ball-breaking independent animators.  Fay’s Film Festival is at 19:30, Saturday 9 September at Vondelbunker.  Also, screening courtesy of Fay’s Film Festival, for the first time outside Japan, is Guy Pearce’s Difficulty Breathing, shot in the slums of deep Osaka (at SICK Art Exhibition 13:00, Saturday 16 September, Vondelbunker).  Warp Zone Video Game Art Show invades Amsterdam!  Warp Zone showcases all forms of art that pay tribute to the wonderful world of video games. Celebrate video game culture in an afternoon of art, chip tunes, performances, games, good company and beer! Previous years showcased artists from Tokyo, Amsterdam, New York and Australia. This year includes music from Carf Darko, The Pixel-Art Gallery, Magic Card paint-overs, interactive 2D art and all sorts of playable games old and new.  In the Vondeltent outside will be the chill zone - enter and prepare for audio bliss! gHST RADIO will captivate your mind, body and soul with ambient beat remixes and droned out delays of legendary street performer gHSTS & gUITARS broadcasting live. Bring your battery operated radio, phone or headphones that can pick up a FM radio signal or avail of those provided, to be part of the sound experience. The celebrations continue in the evening at Vondelbunker with Fay”s film festival at 19:30 and Warp zone after party from 21:00, with acts, stand-up comedy from Neville Raven and music galore with Horizon tide, Cloudy daze, Wondertrees & Innocent youth (DJ/VJ). All proceeds raised at the bar contribute to keeping the Vondelbunker’s doors open. So you can get drunk AND feel good about yourself for keeping such a fab location running. ;)  Doors open 13:00, Saturday 9 September, Vondelbunker.  SICK Art Exhibition  SICK is a group exhibition of artworks united in their power to fascinate and disturb the viewer. These works deliberately or unconsciously transgress the bounds of propriety. They utilize scatological subjects, express innately subversive qualities or take an outsider stance. Some present other ways of seeing and experiencing, some deal directly with ‘sickness’ as a subject and some are just plain sick.  SICK is part of a ‘dirty’ weekend at Vondelbunker on September 16th. In the afternoon there will be installation, video, live-art, underground films & paintings.  From 21:00. on we have SICK music night with Forgotten matters (film-performance), Kim Dealer & Mylo Cywitz (IT/DE electronic garage opera), Grandpa death Experience, The skanky Crack whores, Black tarantula, Monica & the explosion and Donkey kung-fu. Art exhibition from 13:00 Saturday 16 September, Vondelbunker.  Warning! some people may take offence at the artworks on show.  Quentin Threadbare’s Free Fringe Theatre Roundup Six years ago whilst taking a stroll through the bushes in beautiful Vondelpark I stumbled upon Free Fringe Festival Amsterdam. In that first year it was a good deal smaller than it is now. But there, beneath a bridge in the underground venue of the Vondelbunker I saw a show that has remained with me. It was a play about two tramps of Amsterdam – or ‘nietsnutten’ as they are known, a musical comedy that had me pissing myself with laughter. And as the years have passed and the festival has grown what has sprouted forth in subsequent editions has been delightful. And it’s all for free! That’s another thing. Without the product placement and heavy corporate presence of official, heavily funded events, FFFA is free from the shackles of corporate middle of the road mediocrity! And every year since then, when September starts to turn the summer to Autumn, I prepare to discover what wonders will be mine at this year’s FFFA.  Unable as I am to bi-locate, I must decide on which events I’ll attend. So, my gallant reader, bear in mind the variety of shows and events. This year caters for a wide spectrum of interest. Do peruse the website ( for the calendar of events and details of the gems on offer. Being a man of the theatre that is my first port of call.  The Grouch, translated by Vincent Rosivach and adapted by Zbigniew Maciak, is on at Microtheatro in Warmoestraat. It is based on Menander’s Dyskolos (“The Difficult One”). First produced in Athens in 316 B.C., this Ancient Greek comedy gives a portrait of a mean, troublesome man, who hates literally all humanity and is forced to embark on a deeply spiritual journey. Hank Botwinik presents traditional white face mime at Mike’s Badhuistheater during The Boerhaaveplein Festival. Sin Sin Collective are also at Badhuistheater with The Hellfire Club featuring animation, live music & theatre. Sin Sin Collective’s One Day We Will All Be Free takes the checkered history of De Vondelbunker as its subject. Find out what happened that infamous night when Nico & Mick Jagger dropped by. AstaroTeatro & Alli Mana Group are doing Themis and Lombroso by Turkish playwright Bilgesu Erenus, a dialogue between the Themis, Goddess of Justice & criminologist Lombroso, inventor of innate criminal theory. Experimental Theatre includes SHE SMOKES by teatro*L I L A at SICK Art Exhibition & Het Duister by Marthe van Bronkhorst, both at Vondelbunker. (written by Quentin Threadbare) Book Launch: an excerpt from Zoo Drawings by Molly Heady-Carroll  “Look! That man is drawing!”  Most weeks, when I visit Artis to draw, somebody will make this statement to their child. Personally, I do not mind which pronoun people use when referring to me. I would rather they do not realize their mistake and get embarrassed than correct them. But it does make one wonder why on earth this happens every week. My observations after visiting Artis so frequently is that parents often narrate their children’s visit and try to keep them moving along from one interesting thing to another, hoping perhaps to eventually make it to a playground where the parents can have a coffee. Many a time I have seen a parent secretly glimpse the information board (so as to not break the illusion to their children that their parents know everything) and confidently tell their child that the animal they are looking at is a Squirrel Monkey (when in actual fact it is a Hyax). To them, I am perhaps just another interesting thing they can point out to their child and do not find it necessary to observe exactly what it is they are looking at. It is so frequent that I am referred to as a man, I began experimenting with different clothing to see what pronoun people refer to me with. Despite wearing various combinations of big earrings and low cut tank tops, I was still referred to as a man. Eventually I did discover that dresses finally make people refer to me as a woman. Perhaps my focused energy while drawing is sometimes not associated with women. Perhaps my build and dark hair is too different compared to the typical slim and blond build of Dutch women. Who knows…But it’s interesting to think about while drawing at Artis!  (written by Molly Heady-Carroll and reproduced with permission of the author) Festive Festival Opening + Exhibition/Book Launch of Zoo Drawings’by Molly Heady-Carroll is on Thursday September 7th, 8PM, Astarotheatro (Sint Jansstraat 37, Amsterdam)  Free means free Now in its sixth year, this unstoppable annual event remains a free & accessible podium for artists and audiences alike, an extraordinary celebration of all the arts: new, traditional, underground, weird & wonderful.  Love goes out to everyone, the artists, the audiences, techs, venues, toilet cleaners, all at De Vondelbunker for their dedication & integrity.  Thanks to Peter for the tent, Roberto at AstaroTheatro for being a rock & all who have donated time and effort purely for the fun or for love of what they do.  If you have any queries about Free Fringe Festival Amsterdam, feel free to contact  Remember: One Day We Will All Be Free  For more information, press and archive,  visit  
Issue #014 Published: 13-09-2017 // Written by: Stijn Verhoeff
Onder de paraplu van het klimaat geïnspireerd door de klimaatactie Code rood
Het is maandagochtend en ik begin voor de derde keer aan dit artikel over de klimaatactie van Code Rood. Afgelopen vrijdag dacht ik het stuk af te hebben. Ik had er een volle week aan gewerkt en ik stuurde het naar een aantal vrienden, op zoek naar de bevestiging van de kwaliteit. Na het weekend zou ik nog een paar puntjes op de i zetten en weg ermee. Mijn werk zou erop zitten. Tijd voor een welverdiend weekend, het was bovendien heerlijk weer.  Terwijl ik in de zon lag en naar het wielrennen keek, kon ik mij er niet van weerhouden af en toe de mail te checken. Langzaam kwamen de eerste reacties binnen. ‘Hmmm, tja.’ Leuk stuk, of nee, dat zeiden ze niet. ‘Waar ben jij in dit verhaal?’, schreef een eerste lezer. ‘Wat voelde je? Wat dacht je?’, schreef een tweede.  Wat voelde ik? Wacht even, hadden ze wel het stuk gelezen dat ik ze had gestuurd? De klimaatactie van Code Rood ging over samenhorigheid. Over wij in plaats van ik. Of sterker nog, over zij: The birds and the bees, het stervende koraal. Arbeiders in kolenmijnen in Colombia. Inwoners van Groningen.  Als de klimaatactie van Code Rood iets was, schreef ik in het stuk, dan was het een solidariteitsactie, een oefening verder te kijken dan de eigen neus lang is. Na een lange beschrijving van het reilen en zeilen op het vierdaagse klimaatkamp nabij Station Sloterdijk en de bezetting van een kolenopslag in de Amsterdamse haven was ik tot de conclusie gekomen dat klimaatactivisme veel verder gaat dan het terugdringen van de co2 uitstoot.  De stelling was dat de klimaatproblematiek als katalysator, als paraplu zou kunnen dienen voor de vele verschillende struggles, de vele emancipatieprocessen die de laatste jaren voor een tweede, derde of vierde keer op zijn gekomen. Het veranderende klimaat zou ons kunnen doen beseffen dat wij één kunnen zijn, samen zullen moeten komen en onze krachten zullen moeten bundelen om te kunnen strijden tegen onrecht, ongelijkheid en uitbuiting. Tegen dat wat ook wel het witte patriarchaat wordt genoemd.  