Issue #015 Published: 20-11-2017 // Written by: Eric Duivenvoorden

Van wie is de stad

FAIRcity is een Amsterdamse stadsbeweging. Ze is vorig jaar opgericht als een platform van verschillende (buurt)actiegroepen en maatschappelijke organisaties om op te komen voor de toegankelijkheid en de diversiteit in Amsterdam.

FAIRcity voert sinds deze zomer een campagne om de verkoop van gemeentelijk vastgoed aan de kaak te stellen. Als uitvloeisel van het program-akkoord van het college van B&W zijn er de laatste maanden tientallen gemeentepanden op de markt te koop aangeboden. Hieronder ook menig pand met een maatschappelijke bestemming. Het zijn voornamelijk voormalige school-  en kantoorgebouwen in het centrum die vaak al decennialang onderdak bieden aan tal van maatschappelijke organisaties. FAIRcity eist het behoud van de panden en de opschorting van het verkoopbeleid. Deze gemeentepanden moeten beschikbaar blijven voor initiatieven die door de oververhitte marktomstandigheden uit de stad verdreven worden.

Juist de afgelopen weken kwam een bonte rij sociale en culturele instellingen in het nieuws omdat ze hun plek kwijt dreigen te raken: de ateliers van de Zondagsschilders op de Gelderskade, het Wijkcentrum in de Nieuwe Doelenstraat, de balletschool in de Weteringbuurt, de aula van de begraafplaats Vrederust, om er maar een paar te noemen. En als je even niet oplet is er weer ergens een leuk, vertrouwd winkeltje verdwenen omdat alleen grote ketens de huur nog kunnen opbrengen, zoals op de Haarlemmerdijk. Allemaal zijn de organisaties het slachtoffer van het voortschrijdende proces van steeds verdergaande vermarkting van de stad. Met de verkoop van het publieke bezit stimuleert de gemeente niet alleen deze ontwikkeling, ze zet ook het voortbestaan van de activiteiten van haar huidige huurders onder grote druk.     

Maar het zijn niet alleen allerlei voorzieningen die het loodje leggen. Tegelijk wordt namelijk duidelijk dat men erop aanstuurt dat de stad binnen de ring uitgroeit tot het exclusieve domein van de beter verdienende klasse. Op een onlangs gepresenteerd groot nieuwbouwproject op Oostenburg met 1500 woningen is nauwelijks plaats ingeruimd voor sociale huurwoningen. De kritiek die hierop kwam werd door Stadgenoot in een twitterbericht hautain van de hand gewezen:  ‘Wij bouwen sociale en middenhuur. We verkopen kavels aan partijen die voor ‘rijken’ bouwen. Met de opbrengst bouwen wij sociale huur buiten de ring.’

Onder ieders ogen wordt een scherp onderscheid aangebracht tussen de rijke gedeeltes waar de happy few zich kunnen uitleven en de arme stadsdelen ver buiten het centrum. Hoezo tweedeling? Stadgenoot is zich van geen kwaad bewust en verschuilt zich achter het beleid dat in de stad als geheel 40% sociale huur in de nieuwbouw wordt gerealiseerd. Maar ondertussen helpen ze de toegankelijkheid en de diversiteit van grote delen van de binnenstad om zeep. Als hier niets tegen gedaan wordt, zal op termijn sociale verhuur alleen nog buiten de ring gerealiseerd worden.

De verdringing die met de gentrificering van de stad gepaard gaat, treedt inmiddels in volle glorie aan de oppervlakte. Vooral nu de crisis voorbij is en de bouw- en investeringswoede om zich heen slaat is goed te zien waar het met de stad naartoe gaat. Maar het stadsbestuur staat erbij en kijkt ernaar alsof het een of ander natuurverschijnsel is. Terwijl juist stevige ingrepen noodzakelijk zijn. In de huidige turbulente omstandigheden mag en kan Amsterdam zich niet langer laten ringeloren door de Haagse politiek. Maar zoals het beleid van het huidige college van burgemeester en wethouders de afgelopen jaren duidelijk heeft gemaakt, hoeft hier van de liberale politieke partijen in het huidige stadsbestuur weinig verwacht te worden. Hun vertrouwen in de vrije markt houdt de stad steeds sterker in een verstikkende wurggreep.  

Amsterdam wordt geteisterd door een veelkoppig monster dat alleen met vereende krachten het hoofd kan worden geboden. FAIRcity heeft geen pasklare antwoorden op deze aanvallen. Eén ding weten we wel: als we niks doen gaat de stad naar de gallemiezen. Op allerlei fronten zullen creatieve oplossingen gevonden moeten worden die daadwerkelijk tegenwicht kunnen bieden. FAIRcity zal de komende maanden in de aanloop naar de verkiezingen de vinger op de zere plek blijven leggen en iedereen ondersteunen die zich in wil zetten voor een eerlijke, diverse en toegankelijke stad.     

Volg FAIRcity op Facebook, Twitter en www.faircity.amsterdam
Meld je aan voor informatie of doe mee: info@faircity.amsterdam

Photo: Boudewijn Rückert