Ik noemde het uit Amerika overgekomen Intersectionality, het idee dat verschillende maatschappelijke problemen, zoals racisme, gender-ongelijkheid en armoede, geregeld samen vallen en daarom in elkaars relatie bezien moeten worden (en alleen dan kunnen oplossingen gevonden worden). Ik stelde dat verschillende groepen ondanks of juist omdat ze verschillende problemen hebben samen kunnen komen. Antiracisme-activisten hebben het immers over het sluimerende neokolonialisme, terwijl feministen de eeuwenoude gender-ongelijkheid benoemen. En zij kunnen allen niet genoeg gehoord worden, maar hoe zou het zijn, schreef ik, als alle krachten gebundeld worden en onder de paraplu van het klimaat ten strijde trekken tegen de hypocrisie van een verderfelijk systeem? Doet de Amerikaanse opperkoning graaigedrag ons niet beseffen dat een grens is bereikt? Is het niet aan ons allemaal om op te staan en gezamenlijk op zoek te gaan naar alternatieven? Waarom, vroeg ik mij dus af, zou ik, zoals mijn kritische lezers mij voorstelden, mijn persoonlijke perspectief over dit verhaal moeten leggen? Barst onze publieke opinie niet van de opgeblazen ikken? Is het columnisme als levenshouding niet onderdeel van hetzelfde probleem? Namelijk dat het individualisme, hoe emancipatoir het zich ook uitdraagt, allesbehalve samenbrengt? En is het samenkomen, de groepsonderneming, niet de opdracht van deze tijd? Geregeld lijkt een columnist, en vergeef me mijn cynisme, eerder bezig een te impuls geven aan zijn of haar eigen carrière (met een uitnodiging van Zomergasten als kers op de taart) dan de betreffende zaak voor het voetlicht te brengen. Sommige tendensen kunnen nu eenmaal niet los gezien worden van het tijdsbestek waarin wij leven: facebook en twitter zijn niet alleen maar ontstaan omdat de techniek het mogelijk maakt. Deze sociale media zijn allereerst afspiegelingen van onze tijd, de lucht die wij inademen: het kapitalisme. Het klinkt wellicht vies of misschien achterhaald, toch kunnen we het beestje, of zeg maar gerust beest, beter bij de naam noemen.  Laat ik eerst voordat ik doorschiet in deze tirade kort uitleggen wat de Code Rood klimaatactie precies inhield. Op 24 juni jongstleden, precies twee jaar na de gewonnen klimaatzaak van Urgenda, bezetten ruim 300 activisten een kolenopslag in de Amsterdamse haven. Ons eigen kleine en schattige Amsterdam blijkt namelijk de grootste benzinehaven van de wereld en de op één na grootste kolenhaven in Europa (na Rotterdam) te zijn. Miljoenen liters olie en tonnen kool gaan in het westelijke havengebied jaarlijks aan land en worden systematisch doorgesluisd naar tankstations of kolencentrales in Europa en daarbuiten. Amsterdam is een essentiële schakel in de distributie van fossiele brandstof en daarmee meer dan medeverantwoordelijk voor het veranderende klimaat.  Dat het bewustzijn over dit veranderende klimaat gestaag groeit, weten we. Het kan ook niet anders want de gevolgen worden met de dag zichtbaarder: bossen staan in de fik, mensen raken ontheemd en slaan op de vlucht, eilanden worden overspoeld, diersoorten sterven uit, etcetera, etcetera. Het verhaal is ons allen bekend.  De politiek werkt echter onvoldoende mee. Tegen de klimaatzaak van Urgenda ging onze Staat in hoger beroep, en inmiddels zijn we alweer twee jaar verder en wachten we nogsteeds op antwoord. Ondertussen wordt nota bene onder leiding van Gerrit Zalm, zoon van een kolenboer en commissaris van Shell, het energiebeleid van het nieuwe kabinet samen gesteld.  Genoeg reden voor een groep betrokken burgers om onder de naam Code Rood de eerste burgerlijke ongehoorzaamheidsklimaatactie te organiseren. Want dat het moment is aangebroken om naast de juridische weg ook andere pressiemiddelen in te zetten, is volgens Code Rood zonneklaar. Zo schrijven zij in hun manifest: Wij zijn ervan overtuigd dat het gebruik van deze actievorm een noodzakelijke en legitieme stap is om klimaatverandering te beperken. Met onze actie willen wij de alarmklok luiden voor de hele samenleving: Sta op! Alleen met massaal verzet zal het lukken om een einde te maken aan het tijdperk van de fossiele brandstoffen. Nood breekt wet! Punt.  En zo trokken op zaterdagochtend 24 juni 2017 vanuit een tijdelijk kampement nabij Station Sloterdijk ruim driehonderd vrouwen en mannen in een stoet richting de Amsterdamse haven. Allen liepen in witte pakken. Het nummer van een advocaat van Code Rood op de arm gekalkt. Telefoon en identiteitsbewijs thuisgelaten, eten en drinken in de rugzak. Stro was in zakken gestoken, mocht de politie met geweld optreden, of anders om op te zitten. Het kon weleens een lang dagje zitten worden.  Na een klein half uurtje lopen en de stemmen al bijna schor kwam de stoet tot stilstand. Drie flinke spandoeken werden er tegen een hek gehouden, grote gaten werden er in het hek geknipt en met zijn allen tegelijk klauterden de groep activisten het terrein van OBA Bulk Terminal op. Kolenbergen prijkten fotogeniek op de achtergrond. De vijf werknemers van de enorme opslag en doorvoer voor onder andere kolen en staal hadden tegen de driehonderd activisten niets in te brengen. Even probeerden ze de massa nog met een waterspuit op andere gedachten te brengen, maar het maakte geen verschil. De groep verspreidde zich in allerlei kleine groepen over het terrein. Gigantische graafmachines en hijskranen werden beklommen, spandoeken werden uitgehangen en de bezetting was begonnen.  Sommige groepjes bleven urenlang op dezelfde plek, een pak speelkaarten bij de hand, andere trokken het gehele terrein over op zoek naar ik weet niet wat. Er werd gefrisbeed en gedanst. Een jonge man hield spontaan een lezing over blood coal mijnen in Colombia, waar paramilitairen met goedkeuring of zelfs tegen betaling van de mijnbedrijven werknemers onderdrukken, uitbuiten of vermoorden. Er werden teksten in de kolenbergen geschreven en er werden kranen bezet.  En het bijzondere was dat de meesten hun mobieltjes thuis hadden gelaten, mochten men opgepakt worden dan zou de politie de identiteit niet kunnen achterhalen. Er werden dus geen op de eigen borst kloppende selfies gemaakt en dit was precies de reden waarom ik mijzelf niet centraal wilde stellen in dit artikel over klimaatactivisme. Kijk mij even cool activist zijn. Ik wilde Code Rood prijzen. Ik wilde met mijn stuk deze club anonieme, maar zeer betrokken burgers bedanken en hun horizontale organisatie een extra zet meegeven. Zij hadden zich immers in het belang van ons allemaal en de wereld in het bijzonder uit de naad gewerkt. Geïnspireerd door de Duitse klimaatactie Ende Gelände waren zij maanden bezig geweest om het vier dagen durende klimaatkamp te organiseren. Gezamenlijk hadden ze een actieconsensus en manifest geschreven. Samen met andere collectieven zoals Rampenplan, die de veganistische keuken verzorgde, en Stroomversnellers, die workshops gaven over het leren om samen de wereld te veranderen, hadden zij deze eerste Nederlandse burgerlijke ongehoorzaamheidsklimaatactie mogelijk gemaakt. Onafhankelijke advocaten hadden zich beschikbaar gesteld mochten er arrestaties plaatsvinden. Een mediateam zorgde voor de fotografen en de contacten met de pers. Het ‘politieteam’ was in contact met de politie, voor wie de-escalatie als toverwoord gold. Dit wordt ook wel repressieve tolerantie wordt genoemd: de boel tolereren, rustig houden en vooral niet groter laten worden, want dan radicaliseren de activisten en is de politiek nog verder van huis.  Ik wilde schrijven over hoe een kleine splintergroep ‘radicalen’ zich had gedistantieerd van het softe activisme (lees: gebellenblaas) van de rest en waarom het goed was dat ze er waren geweest. Terwijl het leeuwendeel van de activisten het terrein verliet, bleef deze kleine groep hoog verscholen in een kraan zitten. Later op de dag werden ze opgepakt en vervolgens hebben ze bijna een hele week vastgezeten. In mijn ogen hadden ze met hun onverzettelijkheid alle andere ‘activisten’ een spiegel voorgehouden. Want wat houdt activisme precies in?, schreef ik. Hoe belangrijk vindt men de klimaatzaak en hoe ver is men bereid te gaan? Wat is productief activisme? En hoe krijg je een zo groot mogelijke groep mensen op de been? Kan activisme mainstream worden en is dat goed? Ondertussen zapte ik van het door poen aangedreven wielrennen naar het nieuws, waar de anarchisten, antiglobalisten en vast ook klimaatactivisten zich tijdens de G20 in Hamburg lieten zien. Mijn perspectief kantelde nogmaals. Kijkende naar het gevecht tussen de stenen gooiende linkse radicalen en de politie, met hun monopolie op geweld, realiseerde ik mij hoe weinig wij van alles wat er in Hamburg gebeurde meekrijgen. Niet alleen blijft wat de politici achter gesloten deuren bespreekt geheim, ook de ideeën die in duizenden gesprekken van demonstranten worden ontwikkeld verspreiden zich slecht. Het spektakel van de sensationele overtredingen neemt het simpelweg over van het complexe verhaal over een imperialistisch verleden, een neokoloniaal heden of een alternatieve toekomst.  Nieuwe ideeën of overtuigende argumenten worden niet gehoord en de publieke opinie is eensgezind: het destructieve gedrag van de ‘links radicalen’ gaat veel te ver. Maar hun antwoord, als ze niet opgepakt zouden worden of een andere manier van communiceren zouden hanteren, zou de zelfkritische vraag zijn wie er met de systematische roofbouw aan de andere kant van de planeet, met het steunen van schimmige praktijken en het uitbuiten van arbeiders in landen ver weg nu eigenlijk een grens over gaan? Zijn wij dat niet allemaal?  Tijdens de vele discussies tijdens de Code Rood actie was het idee van the global north versus the global south mij duidelijker geworden. Het zuiden – denk aan de droogte in Oost-Afrika of het overstromen van eilanden in de Stille Oceaan – betaalt de prijs (typerend woordgebruik in deze context) voor het handelen van de economieën in het noorden. Wat de linkse radicalen in Hamburg niet wisten te communiceren is dat wij hier meedraaien in een systeem dat deze praktijk in stand houdt. Wij burgers, die stroom voor onze smartphones nodig hebben om op de hoogte gebracht te worden van het allerlaatste nieuws. Inclusief de winnaar van de Alpenrit. Of de toestand van minderbedeelden wereldwijd. Een Australisch activist kon het wat mij betreft niet beter benoemen: ‘The big question is how to be a better ally.’ Hoe een betere bondgenoot te worden. En dit geldt voor ons allemaal: de links radicalen, anarchisten, kosmopolieten, wetenschappers, arbeiders, feministen, antiracisme-activisten, studenten, en noem maar op. Want hoe steun je een zaak, ook als het niet direct jouw eigen zaak is, op een juiste manier? Hoe breng je een geëngageerde massa samen die zich in wil zetten voor zaken die ver voorbij het eigen bord, de eigen agenda, de eigen cv, whatever gaan? Zijn de meesten van ons niet klaar met het lege individualisme? Kunnen wij niet in het samenkomen, in de actie, de zin en de schoonheid van het leven op deze planeet vinden? In plaats van in het door etterende consumentisme en verkapte hedonisme?  ‘De hel, dat zijn de anderen’ zei een existentialist ruim vijftig jaar terug. Zouden wij niet nu, aan het begin van een nieuwe tijd, met z’n allen ‘De toekomst, dat zijn de anderen’ moeten zeggen? Ik bedoel dan niet dat anderen de problemen voor ons op mogen lossen, maar dat ieder van ons de ander een toekomst gunt.   Met dank aan Jasper de Bruin en Egbert Born Drawings: Marwa Mezher  
Issue #014 Published: 11-09-2017 // Written by: AA + Matt and Jen
Cinema of the dam’d
End of September the OT301 cinema re-opens its doors after a small break. The new collective that}ll be running the cinema and bar is called ‘Cinema of the Dam’d’. We’ve spoken to Matt and Jen from the collective to learn more about their project. When did the Cinema of the Dam’d project start? Matt held his first screening at the OT301 cinema as a guest programmer three years ago. It was a double feature of obscure 70s horror films called “Oedipus Wrecks” about creepy men/children. During the break between the movies, he came out and did a striptease in a creepy baby mask. There were about 14 people in the audience. It was a very strange, but appropriate debut.  We met later that year and realized that we shared a lot of the same sensibilities about film and performance, and also had very complementary tastes. When we first started hanging out, we were constantly showing each other our favorite movies. Eventually we wanted to show them to others. So we started programming together and hosted movie nights at various underground venues in Amsterdam, including a farm, a bunker and canal cruise boat. Recently, our friend Jacopo has joined us in programming and launching the cinema.  Why is it called Cinema of the Dam’d? First of all, we love puns, so “Dam’d“ is simply a reference to “Amsterdam.” But we also chose it because we show “damned” films. Underrated, obscure, overlooked or just plain odd movies that have fallen through the cracks, been forgotten or cursed by the money-driven film industry. We are particularly interested in films that have never been released in the Netherlands. “Damned” also refers to the subject matter of the movies we tend to like best, stories about misfits, weirdos and outsiders. So, the name has many meanings for us. What kind of films/events will you program? There is no typical film program. On any given night you might see a kung-fu classic, an undistributed indie, a political documentary, rare music videos, X-rated cartoons, cat videos, old Hollywood trash or a 70s TV movie. There are always short films, trailers and other surprises.  We choose themes for our programs instead of selecting by country, director, or genre, which is the norm. This is a more flexible and playful way to show movies and it allows them to be seen in new ways. We also like to combine “high” or arthouse film with “low” or genre cinema. For example, last year at a symposium on the apocalypse, we screened a double feature called “Love at the End of the World” in which we showed Tsai Ming Liang’s beautiful sci-fi romance The Hole alongside the quirky American thriller Miracle Mile. Both of these films are terrific and almost never screened in cinemas, much less together.   What is your background? Matt is originally from San Francisco and Los Angeles, where he got experience as a film festival programmer, movie critic and theater manager. He still works each summer for the Sundance Film Festival. He’s also (slowly) working on a PhD at the University of Amsterdam. I am from Detroit and Philadelphia and have a background as a librarian. I am a cinephile with deep knowledge and love for genre films and exploitation cinema. I am also a noise musician. Most importantly, like many young Americans, our first jobs were working behind cinema snack bars. So, we’re more than qualified.  When will you open your doors at the OT301? Ooh, and why are you at the OT301 now?  We are planning to open the cinema doors on Sunday, September 24th with a daylong marathon of free movies. We joined the OT301 collective, because we have been active here for almost four years and we love the creative community. We recently moved a couple blocks away from the building, so this is our neighborhood, our home. Most of all, we love the cinema at OT301. As the screening room for the former film academy, it has a ton of history. Its screen is bigger than those at many fancier Cineville theaters. So we see an opportunity to bring some fresh energy and ideas to the cinema, because we think it’s an important part of OT301’s history and of Amsterdam underground film culture.  What can we expect from the Cinema of the Dam’d? First, we are putting a lot of love into the space. We tore out two layers of carpet and put in a fresh one. We’ve also improved the lighting and sound, and changed the seating. On the programming side, you can expect more special events, including silent films with live accompaniment, “slumber party” sleepovers and  rainy day Sunday “hangover” matinees. We’ll also host regular guest programmers and Q&A’s/screenings with visiting indie filmmakers.   Will the Cinema of the Dam’d be different then other cinema’s? We hope so! Besides our unique style of programming, we really want to bring a sense of fun and community to the cinema experience. This means doing things differently than other theaters. People should feel at home when they’re in our cinema. Though we’re Americans, we hope we understand what gezellig means and feels like. So we’ve got a few rows of traditional movie seats, but we’re also going to have couches and beanbags if you want to get more comfortable. Also, you know how the Eye won’t let you go to a movie if you show up 5 minutes late? We think that’s silly. It’s not church! At Cinema of the Dam’d, you can show up or leave whenever you feel like it. In our bar, we want to cultivate a space where people can have pre-and post-film discussions. So we’ll have a large communal table to encourage this sense of community. Finally, we’re bringing our lifelong expertise to the snack bar by serving freshly-popped popcorn.  What do you think about underground cinema in Amsterdam? Since we both love movies and come from DIY subcultures, underground cinema has been an essential part of our lives. In contrast to mainstream or “official” film culture, these screenings are vital sites of connection and discovery. Underground cinema audiences tend to be international, curious and deeply engaged with movies. It’s a community driven by a love for films as an art form, not by market demands or cultural trends. At its best, this community introduces audiences to new films and supports new talent, while also reviving older films that can bring insight to contemporary culture. Films, like any piece of art, are not static. Though they are rooted in history, they can also come alive in new ways and take on new meanings. This requires thoughtful programming and adventurous audiences. Amsterdam has both.  What would be your dreams for this project? We’d like to spend the first year making technical improvements to the cinema and bar, while building a bigger audience for the film programs at OT301. We also want to work closely with guest programmers to expand the breadth and diversity of the films we show and the audiences we can reach.  Finally, we’d like to be able to premiere new undistributed films that would otherwise never screen in Amsterdam. For instance, last year, we partnered with TranScreen for the Amsterdam premiere of the American indie Tangerine.  Even though the film was already on Netflix, the event was a huge success.  What kind of events have been planned for the coming months? We’ll open on Sunday, September 24th with a day of free programming. Then, we’ll start rolling out our first thematic programs. We’re planning a program called “Teen Peaks,” with films featuring actors from Twin Peaks when they were young. Since the new series deals with aging, our program rediscovers the babyfaced early films of Laura Dern, Sherilyn Fenn and Kyle Maclachlan. These films are all special and rarely shown. Even if you’re not a Lynch fan, we think you’ll love them. Also, in honor of the late George Romero, who invented the modern zombie genre, we’re presenting “Zombies with Braaaains” a program of non-traditional zombie films that use the genre for thoughtful social critique. Finally, our favorite event happens on Friday, October 27th. It’s the third annual “Halloween Horror Movie Marathon,” a top-secret program of horror movies and short films, running from sundown to sunrise. We’ll haunt the theater, keep the coffee brewing and throw a costume contest at midnight for those that are  feeling festive. If you like horror movies, dressing in costume or are just an insomniac, we want you to come.   If folks are interested, they can check out our website at Photo: Cinema of the dam’d
Issue #014 Published: 31-08-2017 // Written by: AA & Michel
Anarchistische boekenbeurs Amsterdam
Op zaterdag 2 september wordt ter ere van het 15-jarige bestaan van de anarchistische bibliotheek de anarchistische boekenbeurs georganiseerd in De Binnenpret. We spraken met Michel – een van de organisatoren – over de boekenbeurs en het anarchisme. AA: Kun je iets vertellen over het ontstaan van de anarchistische boekenbeurs? De boekenbeurs van 2 september wordt georganiseerd ter ere van het 15-jarige bestaan van de anarchistische bibliotheek. We wilden eigenlijk een groot feest organiseren maar uiteindelijk leek het ons passender om een anarchistische boekbeurs te houden, we zijn immers een bibliotheek met boeken, geen muziekpodium of platenzaak.  AA: Organiseren jullie die boekenbeurs jaarlijks of is het een eenmalig iets? Door de jaren heen hebben wij veel anarchistische boekenbeurzen in het buitenland bezocht om bijvoorbeeld nieuwe uitgaven aan te schaffen voor onze bibliotheek maar het is lang geleden dat er een in Amsterdam is georganiseerd. Het is dus zeker geen jaarlijks terugkerend evenement. Maar wat niet is kan nog komen, we zien eerst wel hoe deze editie gaat.  AA: Wie organiseert de anarchistische boekenbeurs? De boekenbeurs wordt georganiseerd door de Anarchistische Groep Amsterdam en Paperjam. Paperjam is een collectief dat een aantal kopieermachines goedkoop heeft gekocht en daarmee een gigantische hoeveelheid anarchistische brochures, zines, pamfletten, posters en flyers heeft gedrukt). AA: Wat is het verschil tussen jullie boekenbeurs en een normale boekenbeurs? Het grootste verschil is natuurlijk het aanbod van de boeken en brochures. Die gaan allemaal over anarchistische theorie, filosofie, geschiedenis en allerlei onderwerpen die dichtbij het anarchisme staan. Denk daarbij ook aan feminisme, antifascisme, antiracisme, ecologie, antikapitalisme en dierenbevrijding. Boeken die je niet snel tegenkomt in een reguliere boekenwinkel of boekenbeurs. Een tweede verschil zal de opzet van de beurs zijn. In ons geval is die 100% non-profit. De boekenbeurs wordt georganiseerd door vrijwilligers, er wordt geen entree gevraagd en de standhouders hoeven geen huur te betalen voor hun plekje. Ik vermoed dat dit bij de meeste andere boekenbeurzen iets anders zal zijn. AA: Wat en wie willen jullie bereiken met de beurs? Ons hoofddoel is om op deze dag een laagdrempelig moment te creëren om mensen kennis te laten maken met anarchistische ideeën. Iedereen kan in alle rust langs de duizenden boeken struinen en misschien zelfs iets vinden wat ze aanspreekt.  Naast een boekenbeurs is het evenement ook een bijeenkomst van anarchisten uit heel Nederland en België. Sommigen zijn al jaren goed bevriend, voor anderen kan het een mooi moment zijn om nieuwe vriendschappen te sluiten of nieuwe plannen te smeden. Voor de anarchistische uitgeverijen is het interessant om vertalers, schrijvers, drukkers, distributeurs, ontwerpers en eigenaren van boekwinkels te ontmoeten. AA: Hoe groot is de anarchistische beweging in Amsterdam? Dat is een lastige vraag. Er zijn waarschijnlijk wel 1000 mensen in Amsterdam die zichzelf anarchist noemen of sympathiseren met het anarchisme. De groep die echt actief bezig is met hun anarchistische idealen is een stuk kleiner. Ik schat dat het er niet meer dan 100 zijn. Dat zijn voornamelijk mensen die actief zijn in de milieubeweging, kraakbeweging en voedselsoevereiniteit; en ook hackers, antiracisten, mensen die vrijwillig koken in een veganistische volkskeuken, mensen die acties organiseren voor mensen zonder papieren en leegstaande kantoorpanden kraken etc. AA: Waarom is een anarchistische beweging belangrijk? Uit de geschiedenis is gebleken dat het meestal anarchisten zijn die voor het eerst de macht ontmaskerden. In Rusland bijvoorbeeld waren de anarchisten de eersten die waarschuwden voor het gevaar van een communistische staat. De anarchist Kropotkin waarschuwde in 1890 zelfs al voor de vernietiging van de aarde door de industriële revolutie. Maar het waren ook anarchisten die voor het eerst publiekelijk in woord en geschrift over vrouwenrechten, abortus, homorechten, dierenrechten, de 8-urige werkdag spraken. En zo zijn er nog tientallen historische voorbeelden.  Als we kijken naar het heden, zijn het wederom anarchisten die voorop lopen als het gaat om privacy rechten, opensource software en computers hacken. Veganisme is ook zo’n voorbeeld. Tegenwoordig kun je overal veganistisch eten maar 15 jaar geleden was dat in Amsterdam alleen mogelijk in enkele gekraakte volkskeukens.  In de strijd van mensen zonder papieren, de zogenaamde “illegalen”, heeft de anarchistische beweging ook altijd aan het front gestaan. Het was de anarchistische beweging die 20 jaar geleden al riep “geen mens is illegaal”. Het is wat mij betreft dus erg duidelijk waarom de anarchistische beweging belangrijk is. Ik hoop dat we door de boekenbeurs meer mensen zullen interesseren en enthousiasmeren. AA: Wat doet de anarchistische beweging nog meer dan een boekenbeurs organiseren? We doen een hele hoop dingen. Neem bijvoorbeeld de grote klimaatactie (Code Rood) in het Westelijk Havengebied een tijdje geleden. Daar waren veel anarchisten bij betrokken. Er waren ook anarchisten uit Amsterdam aanwezig in Hamburg, actief rond de protesten tegen de G20. Maar dat zijn slechts enkele opvallende highlights. De meeste anarchisten zijn actief in lokale sociale bewegingen of in een sociaal centrum om daar te helpen met het organiseren van discussies, bijeenkomsten, benefiet- en info avonden.   AA: Ik neem aan dat er ook anarchistische bewegingen zijn buiten Amsterdam. Zijn jullie daarmee in contact? Is er ook een landelijke of wereldwijde beweging?  Wij zijn zeker in contact met anarchisten uit andere delen van Nederland. Er zijn anarchistische groepen in Utrecht, Nijmegen en Den Haag maar er zijn ook enkele honderden anarchistische individuen verspreid over de rest van het land. Sommigen kennen we al lang en goed maar gelukkig ontmoeten we ook nog steeds nieuwe mensen.  De internationale contacten zijn ook vrij goed. Het helpt natuurlijk wel dat we al 15 jaar de anarchistische bibliotheek runnen. Daar komen mensen uit alle delen van de wereld naar toe. Niet alleen om de boekencollectie te bekijken maar ook om te vertellen over en te luisteren naar wat er speelt. Als ik zelf naar het buitenland ga, kijk ik eerst of er een anarchistische groep in de buurt is. Zo ja, dan ga ik zeker langs. Ik word altijd heel hartelijk ontvangen en er is meer dan genoeg gespreksstof. Natuurlijk wisselen we ook altijd boeken, tijdschriften en contacten uit. AA: Ik kan me voorstellen dat lezers nog meer willen weten over de anarchistische beweging en jullie motieven. Waar kunnen mensen terecht als ze meer informatie willen over de boekenmarkt of de beweging?  De mensen die in Amsterdam of omgeving wonen kunnen elke zaterdagmiddag tussen 14:00 en 18:00 uur terecht in de Anarchistische Bibliotheek (adres Eerste Schinkelstraat 14-16). Daar kun je gratis boeken lenen en je verder verdiepen in anarchistische theorie, geschiedenis en dergelijke.  Online is er ook een hoop info te vinden. Anarchistische Groep Amsterdam Ook boekwinkel Fort van Sjakoo (Amsterdam) is een aanrader. Zij hebben een zeer groot assortiment anarchisme en gerelateerde onderwerpen. Dan is er de Vrije Bond, dat is een landelijke anarchistische organisatie waar je heel gemakkelijk lid van kan worden. Ze organiseren regelmatig activiteiten. Er is ook nog een Nederlandstalige online anarchistische bibliotheek: En dan natuurlijk nog de website van de anarchistische boekenbeurs Locatie: De Binnenpret 1e Schinkelstraat 14-16 , Amsterdam  
Issue #013 Published: 29-08-2017 // Written by: Aja Waalwijk
Naar een stad zonder ommelanden
De uiterste singel van de grachtengordel en het IJ vormen de grens tussen binnenstad en buitenwijken. Langs de Singelgracht rezen eens stadsmuren op. Ook al zijn deze zo’n 150 jaar geleden afgebroken, de tegenstelling tussen stad en ommelanden bestaat nog steeds. Het onderscheid tussen het centrum en de omliggende stadsdelen is niet alleen een waterscheiding, maar o.a. ook een scheiding tussen geïnstitutionaliseerde en vrijplaatselijke cultuur. Het Cosmopolitisch Parlement, bestaande uit de deelnemers aan het Zevende Transationaal Futurologisch Symposium Vrije Culturele Ruimtes dat dit jaar op de ADM-werf wordt gehouden, buigt zich o.a. over de vraag hoe dit ouderwetse onderscheid tussen stad en platteland te slechten, hoe de stad te bevrijden van haar gecentraliseerde complex, haar narcistische identiteitscrisis, maar ook van haar periferie zonder stadscentrum. Hoe keren we de stad buitenste binnen? Hoe kan ook de binnenstad op organische wijze onze interculturele vrijplaatsen herbergen? Hoe kunnen binnenstad, ommelanden en rafelranden als eenheid fungeren? Hoe krijgen de ommelanden en rafelranden weer vaste grond onder de voeten? Op een van die rafelranden liggen o.a. de  ADM-werf en Bajesdorp, bedreigde plekken die Amsterdam als Magisch Centrum nog steeds in hun vaandel voeren. Het begrip herbestemming betekent dat leegstaande gebouwen een andere bestemming krijgen. Het eindproduct van het symposium is o.a. te komen tot een voorstel tot een hernieuwd herbestemmingsplan van vrijgekomen instituties in de binnenstad. Een bank herbestemmen, niet voor kraakwachten, maar voor alternatieve doelen. Van AZC (Asielzoekerscentrum) tot APW (Action Painting Werkplaats) tot PUSVV (Pop-Up Steunpunt Verenigde Vrijplaatsen); kortom plekken gevoed door o.a. initiatiefnemers uit  bovengenoemde vrijplaatsen. De ADM ligt in de marge van het gecentraliseerde Amsterdam of ligt Amsterdam in de marge van de ADM? De ommelanden en rafelranden kennen centra, derhalve staat het centrum centraal, en dus niet alleen het centrum van de stad. De situatie zoals hierboven geschetst is niet typisch Amsterdams. In geheel Europa is het verschijnsel ‘gentrification’ , ofwel gecentraliseerde economische en daarmee samenhangende sociale en culturele herindeling van de binnensteden voelbaar. Daarnaast vallen de rafelranden van de altijd maar doorboemende steden steeds vaker ten prooi aan industriële willekeur. (wordt vervolgd) Het symposium is onderdeel van het ADM-festival op 12, 13 en 14 oktober. Zegt het voort.
Issue #013 Published: 17-08-2017 // Written by: Wim Cuyvers
Found Words #02
- Public space is the opposite of privatized space. - The one who privatizes space has obtained that space, bought it or inherited it, seized it or simply occupied it. She/he is protected by laws, habits and power. - The one who privatizes space controls it. - The powerless need the public space. - Public space is not-controlled space. - Public space is the space of powerlessness. - Public space is economically meaningless. - Public space is the space of need. - Public space is the space of transgression. - The perfect public space would be a space where anybody could do anything at any time. - Public space is thus a platonic idea since a 100% public space is unthinkable. - Public space is indicated by dirt.  - Streets are not public spaces; they separate different traffic movements, they avoid the conflict between them, you need a car to be allowed on one part of the street, or a bike for another part. - Squares are not public spaces, the bar or shop owners appropriate the space for their terraces or for displaying their goods and clean up the assembled dirt carefully. - Public spaces are characterized by waste: in a society that is unambiguously driven by profit, places where waste lingers are ignored places.  - Public space is the space of loss, not the space of profit; public space is the space of wasting energy, not of carefully saving it.  - Public space lies close to privatized frequented space per definition; the woods are not public spaces. - The moment of violating the rules of society is the moment of confrontation with oneself and with the world. - The real violation takes place out of the controlled private space: kids playing with fire, the first sexual encounters, drugs… - Public space is the space of breaking the societal rules.  - Public space is the space of not-having. - Public space is the space of being, public space is the existential space.  - Public space is the space of need (the urge to violate the social standards). - Public space is the space where those in need go, where those in need meet.  - Leisure kills public space. - Those in need leave their traces in the public space (waste by waste) like bodily fluids: tears, blood, sperm, urine. nobody cleans it up, the space is owned by nobody. - People of different ages, races or cultures, people with completely different needs visit the same public spaces. their needs are different but they read the space in the same way: the child, the old man, the drug abused and those looking for (homo) sexual contacts, those who give in to their need, read this space in the same way. - Those who accept their need will see, read, recognize and understand public spaces. - We all need spaces to violate rules, to trespass the standards of our society. We are all in need and vulnerable.  - When a writer writes a book, the reader will read another book and another reader will yet read something else, but we all read space unambiguously, without noise or disturbance from the moment we accept our need and forget about power, knowledge, insights and contemplation. - Through the public space a non-verbal or pre-verbal talking is possible. - When I am able to read the public spaces in the same way as many others, I am able to talk with the others about myself, about the others, about our needs, our fears and about the world, through (public) space. - I can touch you, for a moment through (public) space.  - You might think that common space is a better word for public space, but that is not true.  Wim Cuyvers, Definition of Public Space, first published in De Witte Raaf, July-August 2007. Reprinted with kind permission from the author.  
Issue #013 Published: 28-07-2017 // Written by: Poisson
COPY / PASTE THE MESSAGE a Monument Paper for Paperless
Amsterdam is an endless reservoir of images. Shops, shirts, posters, ads, logos, galleries commercials, messages, billboards and showrooms turn our direct visual environement into a gigantic party of colours, signs and lights. Despite its history of illegal poster pasting and graffiti culture, 21st century Amsterdam trades its libertarian legacy for a way more lucrative and docile attitude; that of domesticated and merchandized images. Yet in the midst of this smooth visual background  a few strange and somewhat untamed images do appear from time to time, making their way to our eyes and minds. This is what happenned to me with the printed faces of Monument Paper for Paperless. This might have happen to you as well, as the posters created by this mysterious group of copy/pasters have popped up in several locations of Amsterdam since the beginning of 2017, randomly on the city streets or in cultural venues. A2 recycled paper, strongly glued to the surface, powerful faces and this intriguing text: a Monument Paper for Paperless. Quickly, graphical fascination turns into curiosity. What stands behind these portraits? “Paperless”; indeed, those foreign faces seems to resonate with refugee matters. However, they don’t rely on the usual rhetoric of pro-refugee activism: nothing is claimed, nobody’s pointed, no clear criticism appears. Those faces remains silent, anonymous, alone and helpless in front of our judgment; they don’t seem to preach any cause except the singular humanity that lies in those looks, those lines. The pasted black & white engraved portrays suddenly appear like an silent call for freedom of expression, human rights, respect and reappropriation of our urban environment. A few months later, I meet Domenique Himmelsbach De Vries in his tiny garage-like atelier, stuck between a gentrifying neighborhood in Amsterdam Noord and the NDSM Warf canal. Dominique initiated the Monument Paper for Paperless three years ago from a series of art workshops held with refugees. With the support of collective Wij Zijn Hier (We Are Here) that helps refugees in various locations of Amsterdam (Vluchtmaat, Vluchtkerk, Notweg), he organized drawing and woodcut printing sessions with resident asylum seekers. From an independent idea to a large scale printing, what has been the history of this project? To begin with, by portraying each other, the group of migrants slowly gets familiar with this very unique printing technique. Despite its playful aspect and its powerful graphic results, a central question remains: what’s in it for the participants? They are facing the daily fear of being stopped, arrested and sent back to their country. Drawing might be a relaxing and relieving activity for some, but asylum seekers are going through a much different experience. Being aware of this, Domenique invites several professional artists to join the project. The art class begins to turn into a proper art project with the objective of teaching and learning of a new form of language, including the relevant printing techniques, as a process of searching for an identity through black and white, through lines and surfaces. Suddenly, the simple drawing lesson becomes a social experiment. The roots of such an initiation to this medium, Domenique founds it in his very personal relationship to making & organizing people around artistic strategies. Back in 2002, he participated in the instalation of several autonomous squats in the area of Zwolle (NL). At the time, the internet wasn’t yet as ubiquitous as it is today so these places relied a lot on prints & pasting. For these venues, flyposting was a way of communicating by occupying (visual) public space. Unfortunately, this form of visual subversion has all but disappeared. Voices that rose against the establishment rather chose new ways for their communication: costless & fast. Internet turned messages on concrete walls to messages on digital walls. But the ‘monument paper’ that Domenique wants to build would be rather tangible, touchable and physical. Within a few months, the group produced dozens of engraved portrays made by both professional artists and refugees. They now had enough material to get back to this old medium of expression: taking over the streets with paper. In order to increase the campaign reach, the group finally agrees to apply at the EU-sponsored program Europe by People which finances the printing of thousands of copies. During the official festivities of the Dutch EU presidency in 2016, the Amsterdam Marine Base is covered with Monument Paper faces. Paper Monument for Paperless is an open-source campaign aiming to aesthetically raise the public’s awareness of the existence of illegal immigrants on our soil. The posters act as reminders, similar to a monument boasting the courage of our ancestors. The difference here, of course, is that the message is not belligerent or moralistic. This is just an image. A picture as the testimony of an encounter; an encounter between an illustrater and a model, between two bodies and minds foreign to each other If you want more info or get a set of posters, contact Monument Paper for Paperless at  info(at)  
Issue #013 Published: 25-07-2017 // Written by: August & AA
The ship of fools gaat op wereldreis
Voor degenen die The ship of fools niet kennen, even een korte introductie. We hebben het over een zeewaardig schip dat vaart onder de Nederlandse vlag. Het schip is eigendom van de vereniging vriendinnen & vrienden van Azart en een kleine 28 meter lang en 6,60 meter breed. Het mooie aan The ship of fools is dat het niet zomaar een boot is. We hebben het hier over een organisatie die ervan overtuigd is dat de huidige samenleving een gezonde zotheid behoeft en geloofd in de kracht van collectieve creatie. Dit collectieve Gesamtkunstwerk is in feite een speurtocht naar de universele waarde van de humor en naar de heilzame werking van de zotheid. De Randstad en de Wereld De toekomst van de economie gaat niet zozeer over landen maar eerder over steden of liever verstedelijkte gebieden. De Randstad is een van de meest bekende stedelijke gebieden, beroemd omdat het onder zeeniveau ligt en al eeuwenlang vecht voor overleving. Amsterdam is het sterkste merk van de Randstad. Deze stad functioneert als de perfecte magneet om de aandacht te trekken voor alle activiteiten die verbonden zijn met de zee. The Ship of Fools verbindt Amsterdam’s unieke maritieme erfgoed met haar toekomst als kosmopolitische middelpunt van nieuwe kunst en creatieve media. The Ship of Fools gebruikt en promoot Amsterdam’s internationale reputatie als culturele smeltkroes om het cruciale belang van diversiteit op dit kritieke moment in de geschiedenis te belichten. Toegewijde artiesten Het project dankt zijn bestaan aan de onbaatzuchtige toewijding van talloze artiesten wier medewerking duurde van een uur tot tien jaar. Voor de deelnemers dient het project als een intensieve leer- ervaring in samenleven, samenwerken, samen reizen en creëren. De crew bestaat uit twaalf artiesten waaronder zeelui, acteurs, musici, ontwerpers en filmers. Gastartiesten worden geselecteerd op basis van een mogelijke synergie met bestaande plaatselijke artistieke en culturele initiatieven. Prioriteit blijft de continuïteit van de theaterworkshops en de productie van het multimedia logboek.  Scheepsjournaal Het Logboek der Zotten is een eigentijds Bontekoe zeemansverhaal over de collectieve creatie van een wisselende groep artiesten op een pelgrimsvaart zonder einde. Deze verhalencyclus wordt verrijkt door de deelname van filmmakers en vertellers uit verschillende culturen, door een overdaad aan historische perspectieven en door de visuele variëteit van de activiteiten. Het is een transmediaal project op de grens van documentaire, digitale cultuur en vormgeving. Soms worden gastartiesten uitgenodigd speciaal om de originaliteit van hun bijdrage aan het logboek. Verhalenvertellers zijn bijzonder welkom omdat ze met lokale verhalen en mythen een andere dimensie kunnen toevoegen aan het logboek en aan de creatie van de theatervoorstelling. Het logboek geeft plaatselijke artiesten ook de kans om hun werk aan een internationaal publiek voor te leggen of om de band te versterken van de gastartiest met zijn thuisland. Festival of fools The ship of fools vertrekt deze zomer voor een lange, wereldwijde, eindeloze, feestelijke rondvaart en volgt als een eigentijdse Oost-Indiëvaarder de traditionele handelsroutes, ditmaal ‘delend in plaats van stelend’. De crew onderzoekt met haar voorstellingen en workshops de universaliteit van het komisch theater en van de heilzame werking van de zotheid. Ze onderzoekt in verschillende culturen de natuur van feestvieren en uitbundigheid.  Het Festival of Fools is een eerbetoon aan de diversiteit van de wereld door consequent verschillende landen te bezoeken en artiesten uit verschillende culturen te verenigen. Het festival staat open voor een scala aan disciplines als dans, muziek, verhalen, performances, installaties, tekenen, schilderen, schrijven, kledingontwerp, video, photo of radio. Welkom zijn ook lezingen, debatten en feesten en speciale initiatieven die door de bevolking of lokale artiesten worden voorgesteld zoals gastoptredens en manifestaties voor kinderen. Bijzondere karakteristieken Het festival verenigt een reeks karakteristieken die in de huidige samenleving eerder uitzondering dan regel zijn. The ship of fools staat voor de universele behoefte aan vermaak, ontspanning en dat zorgt doorgaans voor warme ontvangst in den vreemde. Een symbolische toegangsprijs, vaak op een basis van voedsel en ruilhandel verzekert met een lage drempel het populaire karakter van de gebeurtenis. De kleinschaligheid van het festival en de focus op de menselijke maat en de kwaliteit levert een bijdrage aan het directe contact met het publiek. De autonomie van het zeewaardig schip is van hetzelfde kaliber als de flexibiliteit van een reizende theatergroep. Het originele karakter van het artistiek voorstel produceert een instant bekendheid. De bizarre vormgeving van het schip doet dienst als een krachtig publicitair baken, zeker ook omdat de haven meestal de centrale ontstaansplek van de stad is. Het ontwerp van het festival terrein met zijn kleurrijke omheining en feestelijke ingang brengt onvermijdelijk een buitengewone publieke belangstelling teweeg. Festivaldata: 14-23 Juli 2017: NDSM Amsterdam, Afscheidsfestival Oct-Dec 2017: Fort Elmina, Ghana Feb-Apr 2018: Fort Zeelandia, Paramaribo, Suriname Jun-Sept 2018: Recife, Brazilie Nov 2018-Jan 2019: Kaapstad, Zuid-Afrika  Mrt-Mei 2019: Kotchi, Kerala, India Jun-Aug 2019: Fort Galle, Sri-Lanka Oct-Dec 2019: Fort Rotterdam, Makassar, Indonesië 21 Feb-21 Mrt 2020: Adelaide Fringe Festival, Australië
Issue #013 Published: 13-07-2017 // Written by: Eve Kalyva
Review On stillness and exploration II
Continuing with the theme of Japanese performing arts from last issue, this review discusses noh theatre. The oldest form of Japanese theatre, noh has very strict norms of execution. With a minimalist setting, economy of expression and abundance of allusion, noh leaves much to the imagination. Like in butoh, stillness and precision of movement become fundamental in exploring the essence of things. There is a high degree of abstraction, therefore, of restraint and discipline, in order to allow that which lies behind appearances to come forth and take substance and form. Central to this is the concept of ma, the negative space or the interval between form and non-form. Rather than a reduction, ma is the consciousness of space. It is the gaps between the objects and the pauses between the sounds which enable their manifestation. Embodiment is a fashionable term in contemporary art talk. It can be understood as capturing something general or abstract into a specific form in the here and now. In more critical terms regarding positive social change, embodiment concerns giving agency and voice to a body (or bodies) to claim an identity. Notwithstanding, this process also risks reducing the complexity of those embodied concepts into something singular – a singularity which will not fit everyone and which, more importantly, can be easily co-opted by the dominant power structures. My interest in noh theatre comes as a possible response to this problematic, involving two opposite forces: making an idea concrete and relevant, on the one hand, and trying to retain open the possibilities of what that idea can mean, on the other.  Consider a bare setting. An actor enters, sits with his back to the audience and puts on his mask. Under a bright constant light, one sees the wooden floor, the black dress, the white background wall. A melody fills the room, as the masked body moves around with precision. Nothing is made concrete and yet everything is deliberate: how the white socked feet stomp on the wooden floor and how the knees pull away; how the arms swirl around their kimono sleeves and the head turns slowly; how the squared body stands low, firmly pressing the ground, and yet somehow seems suspended from the ceiling. In its restrained mobility, it is full of energy. The performance, made more active to fit non-Japanese audiences, stirs some narrative in the imagination but one cannot really pinpoint it down. Much aided by the music’s rhythmic intervals, there is a sense of exploring the relation of the body to space and to itself. This wandering makes one wonder about all that lies behind appearances, between the visible and the invisible, this world and its endless possibilities, the limited we can see and the boundless we can imagine.  The noh stage has no curtains or partitions to conceal any background preparations. A uniquely carved mask is used to externalise internal emotional states and de-personalise the actors in order to evoke the spirit. Nothing remains fixed or static in a careful composition of action and inaction, sounds, chanting and shadows. The play ends and the actor exits the stage passing next to the audience. There, he briefly pauses to mark this moment of transition. Then the room returns back to being a room, the people people, the chairs chairs. But, hopefully, not quite. The performance was organised by Deshima AIR on 18 April at the recently renovated Dokzaal (part of the legalised squat PlantageDok). Founded in 2013, Deshima AIR aims at maintaining and strengthening the cultural relationship between the Netherlands and Japan. The performance  comprised a solo (Toshikazu Marumachi, Deshima AIR artist in residence), a duet (Marumachi and Miyuki Inoue) and a choral improvisation (Marumachi and Generic Choir). Playful and energetic, the duet used improvised instruments such as a gramophone horn (later made into a hat), plastic tubes and sea shells. Words were turned into sounds turned into dialogue turned into images. In the myriad of sounds that they produced, those full of life bodies took on any form.  This interplay between communicating and standing apart, the body and embodiment, the materiality of the sound and the transcendence of presence was further explored through improvisation in the third part. A masked body gave cues for other bodies to articulate their voices but also realise how they interconnect in place and time. Responding to and resonating with one another, they created a self-organising assembly which navigated itself through a beautiful symphony of sounds, rhythms, pauses and exclamations.  If there is a long list with what is wrong with art today, high on that list is the lack of discipline. Discipline to execution and form. This type of artistic discipline is not about restriction, but about precision. It is about doing away with the frivolous, the unnecessary, the adornment, the easily consumed and the equally easily discarded. It is about getting to the heart of the matter.  Noh practitioners argue that tradition is not a limitation but a foundation. Discipline enables one to work through restriction in order to articulate something new. As our lives are being commodified and sold back to us as lifestyles, it is difficult to find adequate registers of communication and collaboration. In creative as much as in socio-political terms, we need to resist the senseless consumption of things and ideas, recover a common ground and move from the individual to the collective.   Photo credit: Duet performance by Toshikazu Marumachi and Miyuki Inoue. Photo by Deshima AIR 
Issue #013 Published: 11-07-2017 // Written by: Stijn Verhoeff
Niet alles krijgt de aandacht die het verdient. Over de film The Fits
Voor menig mediaschuwe maker is het een frustrerende aangelegenheid: uren, weken, maanden werk zijn er in een film, een boek of een tentoonstelling gestoken en na de presentatie of de lancering valt het stil. De receptie is middelmatig. Het werk gaat niet de wereld over zoals gehoopt. Het enige wat de maker rest is zich herpakken en weer aan de slag. Want “Talent komt vanzelf boven drijven!”, zeggen de optimisten. “Nee,” antwoorden realisten, “met talent alleen redt je het niet. Er is veel meer voor nodig om een werk de wereld in te krijgen.” Zoals een goede PR bijvoorbeeld, opperkoning Matthijs van Nieuwkerk weet er alles van. Waarop weer een groep reageert met “Aan dat oppervlakkig spektakel doe ik niet mee.” Voor sommige makers boeit het echter niet of hun werk nu veel of weinig mensen bereikt. Het gaat immers om het werk zelf, of één iemand dat ziet, of duizenden, dat maakt hen niet uit. Soms verdient een werk een groter publiek, soms ook verdient het publiek een bepaald werk. Neem de film The Fits. Ik schat dat honderd Amsterdammers deze film in de bioscoop hebben gezien. Maar kort draaide hij in twee kleine zaaltjes: bij FC Hyena (een bioscoopje in Noord, vlak bij het KNSM-eiland pontje) en bij Lab 111 (voorheen Smart Project Space, nabij het WG-terrein tussen de Overtoom en de Kinkerstraat). De meeste bioscopen lieten de film links liggen en geen enkel Nederlands dagblad schreef over The Fits. Waarom hebben zo weinig Amsterdammers deze uitzonderlijke film gezien? Hebben de producenten van de film de juiste Nederlandse distributeur niet gevonden? Zijn de programmeurs van de bioscopen in Nederland slecht geïnformeerd? Of zijn Amsterdammers niet geïnteresseerd in het met weinig woorden vertelde verhaal van een zwart meisje in een middelgrote Amerikaanse stad?  Gelukkig leven we in een tijdperk waarin het niet moeilijk is om een film zelf in huis te halen. Lang leve het internet. The Fits is in vele opzichten een bijzondere film. Enige achtergrondinformatie: de film bestaat uit een honderd procent zwarte cast zonder dat racisme het onderwerp is (in onze overgevoelige tijden van identity politics een verademing). Deze cast is voor het grootste gedeelte minderjarig, maar een kinderfilm is The Fits allerminst. Negentig procent van de acteurs is vrouw en ook de crew bestaat voor een groot gedeelte uit vrouwen. Regisseur Anna Rose Holmer schreef het script samen met een vrouwelijke producent en een vrouwelijke editor. Over het maakproces zei Holmer dat iedereen die aan de film meewerkte het gevoel had dat het haar of zijn film was. Met andere woorden, iedereen was even belangrijk, wat ongebruikelijk is in de hiërarchische filmwereld. Is het belangrijk dat ik dit alles benoem? Ik zou zeggen van wel, want ik ben van mening dat het in de film terug te zien is. De film spreekt een taal die weinig wordt gesproken. Een taal die gek genoeg niet over taal gaat. The future is female. In The Fits speelt Royalty Hightower met veel overtuiging de 10-jarige mysterieuze Toni. Toni wordt door haar oudere broer in de sportschool klaargestoomd voor de wereld. Iedere dag trainen ze samen. Kort wordt de afwezigheid van hun vader gesuggereerd, maar de buitenwereld blijft veelal buiten beeld.  Regisseur Holmer weet dat wij kijkers de harde wereld reeds kennen en heeft niet de behoefte ieder woord te spellen. Sterker nog, zij laat Toni in stilte spreken. Haar ingetogen blik en haar geconcentreerde uitdrukking zeggen genoeg. We zien Toni boksen, zich optrekken, met haar sporttas sleuren. Twee prachtige vlechten draagt ze. Haar gezicht staat gespannen, voor kinderlijk plezier lijkt weinig ruimte. Ze moet sterk zijn, ze moet haar mannetje staan. En dat doet ze, met overtuiging en kracht. Tegelijk voel je dat er achter het schild dat ze optrekt iets anders zit. Ze is bovendien nog een kind. Waarom bewapent ze zich? En waartegen? De film reikt amper tot buiten de deuren van het gebouw. Binnen gebeurt er genoeg, het is een wereld op zich. In een andere ruimte van hetzelfde pand, in de gymzaal, bevindt zich een groet groep meisjes die op een andere manier hun eigen lichaam en hun positie in de groep leren kennen. Ze dansen. Wild, rauw, en agressief bijna. Ze maken zich op voor dance battles die ze met andere groepen houden. Twee oudere tieners doen de jongere meisjes voor hoe het moet. Nieuwsgierig kijkt Toni naar wat er daar gebeurt. Van achter een raam ziet ze hoe de meisjes zich opstellen, hoe ze hun lichamen laten bewegen. Meedoen durft ze niet. Totdat een tweede tienjarige, Beezy, eveneens geweldig vertolkt door Alexis Neblett, haar uitnodigt mee te doen. Langzaam voegt Toni zich in de groep, langzaam laat ze het schild dat ze draagt vallen en laat ze het kind in zichzelf los. Ze mag lachen, ze mag dansen, totdat er gebeurt waar de titel van de film naar verwijst: een mysterieus fit, een inval, een vlaag, een stuip sluipt het pand binnen en neemt de meisjes in haar greep. Wat is dit rare spastische gekronkel op de grond? Is het drinkwater vervuild? Zijn de meisjes … Nee, ik zeg niks meer. Gaat dat zien en vertel over deze film, opdat meer mensen dit kleine meesterwerk mogen zien.  Drawing: Marwa Mezher  
Issue #013 Published: 01-07-2017 // Written by: Jacqueline Schoemaker
‘Ter verdediging van serendipiteit’: een gesprek met Sebastian Olma
Onlangs presenteerde Sebastian Olma zijn boek In Defence of Serendipity. ‘Serendipiteit’, het is zo’n woord dat ik wel eens gehoord had, waar ik een vaag begrip van had maar waar ik niet precies mijn vinger op kon leggen. Sebastian splitst het begrip op in twee delen: accident (het toeval, het spontane, dat wat niet bedacht en gepland kan worden) en sagacity (de kennis, wijsheid en intuïtie die nodig zijn om op een vruchtbare manier in te spelen op het toeval). Het begrip serendipiteit wordt in het boek ook op een andere manier tweeledig gebruikt: enerzijds verwijst het naar een krachtige bron van innovatie en creativiteit maar anderzijds wordt beschreven hoe het, net als deze twee begrippen, misbruikt wordt door bedrijven en overheden in onze huidige samenleving om een vals beeld te creëren van vrijheid en vooruitgang terwijl stilstand, inperking en controle de eigenlijke norm zijn. Zo handelt een hoofdstuk over de zogenaamde sharing economy eigenlijk over de hebzucht van het platform kapitalisme, verwijst de term passion naar arbeidsomstandigheden die vooral door verveling gekenmerkt worden en gaat autonomie met name over de benarde situatie van afhankelijkheid waarin steeds meer zzp’ers en andere leden van het precariaat zich bevinden. De retoriek die door overheden en bedrijven met een glimlach wordt gebezigd lijkt vers geplukt uit de Ministry of Truth van George Orwell’s 1984 (waar ambtenaren vooral bezig zijn leugens te formaliseren). Redenen te over om een gesprek aan te gaan met Sebastian Olma n.a.v. zijn publicatie. Een gesprek over mogelijkheidsruimte, over markt en autonomie, over community en openbaarheid. Mogelijkheidsruimte We are dealing with a state in which the future is violently drowned in the constant chatter about innovation. S.O.: Om sagacity te stimuleren, zijn maatschappelijke voorwaarden nodig. Het is iets dat je leert, dat je ontwikkelt, en dat kan alleen als je de mogelijkheid krijgt om breed te kijken. Veel mensen zijn tegenwoordig bijvoorbeeld enthousiast over ‘creatieve ruimtes’ maar als je goed kijkt dan zie je dat er in zo’n ruimte mensen werken die er allemaal hetzelfde uitzien, die op een vergelijkbare manier denken en die allemaal met dezelfde projecten bezig zijn, in ruimtes die allemaal op elkaar lijken.  J.S.: Wat zijn de maatschappelijke voorwaarden voor het ontwikkelen van sagacity? Zijn ze er ooit geweest? S.O.: Het is niet een soort Eldorado dat we zijn verloren. Maar toch, in de vroege jaren ’70 was er heel veel culturele creativiteit aanwezig: mode, muziek, de interessantere panden in Amsterdam stammen allemaal uit die tijd, en daar teren we vandaag nog steeds op. Die cultuur kwam voort uit een mentaliteit waarin men niet zo veel waarde hechtte aan winst. Het mocht niet te veel te kosten, als het maar origineel en innovatief was. Er heerste een diepe economische crisis, de sociale structuur was veel relaxter dan vandaag.  J.S.: We leven nu ook in een economische crisis, maar de sociale structuur pakt toch heel anders uit dan toen. S.O.: Dat komt door de digitale revolutie, waardoor mensen steeds meer gestroomlijnd worden. Politieke, bestuurlijke instanties hebben nu veel meer grip op wat er gebeurt in een stad als Amsterdam dan in de jaren ’60 en ‘70. Tot 3 decennia geleden wisten de stadsbesturen niet precies wat er in de wijken gebeurde, wat er in de kunst gebeurde. Dat wilden ze ook niet weten, dat hoorde niet. Nu is alles verbonden via technologie en weet iedereen alles van elkaar. Bovendien zijn we nu ook almaar bezig met het ontwikkelen van ons eigen brand, met marketing, steden net zo goed als individuen (wat trouwens een waanzinnig idee is, dat steden met elkaar in competitie gaan!). Deze bezigheden leiden ons af van het ontwikkelen van een visie op de toekomst. Er is natuurlijk veel energie van (jonge) mensen aanwezig, maar die wordt strikt gekanaliseerd: je mag jezelf ontwikkelen via urban farming, 3d-printing en co-working, maar als je niet aan deze parameters voldoet, hoor je er niet bij en krijg je geen financiering en geen aanzien binnen het bestel. En binnen dit bestel gebeuren juist de minst creatieve dingen in de maatschappij.  Markt en autonomie Young professionals and freelancers are regularly fed the notion that not being paid properly for their labour makes them the avant-garde of a better economic system to come.  S.O.: Zodra de staat zich terugtrekt, slaat de markt toe als normsteller. Bovendien laat onze maatschappij met het doorgeslagen marktdenken een enorm veld aan potentiële maatschappelijke activiteiten links liggen. Door de hele maatschappij te reduceren tot een markt, wordt sociale cohesie kapotgemaakt. Iedereen moet met elkaar in competitie, maar lang niet iedereen kan als een superheld steeds maar voor zichzelf vechten. Daarbij is die competitie, gezien de structuren (digitale keurslijven) waarin we ons bevinden, helemaal geen garantie voor innovatie.   Op het gebied van de creatieve industrie en sociale innovatie verandert er in onze tijd juist weinig tot niets. Opdrachtnemers (consultants en andere kleine freelancers) zijn gebonden aan de financiële middelen én de opvattingen van de opdrachtgever. Ze hebben geen gewicht, geen invloed, geen onafhankelijke positie van waaruit ze kritisch naar bestaande systemen kunnen kijken.  Absolute artistieke autonomie, in de Romantische zin, bestaat natuurlijk niet. De functie van autonomie moet af en toe worden geherdefinieerd, hij verhoudt zich altijd tot zijn tijd. Misschien kunnen we autonomie echter wel definiëren ten opzichte van ondernemerschap. Creativiteit en ondernemerschap gaan vaak niet samen. Je moet je juist kunnen afzonderen van het ondernemen, de markt, de mode, om echt creatief te zijn. Ik noem autonomie liever ‘performatieve koppigheid’. Misschien is dat een betere term. Community en openbaarheid The problem is that the neoliberal hatred for the public sphere finds its unintended support network in the communities of activists and ‘change makers’ and their rejection of ‘traditional’ politics. S.O.: Het gemeenschappelijke, de common, wordt vaak begrepen als iets dat zich net onder de maatschappelijke structuur bevindt, als een organische vorm van samenleven die we op dit moment niet hebben maar waar we in zekere zin naar terug verlangen. Kleine (leef)eenheden zouden uit elkaar zijn gevallen vanwege de groeiende complexiteit van de samenleving. Door middel van digitale technologie zou het mogelijk zijn om die magische commons weer te doen verschijnen. Het technologische denken is echter een soort wensdenken: er zal een omslagpunt komen, een revolutie. Maar zo zit de maatschappij niet in elkaar. Die is afhankelijk van grote beslissingen, en daar hebben we de politiek voor nodig.  J.S.: Ik heb het idee dat het aansturen op de ‘participatiemaatschappij’ een soort zwaktebod is van de politiek. S.O.: Ja, dat is een argument van de liberalen. Door elkaar te helpen, dingen in eigen beheer uit te voeren, krijgen we een mooiere samenleving volgens hen. Maar als we teruggeworpen worden op onszelf, dan zijn we niet meer beschermd tegen de kracht van de markt, die vervolgens overal instroomt.   Wat ik probeer over te brengen is het belang van openbaarheid. Dat is abstracter dan de common, het gaat over een gevoel van rechtvaardigheid, over solidair zijn met anderen zonder een band met hen te hebben, via openbare instanties. We hebben abstracte solidariteit nodig (zoals bijvoorbeeld het ziekenfonds en degelijk onderwijs) want de problemen waar we mee te maken hebben zijn te groot om op te lossen binnen kleine gemeenschappen. Sommige problemen zijn zelfs zodanig groot dat we ze niet eens als natiestaat kunnen oplossen. Het magisch denken over gemeenschappen is gewoon te zwak. Communities zullen nooit de politieke kracht ontvouwen die nodig is om de maatschappij een andere kant op te sturen.  Sebastian Olma In Defence of Serendipity: For a Radical Politics of Innovation, Repeater, Londen, 2016.  
Issue #013 Published: 21-06-2017 // Written by: Jacob Kollar
Ultra in the 80s: A Real Amsterdam Thing
Ultra was an eighties music-movement experimenting with post-punk and no-wave. Ultra stood for Ultramodern and an approach to music culture that mixed post-punk ideology and anti-commercial attitude while borrowing from the no-wave style; making use of atonal sounds, being experimental with instruments - self built drums, cheap synthesisers etc. - and over-emphasising the clichés inherent to rock/pop. According to long-time Paradiso promoter Ronald Linger Ultra had a special status within Amsterdam’s music scene of the 1980s: “We were just doing whatever was going on in England, just a bit later. But, there was the Oktopus (youth centre) on the Keizersgracht, they were doing this thing called Ultra. Now that was a real Amsterdam thing. There were guys like the Young Lions and Minny Pops, they were experimenting with all kinds of instruments.” Ronald’s comment was somewhat perplexing. In a city renown for it’s counter-culture and creativity - particularly at that juncture of time, it seemed odd that something considered a uniquely Dutch approach to music would be somewhat hidden in the background of the city’s creative history.  Harold Schellinx, who was a member of the Ultra-band Young Lions, has documented the history of this Dutch music phenomenon - most notably in his book, Ultra: Opkomst en ondergang van de Ultramodernen, een unieke Nederlandse muziekstroming. Despite having moved to Paris many years ago, Harold still regularly takes time out to communicate what was going on during the Ultra years. In a phone conversation from his home, he summarised the scene as the Dutch expressing post-punk in their own new way, and it was just a bigger part of what was going on in the world. “Why was it Dutch? It was the attitude,” he said. Harold compared Ultra to the Art-Rock and No-Wave scenes in New York and London by saying, in those places, the scene didn’t carry the same political edge, and it was this political edge that made what happened in Amsterdam unique. “It was tied to the squatting movement,” he said, pointing out the ideologies that existed within the movement were inherent in the scene. Squatting was a big part of what made it all possible. However, “It wasn’t just ideological - some people were in it just for the experimentation.” The squatting scene provided an infrastructure for it. “We didn’t need to worry about money, so we could experiment.” As he explained, you could set up in an abandoned building, and if no one came, it didn’t matter because “money was never an issue, we didn’t think about it.” Despite the abundance of space that was available for artists to experiment in, it was the Oktopus that became the key to helping all that would spawn from the scene. “It wasn’t really for people like us, but we talked our way in.” This was important because it opened the door for the ultra-scene to grow beyond being simply about musical performances. Infact, the weekly Ultra nights only ran for 6 months - from September 1980 to April 1981 - before moving on. Harold explained the Oktopus gave the people involved chances to experiment in other media. The centre was not only a podium, but it also housed a recording studio, had audio-visual equipment, a dark room and gave space for creativity in general. Harold admitted, they were really lucky to have access to all the equipment that was available. Harold explained the Ultra shows at the Oktopus were usually filmed, but joked, “you won’t find much of that around, they were just filmed over on the same tape again the next week.” The space availed for creativity also spawned a significant music journal called Vinyl, which was an alternative to the mainstream music media of the time. On top of that, many of the people involved with Ultra and the Oktopus went on to become other kinds of artists, writers and journalists. The fact that Ultra remained largely under the radar of Dutch mainstream media may have had something to do with the conservative Dutch attitude towards new things at the time. Harold said it took the London based New Music Express (NME) to report on it before it got into the mainstream Dutch media. Like Ronald, Harold suggested the mainstream media focused on what was happening in other cultural hotspots - like London and New York. Therefore it required recognition from one of those ‘authorities’ for it to have the thumbs-up to be accepted nationally. Ultra, as a live scene, probably ended with the last edition of Vinyl that was printed in 1988. However, many of the musicians had already moved on by that time. A number of the performers did continue to play regularly, and others evolved to perform in other experimental capacities. Essentially, the people within the Ultra scene took advantage of the unique time and place they found themselves in. They used what was in front of them locally to extend ideas that were being experimented with internationally. In this way, they found a way to turn the “real Amsterdam thing” into a unique chapter of Dutch creative expression.
Issue #013 Published: 19-06-2017 // Written by: Nicholas Burman
Algorithm Art
Computational creativity is a multidisciplinary practice that embraces the role that machines and algorithms can have in the artistic process. Amsterdam’s creative scene has a history of utilising both the developments in engineering and the philosophical aspects to these futurist innovations; Remko Scha’s Institute of Artifical Art being the prime example. Currently, Rietveld alumni Omri Bigetz is working with algorithms and a 3D printer to add another string to the city’s bow in regards to adopting advanced approaches to art. ‘Algorithmic art’, art that is produced via algorithms, dates back to the early 60s. The brainchild of the German programming pioneer Konrad Zuse, the ‘Graphomat Z64’ was originally intended as a machine to draw maps but was adopted by Frieder Nake, who produced abstract images, and other trailblazers in this arena. Nake and others were exhibited at the 11th Sonic Acts festival in 2006. One time monk and renowned American computer artist Roman Verostko wrote about seeing algorithms in art as representing artistic procedures, noting specifically that “those who create these algorithms are artists.” More recently, Google garnered attention with the presentation of their DeepDream software, an artificial neural network that reprocesses images into hallucinogenic visions. Tel Aviv born Bigetz started out in photography, although felt dismayed over purists’ complaints of digital interference in the results. Feeling that the camera is already an instrument for (mass) producing manufactured images, especially in a world of digital smartphone lenses, he decided to move towards the totally ‘fabricated’, although still retain the physicality of paper. His work can be seen as a natural extension of machine manipulation, just with a keener eye to the future. Bigetz designs 3D images and, in collaboration with programmers from around the world, develops algorithms which recalibrate his designs into something a robotic arm can draw onto paper. The results are very different to simply printing a screenshot of a digital design. The variants of the tool used (pen being the most common), and the varying success of the algorithms translating the 3D composition, mean the results have a traditional ‘organic’ quality. These sorts of mistakes in algorithm art have been described as ‘glitch art’, however, for the machine these are not glitches, they are just different results to what the artist was expecting. While his designs are limited to what computers and his practical skills are capable of, the results are never the same (this applies to retries based on the same algorithm as well). The futuristic process apes the science fiction aesthetic apparent in the pieces, and also makes the previously impossible possible. For example, an image of interlocking heads was drawn with one, 500 metre pen stroke. The works themselves are illustrative and particularly reminiscent of something you might find in a graphic novel.  Since those early trials with the Z64, from 1960s conceptual abstraction to identity-driven hyperrealistic renderings today, how artists utilise machines highlights how their generation sees the physical world. With algorithms an ever more prominent underpinning of contemporary experience, how likely is it that we’ll be celebrating programmers as great artists in the (near) future? Image: Omri Bigetz